Baia (ibaia)
- Artikulu hau Arabako ibaiari buruzkoa da; fruitua gaitzat duena beste hau da: «Baia»
Baia | |
---|---|
![]() | |
Datu orokorrak | |
Mota | ibai |
Luzera | 35 km |
Azalera | 344 km² |
Geografia | |
![]() | |
Koordenatuak | 42°40′31″N 2°55′45″W / 42.6753°N 2.9292°W / 42.6753; -2.9292 |
Herrialdea | ![]() |
Probintzia | ![]() |
Hidrografia | |
Arro hidrografikoa | Ebroren arro hidrografikoa |
Iturburua | Gorbeia |
Bokalea () | Ebro |
Baia[1] Arabaren mendebaldeko herena iparraldetik hegoalderaino zeharkatzen duen 60 kilometroko ibaia da. Lurraldearen trantsizio-izaera, Atlantikoko eta Mediterraneoko eskualde biogeografikoen artekoa, zeharkatzen dituen paisaietan nabari da: hala, iparraldean sega-belardiak eta basoak dira nagusi; eta hegoaldean, berriz, zereal, erremolatxa eta patata soroak.
Etimologia
Baia izena euskarazko «ibai(a)» hitzetik etorri bide da,[erreferentzia behar] gazteleraren eraginez itxuraldatua; azken finean, tautotoponimoa da.
Ibilbidea
Baia Gorbeiako mendigunean jaiotzen da eta Miranda Ebron (Burgos) egiten du bat Ebrorekin. Zuia, Urkabustaiz, Kuartango, Erriberagoiti eta Erriberabeitiko haranak zeharkatzen ditu, igarobide estuetan zehar —hala nola Andan eta Hereñan— bide eginez. Igarobide estu horietatik guztietatik aipagarriena Tetxako haitzartea da, Arkamu eta Badaia mendilerroen arteko ebaki ikusgarria.
Emariak infiltrazioak izaten ditu, material karstikoen eraginez; ondorioz, uda partean Baiak hondo arrokatsua agerian izaten du bere ibilguaren hainbat zatitan.
Ibilguak fisionomia eta egitura naturala gordetzen ditu, eta jatorri artifizialeko interbentzio edo zuzenketa gutxi daude. Erribera-basoak, batez ere haltzadiz —Atlantikoko haritz eta lizarrekin eta Mediterraneoko makal eta sahatsekin lagunduta— osatuak, ugari dira bere ibilguan zehar.
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak.
Ikus, gainera
Kanpo estekak
Datuak: Q812108
Multimedia: Baia / Bayas River / Q812108