Grote of Sint-Stevenskerk
Grote of Sint-Stevenskerk | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Zicht op de kerk vanaf de Grote Markt | ||||
Plaats | Nijmegen | |||
Gewijd aan | Stefanus | |||
Coördinaten | 51° 51′ NB, 5° 52′ OL | |||
Gebouwd in | 13e tot 16e eeuw | |||
Restauratie(s) | 1948-1969; 2014-2015 | |||
Monumentnummer | 31181 | |||
Architectuur | ||||
Stijlperiode | laatgotiek | |||
Afbeeldingen | ||||
![]() | ||||
interieur | ||||
|
De Grote Kerk of Sint-Stevenskerk, in de volksmond meestal Stevenskerk genoemd, is de oudste en grootste kerk van Nijmegen, in de Nederlandse provincie Gelderland. De kerk is gebouwd op een kleine heuvel, de Hundisburg.
Geschiedenis
De geschiedenis gaat terug tot de zevende eeuw. De stichting van de kerk hangt mogelijk samen met de kersteningscampagne van bisschop Kunibert van Keulen in de zevende eeuw. Nadat Nijmegen in 1247 in pand was gegeven aan graaf Otto II van Gelre, werd de Gertrudiskerk, de oudste parochiekerk in Nijmegen en de voorloper van de Stevenskerk, om strategische redenen verplaatst van het Kelfkensbos naar de huidige locatie, de Hundisburg. De huidige kerk werd in 1272 gewijd door Albertus Magnus. Bestuurlijk viel de Stevenskerk onder het gezag van het kapittel van de Apostelenkerk in Keulen. De kerk was lange tijd de enige parochiekerk in de stad. Het gebouw werd in de dertiende tot zestiende eeuw herhaaldelijk uitgebreid, onder andere met een indrukwekkende kooromgang naar ontwerp van Gisbert Schairt. In 1475 verleende paus Sixtus IV toestemming voor de oprichting van een eigen kapittel in de Stevenskerk. In 1591 werd de kerk definitief protestants, afgezien van een katholiek intermezzo rond 1670.
De in 1469 overleden Catharina van Bourbon is in de Sint-Stevenskerk begraven. Op kosten van haar zoon Karel van Gelre is een grafmonument opgericht dat vandaag de dag nog te bezichtigen is.
In 1810 wordt bij koninklijk besluit de kerk eigendom van de Hervormde Gemeente; de burgerlijke gemeente houdt de toren in eigendom (tot heden ten dage) in verband met de verdedigingswerken van de stad. In de hierop volgende periode raakt de kerk in een steeds ernstiger staat van verval.
De kerk werd zwaar getroffen bij het bombardement van 1944, maar werd tot 1969 heropgebouwd. In 2001 kreeg de kerk twee glas-in-loodramen van Marc Mulders, getiteld Pelikaan en Stigmata.
Huidig gebruik
Tegenwoordig wordt het gebouw vooral gebruikt voor wekelijkse oecumenische kerkdiensten, orgelconcerten op het befaamde Königorgel, tentoonstellingen, activiteiten van studentenverenigingen en oraties. De Stevenskerk is voor bezichtiging geopend.
Fotogalerij
- De St. Stevenstoren
- Beeldenstorm boven de ingang.
- Het Königorgel.
- Glas-in-loodraam Stigmata
- De "kerkboog"
toegangspoort vanaf de Grote Markt. - De "kerkboog"
toegangspoort vanaf de kerkhof. - Thermometer geschaald in zowel graden Celsius als in kelvin, gehecht aan een van de pijlers van de kerk.
- Genadebord (1617)
- Kanunnikenhuisjes St. Stevenskerkhof
Zie ook
Externe links
- Stichting Stevenskerk
- Interieur, architectuur, geschiedenis Stevenskerk
- Oecumenisch Citypastoraat Nijmegen
- Grote of St Stevenskerk op monumentenlijst Nijmegen
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)
- Albert Lemmens, ‘De herbouw van Stevenstoren’, in: Desipientia: Zin en Waan, Jaargang 2, nr. 2 (Augustus 1995), pp. 38-44.