In de maneschijn
In de maneschijn is een bekend Nederlands kinderliedje.
Het kinderliedje kan worden ondersteund door bewegingen met de handen. Kinderen worden zo in hun motorische ontwikkeling gestimuleerd en leren de gebaren die bij de woorden horen.
Herkomst
Het kinderliedje 'In de maneschijn' is een traditioneel kinderliedje waarvan geen auteur of componist meer bekend is. Volgens de Nederlandse Liederenbank van het Meertens Instituut gaat het liedje terug op een 18e-eeuws volksliedje met de beginregel ' 's Avonds in een klaer maneschyn / Steekt myn de meyd in 't vensterkyn'.[1] Latere varianten van dit lied hebben als refrein onder meer 'Hier is de vogel en daar is de visch' of 'Hier is de vogel en daar is de visch, / Die bedriegelijk is, in de mane, in de mane'.[2]
Florimond van Duyse geeft in zijn liedboek Het oude Nederlandsche lied (1905) vier varianten van het lied 'Savonds in een klaer maene schijn' met onder meer het refrein 'dat is de vogel die bedriegelijk is / en dat is de vis die bedriegelijk is'.[3] Vanaf 1885 is dit liedje vaak een stapellied. De melodie van het huidige kinderliedje komt weinig overeen met die van de 18e- en 19e-eeuwse voorlopers.
Liedtekst
Volksliedjes kennen, door hun mondelinge overlevering, vaak vele (regionale) varianten in zowel tekst als melodie. De huidige tekst van het liedje gaat gewoonlijk als volgt (zie varianten onder deze liedtekst).
In de maneschijn
In de maneschijn
Klom ik op een trapje naar het raamkozijn
En je raadt het niet
En je raadt het niet
Zo doet een vogel
En zo doet een vis
Zo doet een duizendpoot die schoenenpoetser is
En dat is één
En dat is twee
En dat is dikke, dikke, dikke tante Kee
En dat is recht
En dat is krom
En dan draaien we het wieltje nog eens om
Rom bom
Varianten
Zoals gebruikelijk bij traditionele liedjes bestaan er ook van dit liedje (regionale) varianten in tekst en melodie. Bijvoorbeeld:
r. 3:
- Klom ik op een ladder om bij jou te zijn
- Maar je was er niet
r. 4:
- En je waagt het niet
r. 6:
- Zo vliegt een vogel
- En zo zwemt een vis
r. 12:
- En dat is dikke, dikke, dikke tante Kee
- En van je dikke, dikke, dikke tante Kee
r. 15:
- En dan draaien we het kindje nog een om
Bewegingen
Tekst | Beweging |
---|---|
In de maneschijn | Cirkel in de lucht met de handen op het woord 'maneschijn' |
Klim ik op een trapje naar het ... | Omhoog klimmen met de vingers of handen |
... raamkozijn | Vierkant maken in de lucht met twee wijsvingers |
En je waagt/raadt het niet | Heen en weer zwaaien met de wijsvinger |
Zo doet/vliegt een vogel | Vliegen met de handen of armen |
En zo doet/zwemt een vis | Slingerende (vis)beweging met de handen tegen elkaar |
Zo doet een duizendpoot die schoenenpoetser is | Boenen met de ene hand over de andere |
En dat is één | Eén vinger omhoog |
En dat is twee | Twee vingers omhoog |
En dat is dikke, dikke, dikke tante Kee | Dikke buik suggereren door de armen rond voor buik te houden |
En dat is recht | Armen recht vooruit |
En dat is krom | Gekromde armen |
En dan draaien we het wieltje nog eens om | Om elkaar heen draaiende handen |
Rom bom | Vuisten op elkaar slaan, of: 1 klap in handen, 1 klap op knieën |
Gelijknamige nummers
'In de maneschijn' is ook de titel van een lied van Lenny Kuhr (tekst Herman Pieter de Boer) uit 2008. Dit liedje verwijst tekstueel of muzikaal niet naar het kinderliedje.
Eurovisiesongfestival
Tijdens een technische storing op het Eurovisiesongfestival 2021 zong Chantal Janzen het lied om de feestelijke sfeer te behouden. Ze verving het woord 'maneschijn' door de naam van de populaire Italiaanse inzending Måneskin.
Externe link
- Tekst kinderliedje met bladmuziek en muziek
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Wikisource-logo.svg/25px-Wikisource-logo.svg.png)
- ↑ Het speel-schuytje met vrolijke naay-meisjes, 's-Gravenhage 1751.
- ↑ 'Jan de Mulder Met zijn leren kolder'. Nederlandse Liederenbank. Gearchiveerd op 6 augustus 2023. Geraadpleegd op 1 augustus 2024.
- ↑ van Duyse, Florimond, 323. Savonds in een klaer maene schijn., Het oude Nederlandsche lied. Deel 2. DBNL. Gearchiveerd op 16 juli 2024. Geraadpleegd op 1 augustus 2024. “Liednr. 323”