Jan Schaper
Jan Schaper | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Tekening door Albert Hahn sr., 1914 | ||||
Algemeen | ||||
Volledige naam | Johan Hendrik Andries Schaper | |||
Geboren | Groningen, 12 februari 1868 | |||
Overleden | Voorburg, 31 augustus 1934 | |||
Partij | Sociaal-Democratische Bond (vanaf 1882); Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (vanaf 1894) | |||
Religie | Evangelisch-Luthers (opgevoed); geen godsdienst (later) | |||
Functies | ||||
1897-1905 | lid gemeenteraad van Groningen | |||
1898-1903 | lid Provinciale Staten van Groningen | |||
1899-1934 | lid Tweede Kamer der Staten-Generaal | |||
1901-1902; 1915-1916; juli-sept 1925 | fractievoorzitter SDAP, Tweede Kamer | |||
1918-1922 | lid Staatscommissie-Röell inzake bestrijding tubercolose | |||
1918-1922 | lid Staatscommissie-Ruijs de Beerenbrouck inzake de grondwetsherziening | |||
1919 | lid Staatscommissie inzake de poenale sanctie | |||
1919-1931 | lid Provinciale Staten van Zuid-Holland | |||
1919-1924 | lid gemeenteraad van Rijswijk | |||
1919-? | lid Staatscommissie-Nolens inzake het socialisatie-vraagstuk | |||
1919-? | lid Hoge Raad van Arbeid | |||
1926-1931 | lid Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland | |||
|
Johan Hendrik Andries (Jan) Schaper (Groningen, 12 februari 1868 – Voorburg, 31 augustus 1934) was een Nederlandse publicist en politicus.
Leven en werk
Schaper ging al op jonge leeftijd aan het werk en was winkelbediende en later huisschildersgezel. Na een bedrijfsongeval in 1884 kwam hij tijdens zijn herstelperiode van bijna twee jaren in aanraking met de Sociaal-Democratische Bond (SDB) en werd hij lid van de plaatselijke afdeling in Groningen. Schaper volgde in die tijd tekenlessen aan Academie Minerva in zijn geboorteplaats. Hij werd actief propagandist voor het socialisme. In 1889 werd hij secretaris van de SDB. Kort daarna (in 1890) werd hij ontslagen vanwege zijn politieke activiteiten. Hij gaf vanaf 1890 diverse socialistische (week)bladen uit. Hij publiceerde gedichten onder de pseudoniemen Arago en Een Arbeider.
Schaper was samen met elf anderen, onder wie Pieter Jelles Troelstra en Willem Vliegen, medeoprichter van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) in 1894. Zij werden later wel de twaalf apostelen genoemd. Van 1894 tot 1913 was hij secretaris van de SDAP, hij was ook enige tijd (waarnemend) fractievoorzitter van de partij. In 1897 werd Schaper lid van de gemeenteraad van Groningen en nog een jaar later lid van de Provinciale Staten van Groningen. Hij was van 1899 tot aan zijn dood in 1934 lid van de Tweede Kamer. In 1905 verhuisde hij naar het westen van het land.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Schaper lid van het bestuur van de Nederlandsche Anti-oorlogsraad (NAOR), hoofd Groentecentrale en hoofd Fruitcentrale. Na de oorlog was hij onder meer lid van de Hoge Raad van Arbeid (vanaf 1919), lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland (1919–1931) en lid van de Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland (1926–1931).
Schaper overleed in 1934 in zijn woonplaats Voorburg. Hij werd begraven in Groningen op de begraafplaats Esserveld. Zijn grafmonument werd gemaakt door Willem Valk.
Trivia
Schaper was een van de weinigen die de nieuwe minister-president De Meester in 1905 kenden, omdat hij weleens bij hem het plafond had geschilderd.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/20090421_Graf_Jan_Schaper_Esserveld_Groningen_NL.jpg/260px-20090421_Graf_Jan_Schaper_Esserveld_Groningen_NL.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/25px-Commons-logo.svg.png)
- Biografisch Woordenboek van het Socialisme en de Arbeidersbeweging in Nederland
- Biografisch Woordenboek van Nederland
- Jan Schaper op de website Dodenakkers in Nederland
- Parlement & Politiek