Éva Marton
Data i miejsce urodzenia | 18 czerwca 1943 |
---|---|
Typ głosu | sopran |
Gatunki | |
Zawód | śpiewaczka |
Odznaczenia | |
![]() | |
Strona internetowa |
Éva Marton (ur. 18 czerwca 1943 w Budapeszcie) – węgierska śpiewaczka operowa, sopran dramatyczny, słynna interpretatorka ról wagnerowskich oraz ról Turandot i Toski w dziełach Giacomo Pucciniego pod tymi samym tytułami.
Początki kariery
Marton zdobywała wykształcenie muzyczne w Akademii im. Liszta w Budapeszcie. Zadebiutowała w 1968 na festiwalu na Wyspie Świętej Małgorzaty w drugoplanowej roli Kate Pinkerton w Madame Butterfly, a następnie zagrała Królową w Złotym koguciku Rimskiego-Korsakowa.
W 1972 r. zadebiutowała poza Węgrami, grając Hrabinę w Weselu Figara w operze frankfurckiej, a następnie wcielając się w Matyldę w Wilhelmie Tellu Gioacchino Rossiniego pod batutą Riccardo Mutiego. W 1973 r. po raz pierwszy zagrała jedną ze swoich legendarnych ról – Toskę na deskach Opery Wiedeńskiej. Od 1977 r. występowała także w Stanach Zjednoczonych – jako Aida w operze Giuseppe Verdiego pod tym samym tytułem oraz jako Maddalena w Andrei Chénierze Umberto Giordano. W 1978 r. zadebiutowała w La Scali jako Leonora w Trubadurze. W późniejszym czasie porzuciła jednak repertuar Verdiego, grając kolejno Helenę Egipską w operze Richarda Straussa pod analogicznym tytułem oraz Leonorę w operze Beethovena Fidelio.
W latach 80. Marton zdobyła sławę jednej z największych w historii odtwórczyń roli Turandot. Zagrała ją, począwszy od 1983 r., ponad sto razy na różnych, w tym najbardziej renomowanych scenach. Jej występy w Turandot zostały kilkakrotnie sfilmowane i dwukrotnie nagrane. Nieco mniej słynna stała się jej interpretacja tytułowej roli Elektry w operze R. Straussa, którą Marton wykonywała regularnie od 2001 do 2008 i którą też zakończyła karierę sceniczną w marcu 2008.
Role wagnerowskie
Największą sławę Evie Marton przyniosły jednak kreacje ról w operach Richarda Wagnera. W 1976 r. zadebiutowała w Metropolitan Opera jako Ewa w Śpiewakach norymberskich. W 1977 r. na festiwalu w Bayreuth zagrała ponownie tę rolę, wcielając się także w Wenus w Tannhäuserze. Z tą rolą powróciła w 1982 do Met, zbierając entuzjastycznie recenzje krytyków.
W latach 1988–1991 w nagrała dla EMI partię Brunhildy w Pierścieniu Nibelunga pod batutą Bernarda Haitinka, a w 1996 tę samą partię w wersji koncertowej w Operze Lirycznej Chicago z Zubinem Mehtą. W 1998 w tej samej operze pojawiła się jako Ortruda w Lohengrinie, w 2000 jako Izolda w Tristanie i Izoldzie.
Odznaczenia
W 2016 została odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu św. Stefana[1].
Przypisy
- ↑ Szent István-rend: Marton Éva és Makkai Ádám lett a kitüntetett. mno.hu (Magyar Nemzet előfizetés). s. 2016-08-20. [dostęp 2016-11-26]. (węg.).
- ISNI: 0000000121253945
- VIAF: 27252526
- LCCN: n85097073
- GND: 124068936
- BnF: 13897162b
- SUDOC: 070676151
- NLA: 35809065
- NKC: xx0138586
- BNE: XX821259
- NTA: 072024321
- BIBSYS: 3038044
- CiNii: DA04029467
- PLWABN: 9810701663805606
- NUKAT: n2007155758
- J9U: 987007351511705171
- CANTIC: a10119437
- LNB: 000105967
- CONOR: 53218403
- BLBNB: 000521819
- KRNLK: KAC2020L5042
- LIH: LNB:HrI;=BZ
- NSZL: 402772