Adolf Inlender
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 19 grudnia 1853 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 27 lutego 1920 | ||
Miejsce spoczynku | |||
Zawód, zajęcie | farmaceuta, działacz socjalistyczny | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%86%D0%BD%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80..jpg/220px-%D0%90%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%84_%D0%86%D0%BD%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80..jpg)
Adolf Władysław Inlender (Inleander) (ur. 19 grudnia 1853 w Buczaczu, zm. 27 lutego 1920 we Lwowie[1]) – polski farmaceuta, działacz społeczny i socjalistyczny.
Życiorys
Urodził się w rodzinie lekarza, jego bratem był Ludwik Inlender. Adolf studiował farmację na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 70. i 80. XIX wieku był jednym z liderów ruchów socjalistycznych w Galicji Wschodniej, na jego adres nadsyłana była literatura socjalistyczna dla Ludwika Waryńskiego, Stanisława Mendelsona i Kazimierza Dłuskiego. Wspólnie z Iwanem Franką i Mychajłą Pawlikiem brał udział w wydawaniu polskojęzycznej gazety "Praca". Został aresztowany w związku z procesem Erazma Kobylańskiego, który miał miejsce 21 października 1878 i osądzony podczas tzw. „procesu socjalistów”, przewieziono go do więzienia w Krakowie, gdzie przebywał przez rok. Należał do Komitetu socjalistów skupiony przy redakcji "Pracy", komitet ten w 1879 stał się komitetem redakcyjnym i kierował ruchem robotniczym we Lwowie. Pod wpływem dzieł Karola Marksa i Fryderyka Engelsa wspólnie z Iwanem Franką i Bolesławem Czerwieńskim sformułował program pierwszej partii socjalistycznej w Galicji Wschodniej, został on opublikowany w 1881 w Genewie pod tytułem "Program socjalistów galicyjskich"[2]. W 1880 został posądzony o prowadzenie wspólnie z Ludwikiem Waryńskim działalności wywrotowej, ale z braku dowodów uniewinniono go. Po tym zdarzeniu porzucił działalność socjalistyczna, otworzył aptekę w Brodach i został członkiem lokalnej Izby Przemysłowo-Handlowej. Został korespondentem Dziennika Polskiego i Kuriera Lwowskiego, w jednym z listów do Iwana Franki proponował mu zajęcie swojego miejsca w tym zawodzie.
Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim[3].
Publikacje
- Współautor Wielkiego Słownika Polsko-niemieckiego (1911-1913)
- Współredaktor pierwszego tomu Ilustrowanej historii Polski 1896
- Wielka wojna 1914-1915: z ilustracyami i ze szczególnem uwzględnieniem walk na ziemiach polskich, oraz dokładną historyą działalności Legionów Polskich[4] tom 1
- Przewodnik "Illustrirter Führer auf den k.k. Österr. Staatsbahnen für die Strecken…"
Przypisy
- ↑ Adolf Władysław Inlender, Sejm Wielki
- ↑ Program socjalistów galicyjskich, wyd. 1881. [online], polona.pl [dostęp 2019-02-11] .
- ↑ Grób Inlenderów, Dziennikarze Łyczaków
- ↑ Inlender Adolf Władysław "Wielka Wojna 1914-1915. Z licznemi illustracyami i ze szczególnem uwzględnieniem walk na ziemiach polskich, oraz dokładną historyą działalności Legionów Polskich, t. I"
Bibliografia
- Dobrowolski H. Inlender (Inlaender) Adolf Władysław. W Polski Słownik Biograficzny. T. X. Wrocław — Warszawa — Kraków : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1962—1964, s. 163—164.
Linki zewnętrzne
- Bibliografia Estreichera, UJ
- Publikacje Adolfa Inlendera w serwisie Polona.pl