Adrian Zandberg
![]() Adrian Zandberg (2020) | |||
Data i miejsce urodzenia | 4 grudnia 1979 | ||
---|---|---|---|
Zawód, zajęcie | polityk, historyk | ||
Alma Mater | Uniwersytet Warszawski | ||
Stanowisko | poseł na Sejm IX i X kadencji (od 2019) | ||
Partia | Lewica Razem | ||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Politycy_Razem_Sejm_2023.jpg/220px-Politycy_Razem_Sejm_2023.jpg)
Adrian Tadeusz Zandberg (ur. 4 grudnia 1979 w Aalborgu) – polski polityk, historyk, przedsiębiorca, nauczyciel akademicki i programista. Doktor nauk humanistycznych, współzałożyciel Partii Razem (przemianowanej na Lewicę Razem) i od 2022 jej współprzewodniczący, poseł na Sejm IX i X kadencji.
Życiorys
Młodość i wykształcenie
Urodził się 4 grudnia 1979 w Aalborgu w Danii, dokąd jego rodzina wyemigrowała z Polski w 1967[1]. Pod koniec lat 80. rodzina przeniosła się do Warszawy[2]. Wystąpił jako aktor dziecięcy w jednym z odcinków serialu Ballada o Januszku z 1988[3]. Ukończył Autorskie Liceum Ogólnokształcące nr 42 w Warszawie[4]. Był stypendystą Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci[5].
Studiował prawo i historię na Uniwersytecie Warszawskim. Studiów prawniczych nie ukończył[1], absolwentem studiów historycznych został w 2002[6]. W 2007 uzyskał na Wydziale Historycznym UW stopień doktora nauk humanistycznych na podstawie rozprawy pt. Organizacje i ruchy społeczne wokół partii socjaldemokratycznych w Niemczech i w Wielkiej Brytanii przed pierwszą wojną światową, napisanej pod kierunkiem Anny Żarnowskiej[7].
Działalność zawodowa
Pracował jako nauczyciel akademicki na Wydziale Kultury Japonii Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych[7], a także w Wyższej Szkole Komunikowania, Politologii i Stosunków Międzynarodowych w Warszawie. W ramach własnej działalności gospodarczej zajmował się projektowaniem aplikacji mobilnych[2].
W pracy naukowej zajął się historią ruchu robotniczego[1], a także historią medycyny i leczenia uzależnień[8]. Artykuł na ten temat opublikował w wydawanym przez Cambridge University Press piśmie „Medical History”[9]. Publikował również w pismach „Meander”, „Przegląd Historyczny” i „Dzieje Najnowsze”.
Działalność polityczna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Ignacy_Daszy%C5%84ski_monument_in_Warsaw_-_Adrian_Zandberg_and_Mlodzi_Razem.jpg/220px-Ignacy_Daszy%C5%84ski_monument_in_Warsaw_-_Adrian_Zandberg_and_Mlodzi_Razem.jpg)
Współpracował z liderem Polskiej Partii Socjalistycznej Piotrem Ikonowiczem w jego kampanii wyborczej przed wyborami prezydenckimi w 2000[10]. W 2001 wspólnie z Jackiem Kuroniem opublikował w „Gazecie Wyborczej” artykuł III RP dla każdego, którego autorzy postawili tezę o deficycie demokracji w Polsce i proponowali zainicjowanie obywatelskiej debaty dotyczącej kierunków rozwoju[11].
Był członkiem Unii Pracy[12]. Pełnił funkcję przewodniczącego organizacji młodzieżowej tej partii – Federacji Młodych UP, w której jego zastępczynią była Barbara Nowacka[2]. Był współorganizatorem protestów przeciwko pomysłom likwidacji nieodpłatnych studiów oraz wysyłaniu polskich żołnierzy na wojnę do Iraku[12]. a także jednym z założycieli portalu Lewica.pl[1]. W kwietniu 2005 odszedł z Unii Pracy z innymi członkami młodzieżówki, protestując przeciwko zbyt bliskiej współpracy między SLD i UP[2][13]. W 2005 współtworzył Unię Lewicy III RP, zasiadając w jej zarządzie[14]. W tym samym roku odszedł z tej partii, motywując tę decyzję sprzeciwem wobec podjęcia przez nią współpracy z SLD. Również w 2005 współtworzył stowarzyszenie Młodzi Socjaliści[12]. W lipcu 2009 wybrany do prezydium Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej[15][16].
W maju 2015 współtworzył Partię Razem, zasiadł w jej zarządzie krajowym[17], odpowiadał za stronę internetową i media społecznościowe tego ugrupowania[10]. W wyborach parlamentarnych w 2015 kandydował do Sejmu z pierwszego miejsca na jej liście w okręgu warszawskim, zdobywając 49 711 głosów (co stanowiło 4,54% głosów oddanych w okręgu)[18]. Nie uzyskał wówczas mandatu – Partia Razem nie osiągnęła w tych wyborach progu wyborczego[19]. Jego występ w przedwyborczej debacie liderów ośmiu ugrupowań sprawił, że przez niektóre media uznany został za zwycięzcę tej debaty i za nową twarz lewicy[10][20]. Pojawiły się także opinie, że tym występem pozyskał dodatkowe poparcie dla Partii Razem kosztem Zjednoczonej Lewicy, której zabrakło 0,45 punktu procentowego do przekroczenia progu wyborczego dla koalicji[21]. Inni komentatorzy, w tym liderka Zjednoczonej Lewicy Barbara Nowacka, wskazywali jednak, że większość wyborców Partii Razem stanowiły osoby niegłosujące wcześniej na partie wchodzące w skład ZL, a popularność tej koalicji malała już od dłuższego czasu[22].
W wyborach w 2019 Adrian Zandberg bezskutecznie ubiegał się o mandat posła do Parlamentu Europejskiego z listy koalicyjnego komitetu Lewica Razem[23]. Po wyborach nazwę tę przyjęła jego partia[24]. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku kandydował (w ramach projektu politycznego Lewica) z pierwszego miejsca listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej w okręgu warszawskim. Został wybrany na posła IX kadencji, otrzymując 140 898 głosów[25]. Był członkiem Komisji Gospodarki i Rozwoju, Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, a także przewodniczącym Polsko-Duńskiej Grupy Parlamentarnej[26].
27 listopada 2022 razem z Magdaleną Biejat został współprzewodniczącym partii Lewica Razem[27]. W wyborach w 2023 z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję, kandydując jako lider warszawskiej listy Nowej Lewicy (w ramach porozumienia NL z jego formacją) i zdobywając 64 435 głosów[28].
Życie prywatne
Jest synem Piotra[2] i Ewy[29]. Jego babka Krystyna Rodziewicz-Zandberg była łączniczką w powstaniu warszawskim[30][31]. Jego krewnymi byli mikrobiolog Jan Danysz oraz geolog Regina Fleszarowa[32].
Pod koniec lat 90. przez trzy lata był związany z Barbarą Nowacką[33][34]. Żonaty z badaczką społeczną Barbarą Audycką-Zandberg[35][36], z którą ma dwoje dzieci: Olgę i Olafa[2].
W kulturze popularnej
W serialu komediowym Ucho Prezesa w postać nawiązującą do Adriana Zandberga wcielił się Michał Floriańczyk[37][38].
Wyniki w wyborach ogólnopolskich
Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
---|---|---|---|---|---|
2015 | Partia Razem | Sejm VIII kadencji | nr 19 | 49 711 (4,54%)![]() | |
2019 | Lewica Razem | Parlament Europejski IX kadencji | nr 4 | 17 108 (1,23%)![]() | |
2019 | Sojusz Lewicy Demokratycznej | Sejm IX kadencji | nr 19 | 140 898 (10,20%)![]() | |
2023 | Nowa Lewica | Sejm X Kadencji | 64 435 (3,76%)![]() |
Przypisy
- ↑ a b c d Jakub Majmurek: Wnuki prześnionej rewolucji idą do Sejmu. krytykapolityczna.pl, 4 października 2015. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ a b c d e f Janina Blikowska: Kim jest Adrian Zandberg?. rp.pl, 21 października 2015. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Adrian Zandberg w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Absolwenci Liceum: 1997. alon42.waw.pl. [dostęp 2017-01-06].
- ↑ Danuta Pawłowska: Tata jest strażakiem, mama urzędniczką. On prowadzi badania nad nicieniami, żeby pomóc rolnikom. Ma 19 lat. wyborcza.pl, 26 października 2019. [dostęp 2019-10-27].
- ↑ Tomasz Wituch, Bogdan Stolarczyk: Studenci Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1945–2000. Kraków: Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, 2010, s. 837.
- ↑ a b Dr Adrian Tadeusz Zandberg, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2023-11-02] .
- ↑ Adrian Zandberg: Lecznictwo uzależnień w Polsce w latach 1918–1939. W: Mariusz Felsmann, Józef Szarek: Dawna medycyna i weterynaria. T. 3. Chełmno: Collegium Medicum UMK, 2011, s. 277–301. [dostęp 2016-05-19].
- ↑ Adrian Zandberg. „Villages… reek of ether vapours”: ether drinking in Silesia before 1939. „Medical History”. 54 (3), s. 387–396, 2010. PMID: 20592886. PMCID: PMC2890321. [dostęp 2023-11-02]. (ang.).
- ↑ a b c Agata Szczerbiak: Kim jest Adrian Zandberg?. polityka.pl, 21 października 2015. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ Jacek Kuroń, Adrian Zandberg: III RP dla każdego. wyborcza.pl, 14 listopada 2001. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ a b c Adrian Zandberg. partiarazem.pl, 2015. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ Bartosz Nowaczyk: Ruchy w Unii Pracy. lewica.pl, 21 kwietnia 2005. [dostęp 2016-07-02].
- ↑ Pozycja 8813. Monitor Sądowy i Gospodarczy nr 145/2005, 27 lipca 2014. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ PPS po Kongresie. socjalistyczny.pl, 2009. [dostęp 2017-08-03].
- ↑ Jan Hulanowicz: Warszawa: Obradowała Rada Naczelna PPS. lewica.pl, 12 lipca 2009. [dostęp 2017-08-03].
- ↑ Mirosław Bregin: Razem rośnie. lewica.pl, 27 maja 2015. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ a b Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015. pkw.gov.pl. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 27 października 2015 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 25 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1731).
- ↑ Por. Alberto Nardelli: Polish elections 2015: a guide to the parties, polls and electoral system. theguardian.com, 22 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. (ang.). Adrian Zandberg zwycięzcą debaty? Internet oszalał na punkcie polityka Partii Razem. wyborcza.pl, 20 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Tomasz Kamiński: Kim jest Adrian Zandberg? Bezapelacyjnym zwycięzcą debaty wyborczej. liberte.pl, 20 października 2010. [dostęp 2015-11-02]. Katarzyna Miłkowska: Kto według internautów wygrał debatę? Tego nikt się nie spodziewał – wyniki ankiety!. natemat.pl, 21 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Jakub Rusak: Prof. Chwedoruk, politolog: debatę wygrał Zandberg, dobry był też Piechociński. Największy przegrany – Petru. natemat.pl, 21 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Lukas Plewnia: Adrian Zandberg – neuer Star der Linken?. polen-heute.de, 21 października 2015. [dostęp 2015-11-03]. (niem.). Reinhard Lauterbach: Shootingstar der Linken: Der Außenseiter Adrian Zandberg von der Partei »Razem« hat die Elefantenrunde im polnischen Wahlkampf gewonnen – zumindest in der medialen Betrachtung. jungewelt.de, 22 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. (niem.). Michał Zieliński: Zandberg napiera, lewica słabnie, a PiS wygrywa w cuglach. newsweek.pl, 23 października 2015. [dostęp 2015-11-02].
- ↑ Adrian Zandberg: Pogrzebał lewicę, załatwił PiS wiktorię. Bo wygrał Debatę. newsweek.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Magdalena Kutynia: Wyniki wyborów 2015: Adrian Zandberg, człowiek który wysadził lewicę z Sejmu. dziennikzachodni.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Dorota Kowalska: Adrian Zandberg – nowy mesjasz lewicy? Partia Razem chce odmienić oblicze polskiej polityki. polskatimes.pl, 31 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Jan Opielka: Partei Razem: Linke in Polen fängt neu an. fr-online.de, 28 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. (niem.).
- ↑ Anna Grodzka: Czy Adrian Zandberg jest grabarzem Leszka Millera?. mediumpubliczne.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Jakub Majmurek: Dlaczego nie żałuję głosu na Razem?. krytykapolityczna.pl, 26 października 2015. [dostęp 2015-11-02]. Nowacka: czuję potrzebę, żeby poprosić o weryfikację. tvn24.pl, 26 października 2015. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ a b Wybory do Parlamentu Europejskiego 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2019-05-27].
- ↑ Partia Razem zmienia nazwę i nie składa broni. „Robimy to dla ludzi, nie możemy ich zostawić”. partiarazem.pl, 2 czerwca 2019. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ a b Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Adrian Zandberg. sejm.gov.pl. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Aleksandra Wieczorek: Magdalena Biejat i Adrian Zandberg nowymi współprzewodniczącymi partii Razem. interia.pl, 27 listopada 2022. [dostęp 2022-11-28].
- ↑ a b Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2023. pkw.gov.pl. [dostęp 2023-10-17].
- ↑ Dane osoby pełniącej funkcje publiczne. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Krystyna Rodziewicz. 1944.pl. [dostęp 2017-08-02].
- ↑ Powstańcy. rodziewicz.waw.pl. [dostęp 2017-08-02].
- ↑ Marek Jerzy Minakowski: Patriotyczno-ziemiańskie pochodzenie Adriana Zandberga. minakowski.pl, 10 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-13].
- ↑ Nowacka przerywa milczenie ws. romansu z Zandbergiem. fakt.pl, 22 marca 2016. [dostęp 2020-02-03].
- ↑ Sensacja! Nowacka i Zandberg znowu razem!. fakt.pl, 14 października 2019. [dostęp 2020-02-03].
- ↑ Łukasz Rogojsz: Gdzie jest sufit dla Adriana Zandberga? „Ponury Duńczyk” licytuje wysoko. gazeta.pl, 29 listopada 2020. [dostęp 2020-04-30].
- ↑ Kim jest Barbara Audycka-Zandberg, żona Adriana Zandberga z partii Razem?. natemat.pl, 3 listopada 2021. [dostęp 2023-11-02].
- ↑ Ucho Prezesa 2 odc. 22. Adrian wchodzi do gabinetu!. se.pl, 12 października 2017. [dostęp 2018-01-04].
- ↑ Ucho Prezesa w bazie Filmweb. [dostęp 2023-11-02].
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 203951
- Ludzie Nauki: whyAJS5uZq8