Andora (miasto)
![]() | Ten artykuł dotyczy stolicy państwa Andora. Zobacz też: Księstwo Andory oraz Andora – miejscowość we Włoszech. |
![]() Widok ogólny | |||||
| |||||
Państwo |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Parafia | Andora | ||||
Burmistrz | Maria Rosa Ferrer Obiols | ||||
Powierzchnia | 12 km² | ||||
Wysokość | 1023 m n.p.m. | ||||
Populacja • liczba ludności |
| ||||
Kod pocztowy | AD500, | ||||
Tablice rejestracyjne | C | ||||
Położenie na mapie Andory ![]() | |||||
![]() | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
Strona internetowa |
Andora[2] (kat. Andorra la Vella, hiszp. Andorra la Vieja, fr. Andorre-la-Vieille) – stolica Księstwa Andory, położona w śródgórskiej kotlinie we wschodnich Pirenejach pomiędzy Francją i Hiszpanią. W 2012 roku miasto liczyło 19 407 mieszkańców.
Jest to również nazwa parafii, która otacza miasto.
Główną gałęzią gospodarki jest turystyka, choć państwo czerpie również dochody z faktu bycia „rajem podatkowym”. Meble i brandy to produkty regionalne[3].
Geografia[4]
Andora jest położona w głównej dolinie kraju, w pobliżu zbiegu rzek Valira de Nord i Valira d’Orient, które tworzą rzekę Valira. Miasto znajduje się 11 km od granicy z Hiszpanią i 33 km od granicy z Francją. Miasto jest położone 1023 m n.p.m. Sprawia to, że Andorra la Vella jest najwyżej położoną stolicą Europy. Miasto według danych z 2012 roku liczy 19 000 mieszkańców.
Położenie i klimat
Andora jest umiejscowiona w południowo-zachodniej części kraju, w pobliżu ujścia rzeki Valila del Norte do rzeki Valira w dolinie Gran Valira. To najwyżej położona europejska stolica. Leży na południowych stokach Pirenejów na wysokości 1023 m n.p.m., dzięki czemu stała się popularnym kurortem narciarskim. Klimat panujący w Andorze jest umiarkowany, z chłodną zimą i ciepłym, bardziej suchym latem. Temperatura waha się od około –1 °C w styczniu do około 20 °C w lipcu. Roczna suma opadów wynosi 808 mm.
Transport
Andora położona jest stosunkowo daleko (o trzy godziny) od najbliższych lotnisk w Tuluzie, Gironie, Perpignan i Barcelonie. Jest to rezultatem małej liczby ludności i górzystego ukształtowania terenu. Miasto nie ma również stacji kolejowej. W Andorze znajduje się jednak dworzec autobusowy, z którego można dojechać do francuskiej stacji L’Hospitalet-près-l’Andorre, skąd jest bezpośrednie połączenie do Paryża. Jednak najwięcej połączeń autobusowych jest z Barceloną.
Demografia i język
Stanowiący największą liczebnie grupę narodową w Księstwie Andory Katalończycy stanowią jedynie 33% populacji miasta Andora. Najwięcej mieszkańców miasta to Hiszpanie (43%), znaczące mniejszości narodowe to Portugalczycy (11%) i Francuzi (7%). Językiem urzędowym jest kataloński, mówi się tu również po hiszpańsku, portugalsku i francusku. Większość ludności jest wyznania katolickiego. Średnia długość życia jest wysoka – ponad 80 lat.
Zabytki
- Casa de la Vall – kamienny budynek zbudowany ok. 1580 przez jedną z rodzin szlacheckich. Aktualnie stanowi siedzibę rządu i sądownictwa Andory. W sali posiedzeń znajduje się tzw. Szafa Siedmiu Kluczy, w której przechowywane są symboliczne klucze do siedmiu parafii Andory oraz archiwa księstwa[5].
Miasta partnerskie
Przypisy
- ↑ Tylko dla skrytek pocztowych.
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. [w:] Andora [on-line]. ksng.gugik.gov.pl, 2013. [dostęp 2019-12-30]. (pol.).
- ↑ Wirtualna Polska MediaW.P.M. S.A Wirtualna Polska MediaW.P.M., Andora – stolica Księstwa Andory [online], turystyka.wp.pl, 11 kwietnia 2016 [dostęp 2021-04-09] (pol.).
- ↑ Geography of Andorra la Vella.
- ↑ Hiszpania, Wydawnictwo Pascal 2008, ISBN 978-3-8297-6556-5 (=Przewodniki Baedeker), s. 179–180.
Bibliografia
- Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Geografia I, RafałR. Jasiulewicz (red.), LeszekL. Baraniecki, Poznań: Wydawnictwo Kurpisz, 2006, ISBN 83-60563-07-1, ISBN 978-83-60563-07-6, ISBN 83-60563-04-7, ISBN 978-83-60563-04-5, ISBN 1-59339-330-X, ISBN 978-1-59339-330-4, OCLC 838992809 .
- Hiszpania, Wydawnictwo Pascal 2008 ISBN 978-3-8297-6556-5 (Przewodniki Baedeker), s. 179–180
Linki zewnętrzne
- Strona internetowa miasta
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- PWN: 3869271
- Britannica: place/Andorra-la-Vella
- Universalis: andorre-la-vieille
- БРЭ: 5596561
- SNL: Andorra_la_Vella
- Catalana: 0003871
- DSDE: Andorra_la_Vella
- Hrvatska enciklopedija: 70233