Androstephium
![]() Androstephium coeruleum | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | szparagowate | ||
Rodzaj | Androstephium | ||
Nazwa systematyczna | |||
Androstephium Torr. W.H.Emory, Rep. U.S. Mex. Bound. 2(1): 218 (1858)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Androstephium violaceum Torr.[4] | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Funnel_lily%2C_Androstephium_breviflorum_%2815262274253%29.jpg/220px-Funnel_lily%2C_Androstephium_breviflorum_%2815262274253%29.jpg)
Androstephium Ker Gawl. – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych, obejmujący dwa gatunki, występujące w południowo-środkowych i południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej[3].
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów άνδρος (andros – mężczyzna, pręcik) i στέφανος (stephanos – korona) nawiązując do wierzchołkowych przyrostków obecnych u zespolonych pręcików[5].
Morfologia
- Pokrój
- Wieloletnie rośliny zielne[5].
- Pęd
- Podziemna bulwa pokryta włóknistą okrywą[5].
- Liście
- Liście odziomkowe, równowąskie, kanalikowate[5].
- Kwiaty
- Zebrane w baldachowaty kwiatostan, który wyrasta na cylindrycznym głąbiku. Kwiatostan wsparty jest trzema lancetowatymi podsadkami. Sześć listków okwiatu jest zrośniętych proksymalnie, mniej więcej na połowie swojej długości, w lejkowatą rurkę, powyżej są wolne. Okwiat biały do jasnofioletowego (A. breviflorum) lub błękitny do fioletowopurpurowego (A. coeruleum). Sześć pręcików jest nadległych na listkach okwiatu. Nitki pręcików są wzniesione i rozszerzone na całej długości, zespolone w rurkę z wzniesionymi, dwudzielnymi, wierzchołkowymi przyrostkami tworzącymi koronę pomiędzy ich główkami. Pylniki są przymocowane do nitek u nasady i skierowane do wewnątrz. Zalążnia jest zbudowana z trzech owocolistków, górna, siedząca i trójkomorowa. W każdej komorze znajduje się kilka zalążków. Szyjka słupka jest długa i smukła, zakończona drobnym trójklapowanym znamieniem[5].
- Owoce
- Trójkanciaste, prawie kuliste, pękające szczelinami torebki, które zawierają czarne, płaskie nasiona, z łupiną ze skorupą[5].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
- Rodzaj z podrodziny Brodiaeoideae z rodziny szparagowatych Asparagaceae[6].
- Ujęcie historyczne
- W Systemie Takhtajana z 1997 r. zaliczany do plemienia Brodieae w podrodzinie czosnkowych w rodzinie czosnkowatych (Alliaceeae)[7]. W systemie Kubitzkiego zaliczony do rodziny Themidaceae[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Androstephium breviflorum S.Watson
- Androstephium coeruleum (Scheele) Greene
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ a b c d Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-03-06]. (ang.).
- ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-03-06]. (ang.).
- ↑ a b c d e f James L. Reveal, Chris J. Pires: Androstephium in Flora of North America @ efloras.org. www.efloras.org. [dostęp 2021-03-06].
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-23]. (ang.).
- ↑ Brands, S.J. (ed.): The Taxonomicon. 1989–. [dostęp 2021-03-06]. (ang.).
- ↑ K. Rahn: Themidaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 436-440. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne (takson):