Antypody
![]() | Ten artykuł dotyczy punktów na końcach średnicy Ziemi. Zobacz też: antypody – komórki woreczka zalążkowego roślin. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/WorldMapWithAntipodes.png/300px-WorldMapWithAntipodes.png)
Antypody (gr. αντίποδες (antipodes) – „naprzeciw stopy”) – punkt na powierzchni Ziemi, który w stosunku do określonego punktu jest położony dokładnie po drugiej stronie planety[1], tj. na drugim końcu jej średnicy. Potocznie termin ten używany jest w szerszym znaczeniu i używany jest w stosunku do wszystkich obszarów na półkuli południowej.
Termin ten pojawił się u Platona w dialogu Timajos 63a:
Gdyby nawet była w środku wszechświata jakaś bryła zrównoważona, nie ruszyłaby się w żadnym kierunku ku obwodowi, dlatego że naokoło niej ze wszystkich stron wszystko jest podobne. A gdyby nawet ktoś obiegał naokoło niej po kole, to często by zajmował pozycje przeciwne, jak antypodowie, i tę samą część wszechświata nazywałby raz górą, raz dołem. Bo całość, jak mówimy w tej chwili, przecież jest kulista, więc nikt rozumny nie powie, że pewne jej miejsce to dół, a inne góra. (tłum. Władysław Witwicki)
Przez analogię termin antypody jest stosowany również do innych planet.
Wzór i przykłady
Aby ustalić gdzie znajdują się antypody danego miejsca należy najpierw znać jego współrzędne geograficzne. Antypody mają szerokość geograficzną o tej samej wartości liczbowej, ale przeciwnej półkuli (północna – południowa). Z kolei długość geograficzna antypodów ma wartość liczbową dopełniającą do 180°, również przeciwnej półkuli (wschodnia – zachodnia). Np. antypody Krakowa (50°N, 20°E), znajdują się w punkcie o współrzędnych geograficznych 50°S, 160°W – na Oceanie Spokojnym ok. 1400 km na wschód od najbliższego lądu – wyspy Rangatira/South East Island w archipelagu Wysp Chatham.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Antipodes_LAEA.png/300px-Antipodes_LAEA.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Antipodes_equirectangular.svg/300px-Antipodes_equirectangular.svg.png)
Antypody miast (dokładne lub niemal dokładne) :
- Segowia (Hiszpania) – Masterton (Nowa Zelandia)
- Palembang (Indonezja) – Neiva (Kolumbia)
- A Coruña (Hiszpania) – Christchurch (Nowa Zelandia)
- Padang (Indonezja) – Esmeraldas (Ekwador)
- Valdivia (Chile) – Wuhai (Chiny)
- Hamilton (Nowa Zelandia) – Córdoba (Hiszpania)
- Timbuktu (Mali) – Suva (Fidżi)
- Tauranga (Nowa Zelandia) – Jaén (Hiszpania)
- Whangarei (Nowa Zelandia) – Tanger (Maroko)
- Ułan Ude (Rosja – Buriacja) – Puerto Natales (Chile)
Miasta o populacji ≥ 1 mln – antypody w promieniu 100 km od centrum miasta:
- Xi’an (Chiny) – Rancagua lub San Bernardo (Chile)
- Auckland (Nowa Zelandia) – Sevilla i Málaga (Andaluzja, Hiszpania)
- Tianjin (Chiny) – Bahía Blanca (Argentyna)
- Szanghaj (Chiny) – Salto (Urugwaj)
- Tajpej (Republika Chińska/Tajwan) – Asunción (Paragwaj)
- Hongkong (Chiny) – Humahuaca (Argentyna)
- Montpellier (Francja) – Waitangi – Wyspy Chatham (Nowa Zelandia)
- Pekin (Chiny) – Bahía Blanca (Argentyna)
Film
Antypodom został poświęcony film dokumentalny Niech żyją antypody! (¡Vivan las antípodas!, 2011, reż. Wiktor Kossakowski), który zawiera porównawcze reportaże z kilku przeciwległych miejsc na Ziemi (Szanghaj – Entre Ríos, Bajkał – Patagonia, Hiszpania – Nowa Zelandia, Botswana – Hawaje)[2].
Zobacz też
![]() | Zobacz hasło antypody w Wikisłowniku |
- Wyspy Antypodów, Terra Australis
- Wirgiliusz z Salzburga
- Topografia chrześcijańska
- twierdzenie Borsuka-Ulama o antypodach
- antychton
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Lokalizator antypodów