Arka Noego (pomnik przyrody)
![]() | |||
pomnik przyrody | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Data utworzenia | 17 września 1987 r. | ||
Położenie na mapie Turcji ![]() | |||
![]() | |||
|
Arka Noego (tur. Nuh’un Gemisi) – pomnik przyrody położony w okolicy wioski Üzengili u podnóża góry Ararat, w prowincji Ağrı, dystrykcie Doğubayazıt we wschodniej Turcji[1][2][3][4][5]. Został objęty ochroną 17 września 1987 roku przez rząd Turcji na podstawie hipotezy wysuniętej przez podróżnika Rona Wyatta oraz turecki Uniwersytet im. Atatürka, jakoby odkryta w okolicy góry Ararat skamieniała formacja w kształcie statku mogła być Arką Noego. Rząd otworzył w jej pobliżu muzeum opisujące historię badań nad tym obiektem oraz wnioski Wyatta i innych badaczy na jego temat[2][5][6][7][8][9]. Pomnik znajduje się na terenie Parku Narodowego Góry Ararat (tur. Ağrı Dağı Milli Parkı)[3][10][11][12].
Historia
Formację w kształcie statku w okolicach góry Ararat, zauważył w 1959 roku turecki kapitan i kartograf İlhan Durupınar, wykonujący zdjęcia lotnicze terenu na zlecenie NATO[8][13][14]. Obiekt uwidocznił się prawdopodobnie po jednym z trzęsień ziemi. O znalezisku napisano w tureckich mediach oraz w amerykańskim magazynie „Life”[15][16][17]. Statkopodobną formację zlokalizowano w paśmie górskim Ararat, 30 kilometrów od jego najwyższego, wulkanicznego szczytu i 10 kilometrów od podnóża góry. Część naukowców była zdania, że odnaleziony obiekt to naturalna formacja geologiczna, tylko przypominająca statek, a niektórzy, jak dr Arthur J. Brandenburger, geofizyk i ekspert w dziedzinie fotogrametrii, twierdzili, że obiekt jest dziełem rąk ludzkich i wymaga dokładniejszego zbadania przy użyciu georadaru. Brandenburger, specjalizujący się w analizie zdjęć lotniczych i identyfikacji okrętów, był przekonany, że odnaleziony obiekt jest statkiem, podczas gdy inna grupa badaczy twierdziła, że to zwyczajna formacja geologiczna[4][18][19].
Burzliwą reakcję mediów tureckich i amerykańskich wywołały jednak szczególnie wymiary obiektu. Były one bardzo zbliżone do opisanej w Księdze Rodzaju Arki Noego. Obiekt miał 156,64 na 26,66 metrów. Wymiary Arki Noego, po przełożeniu użytych w biblijnym opisie egipskich łokci (523 mm) na metry, to także około 156 na 26 metrów. Również jego lokalizacja zgadzała się z biblijnym przekazem, w którym arka osiąść miała w rejonie gór Ararat. Informacja o znalezisku obiegła świat i wywołała wiele spekulacji, że odnaleziony obiekt może być starożytną Arką Noego[6][13][15][16][18][20].
Po przeczytaniu artykułu z „Life” miejscem zainteresował się podróżnik i amatorski poszukiwacz artefaktów biblijnych oraz założyciel Muzeum Archeologicznego w Lynnville Hwy – Cornersville w stanie Tennessee, Ron Wyatt. Razem z dr. Arthurem J. Brandenburgerem, Jamesem Irwinem i kilkoma tureckimi naukowcami w roku 1977 rozpoczął trwające 15 lat badania na terenie obiektu i w jego okolicy[18][21][22][23].
Po zbadaniu obiektu wykrywaczem metali, falami ultrasonograficznymi, generatorem częstotliwości molekularnych i georadarem oraz badaniu pobranej z wnętrza próbki, Wyatt stwierdził, że zgodnie z jego odczytami, obiekt był wytworem rąk ludzkich, przypominającym statek. Powyższe dane, jak również fakt, że w miejscu, gdzie odnaleziono statkopodobny obiekt, nie ma i nigdy nie było zbiorników wodnych, w których mogłyby pływać statki, skłoniły Wyatta do wysunięcia hipotezy, że mogą to być pozostałości legendarnej Arki Noego. Przedstawił swoje wnioski rządowi tureckiemu[6][9][20][22][24][25][26][27], który wysłał na miejsce własną ekipę naukowców. W badania zaangażowany był m.in. turecki Uniwersytet im. Atatürka, Uniwersytet Yüzüncü Yıl i Instytut MTA (Generalna Dyrekcja Badań i Eksploracji Kopalin). Rząd zawiązał także specjalny komitet w sprawie zbadania domniemanej Arki Noego, na którego czele, jako przewodniczący z ramienia ministerstwa, stał dr Salih Bayraktutan[6]. Zgodnie z relacją tureckich mediów, ww. naukowcy stwierdzili, że ich zdaniem pod warstwą zastygłej lawy i ziemi znajduje się jakiś statek o rozmiarach zbliżonych do Arki Noego[6][20][22][24][25][26].
Z wnioskiem nie zgadzała się inna grupa amerykańskich badaczy, którzy w latach 90. pobrali próbkę z formacji. Stwierdzili, iż zawierała ona jedynie ziemię i uznali obiekt za formację geologiczną[19][28]. Jednym z naukowców, który nie zgadzał się z teorią o Arce Noego, był znany z aktywnej opozycji wobec twierdzeń kreacjonistów[29][30] i kontrowersyjnych wypowiedzi na temat zmian klimatu[31][32][33] australijski geolog Ian Plimer, który w 1994 roku pobrał próbki ziemi z obiektu. Plimer stwierdził, że podczas badania nie natrafił na skamieniałe belki, tylko na błoto i ziemię. Uznał, że obiekt był formacją geologiczną, a nie dziełem rąk ludzkich[28][34]. Opinia Plimera nie przekonała zwolenników teorii o Arce Noego, którzy uważali, że nie przeprowadził tak dokładnych badań, jak naukowcy tureccy i zarzucali mu, że nie zastosował georadaru.
Ponieważ historia o Arce znajduje się zarówno w Biblii, jak i w Koranie, rząd turecki postanowił upamiętnić to miejsce, objąć obiekt ochroną i założyć Centrum Turystyczne Arki Noego[9][24]. Ministerstwo Kultury i Turystyki wraz z wyższą radą ds. miejsc o znaczeniu kulturowym i przyrodniczym dnia 17 września 1987 roku wydało decyzję nr 3657 o ochronie terenu, na którym znajduje się obiekt, przez jednych uznany za formację geologiczną, przez innych za skamieniały statek lub, w przypadku zwolenników historii biblijnych, także za Arkę Noego[6][8][20].
W ceremonii otwarcia centrum wzięli udział: gubernator prowincji Ağrı, gubernator powiatu Doğubayazıt, burmistrz Usha, Osman Baydar i Ron Wyatt jako gość honorowy wraz z grupą lokalnych i zagranicznych naukowców i badaczy oraz mieszkańców[20][26][27]. Postawiono także znak drogowy „Nuhun Gemisi, Noah’s Ark” kierujący turystów do pomnika przyrody pod tą nazwą[35].
Późniejsze lata
Z czasem nazwany Arką Noego (tur. Nuh’un Gemisi) obiekt stał się mniej widoczny. Częste w tych rejonach trzęsienia ziemi doprowadziły do jego częściowej degradacji. Naniesiona ziemia i obrastająca go trawa sprawiają, że wielu turystów jest zawiedzionych, mając nadzieję na bardziej spektakularny widok. Z tego powodu ośrodek turystyczny przy tzw. Arce Noego podupadł i przez kilka lat był zamknięty. Następnie odremontowano i otworzono go ponownie, ale sam obiekt uważany za arkę został pozostawiony samemu sobie, coraz bardziej wtapiając się w otaczający go krajobraz[10][36][37].
W roku 2005 turecki reżyser filmów dokumentalnych, Mehmet Sertesen, nakręcił film o odkryciu domniemanej Arki Noego, podsumowujący wyniki badań i zawierający wywiady z członkami ekspedycji oraz kapitanem İlhanem Durupınarem, który jako pierwszy zlokalizował obiekt. Dokument wyświetlony został na IX Tureckim Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych (9th TRT International Documentary Awards). Zgodnie z doniesieniami tureckich mediów miał obejrzeć go także przedstawiciel Walta Disneya, który zainteresował się miejscem. Zamierzał zainwestować w region i otworzyć tam tematyczny park rozrywki. Rząd turecki zignorował jednak tę propozycję[38]. Centrum i pomnik przyrody zwany Arką Noego pozostały więc miejscem niszowym.
Przypisy
- ↑ Google Maps [online], goo.gl [dostęp 2019-05-29] (ang.).
- ↑ a b Visitors’ Center at Noah’s Ark National Park [online], wikimapia.org [dostęp 2019-05-29] (ang.).
- ↑ a b Ağrı Dağı Milli Parkı [online], bolge13.ormansu.gov.tr [dostęp 2019-06-05] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-10] .
- ↑ a b Ağrı Doğubeyazıt Üzengili Köyü [online], www.koylerim.com [dostęp 2019-06-05] (tur.).
- ↑ a b Noah’s Ark site (Dogubeyazit) – 2019 All You Need to Know BEFORE You Go (with Photos) – TripAdvisor [online], www.tripadvisor.com [dostęp 2019-06-07] (ang.).
- ↑ a b c d e f Nuh’un Gemisi raporu: Gövdeyi gördük ve arkeolojik çalışma başlatılmalı – Son Dakika Flaş Haberler [online], www.cnnturk.com [dostęp 2019-06-05] (tur.).
- ↑ Noah’s Ark site (Dogubeyazit) – 2019 All You Need to Know BEFORE You Go (with Photos) – TripAdvisor [online], www.tripadvisor.com [dostęp 2019-05-29] (ang.).
- ↑ a b c Nuh’un Gemisi [online], www.dogubayazittso.tobb.org.tr [dostęp 2019-06-05] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-20] (tur.).
- ↑ a b c http://wyattmuseum.com/wyatt/wp-content/uploads/2011/09/wpe213.jpg
- ↑ a b Nuh’un Gemisi (Noah’s Ark), Doğubayazit [online], www.turkeyfromtheinside.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ Google Maps [online], goo.gl [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ Mount Ararat National Park [online], www.nationalparksofturkey.org [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ a b Fasold, David (1988). The Ark of Noah. New York: Wynwood. ISBN 0-922066-10-8.
- ↑ Dawes, June (2000). Noah’s Ark: Adrift in Dark Waters. Belrose, NSW: Noahide. ISBN 0-646-40228-5.
- ↑ a b LIFE – Google Książki [online], books.google.pl [dostęp 2019-06-05] .
- ↑ a b „Milliyet Daily Newspaper”, September 18, 1959.
- ↑ Noah’s Ark?. „Hayat Magazine”, July 22, 1960.
- ↑ a b c NOAH’S ARK- The Early Years | Wyatt Archaeological Research [online], wyattmuseum.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ a b Rene Roorbergen, The Ark File, s. 125.
- ↑ a b c d e Doğubayazit, Tam Bir İnanç Merkezi? [online], www.dogubayazitgazetesi.com [dostęp 2019-09-07] (tur.).
- ↑ NOAH’S ARK- The Action Years | Wyatt Archaeological Research [online], wyattmuseum.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ a b c Noahsarkscans.Nz – The Subsurface Imaging Project Of Noah'S Ark [online], noahsarkscans.nz [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ Bergman, Jerry (2013). Colonel James Irwin: Creationist Astronaut. Institute for Creation Research (w: „Acts & Facts” 42 (11)). Dostęp 2 sierpnia 2016.
- ↑ a b c http://wyattmuseum.com/wyatt/wp-content/uploads/2011/09/wpe1E12.jpg
- ↑ a b Nuh’un Gemisi Ağrı Dağı’nda bulundu - Son Dakika Haberler [online], hurriyet.com.tr [dostęp 2024-04-22] (tur.).
- ↑ a b c Noah’s Ark Found [online], wyattmuseum.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ a b Long Beach (Ca.) Press Telegraph z 3 grudnia 1986 r.
- ↑ a b Australian Geologist Battles “Ark” Claim [online], science.sciencemag.org [dostęp 2019-06-11] (ang.).
- ↑ Ark Claim Survives Court Fight | Science [online], science.sciencemag.org [dostęp 2020-02-23] (ang.).
- ↑ Geologist fails to overturn Creationist judgement | Nature [online], nature.com [dostęp 2024-04-22] (ang.).
- ↑ Commentary in The Australian by Ian Plimer relies on false claims to make its case – Climate Feedback [online], climatefeedback.org [dostęp 2020-02-23] (ang.).
- ↑ Climate misinformation by source: Ian Plimer [online], skepticalscience.com [dostęp 2020-02-23] .
- ↑ Ian Plimer op-ed in The Australian again presents long list of false claims about climate – Climate Feedback [online], climatefeedback.org [dostęp 2020-02-23] (ang.).
- ↑ ElizabethE. Finkel ElizabethE., Australian Geologist Battles 'Ark' Claim, „Science”, 276 (5311), 1997, s. 348–348, DOI: 10.1126/science.276.5311.348, ISSN 0036-8075 [dostęp 2020-02-21] (ang.).
- ↑ https://media-cdn.tripadvisor.com/media/photo-s/04/7e/67/78/noah-s-ark-site.jpg
- ↑ Noah’s Ark site (Dogubeyazit) – 2019 All You Need to Know BEFORE You Go (with Photos) – TripAdvisor [online], www.tripadvisor.com [dostęp 2019-06-05] (ang.).
- ↑ 4.2-magnitude earthquake hits Turkey’s eastern Ağrı province – Daily Sabah [online], www.dailysabah.com [dostęp 2019-06-05] .
- ↑ Walt Disney Nuh’un Gemisi’ne göz dikti [online], www.yenisafak.com [dostęp 2019-06-05] (tur.).