Arturo Pérez-Reverte
![]() | Ten artykuł dotyczy pisarza. Zobacz też: piłkarza. |
![]() Arturo Pérez-Reverte na Plaza Mayor w Madrycie w 2008 roku | |||
Data i miejsce urodzenia | 25 listopada 1951 | ||
---|---|---|---|
Narodowość | Hiszpan | ||
Dziedzina sztuki | literatura i dziennikarstwo | ||
Epoka | |||
Ważne dzieła | |||
| |||
![]() | |||
| |||
| |||
Strona internetowa |
Arturo Pérez-Reverte (ur. 25 listopada 1951 w Kartagenie) – hiszpański powieściopisarz i dziennikarz. Jego powieści wydano w kilkudziesięciu krajach.
Życiorys
Arturo Pérez-Reverte pochodzi z południowej Hiszpanii, wychował się w rodzinie o marynarskich tradycjach. Jako dziecko z pasją czytał powieści znalezione w biblioteczce dziadka. Jego pierwsze odkrycia literackie – a później osobisty wzór do naśladowania – to klasyka powieści przygodowej: Aleksander Dumas, Joseph Conrad i Robert L. Stevenson.
Po ukończeniu liceum wybrał studia na kierunku nauki polityczne i dziennikarstwo, specjalizował się w konfliktach zbrojnych. Rozpoczął karierę dziennikarską w 1973 w madryckim dzienniku „Pueblo”, któremu poświęcił 12 lat pracy, następne 9 przeznaczył na współtworzenie serwisu informacyjnego w hiszpańskiej telewizji.
W 1977, razem z kolegą z dziennika „Pueblo”, założył magazyn tematyczny o armii i uzbrojeniu zatytułowany „Defensa”. Musiał jednak opuścić redakcję, gdyż równoległa praca korespondenta zabierała zbyt dużo czasu.
Przez 21 lat (1973-1994) relacjonował konflikty zbrojne. Znalazły się wśród nich wojny i konflikty na Cyprze, w Libanie, w Erytrei, na Saharze (1975), Malediwach, w Salwadorze, Nikaragui, Czadzie, Libii, Sudanie, Mozambiku, Angoli, Tunezji, Rumunii (1989-1990), Zatoce Perskiej (1990-1991), Chorwacji (1991) i Bośni (1992-1994). Pérez-Reverte niejeden raz znalazł się na pierwszej linii ognia – w 1977 w czasie wojny erytrejskiej został uznany za zaginionego, od śmierci na pustyni uratowali go partyzanci. Częste podróże i towarzyszące im liczne obrazy wojny, kryzysu i rewolucji nie przeszły bez śladu; w jego powieściach często powtarza się temat bezsensowności i absurdu wojny.
W latach 90. Pérez-Reverte prowadził program radiowy La ley de la calle (Prawo ulicy), nadawany przez hiszpańskie radio publiczne w godzinach nocnych, który utrzymał się na antenie przez blisko 5 lat. Jego bohaterami były różne postaci, głównie z marginesu społecznego, które ukazywały świat prawa i przestępczości. Pérez-Reverte gwałtownie zaoponował przeciw planowanej zmianie godziny emisji programu narzuconej przez dyrekcję i w efekcie opuścił stację.
W 1993 w hiszpańskim społeczeństwie stały się modne programy typu reality show oraz kroniki wypadków. Przy realizacji jednego z najbardziej popularnych, Código uno, pracował Pérez-Reverte. Szybko zauważył, że oglądalność programu zależała od ilości przedstawianych ludzkich tragedii i okrucieństwa. Przyznał później, że praca przy tym programie godziła w wartości, które wyznawał i że wstydzi się wielu ze zrealizowanych dla Código uno reportaży[1]. Stopniowa polityzacja środków masowego przekazu przyniosła mu wielkie rozczarowanie. Nie potrafił zaakceptować propagowanej wyższości widowiska nad treścią, nie chciał zamieniać reportażu wojennego w narzędzie do podnoszenia oglądalności danej stacji. W 1995 roku zakończył karierę dziennikarską i niemal całkowicie poświęcił się literaturze.
Od 1991 do dziś Pérez-Reverte prowadzi kolumnę opiniotwórczą w „El Semanal” (teraz „XLSemanal”), niedzielnym dodatku do ponad 20 dzienników i magazynów hiszpańskich. Liczba czytelników „XLSemanal” przewyższa 4 miliony. W swoich felietonach w bardzo żywy i osobisty sposób komentuje różne wydarzenia – polityczne, literackie, a także codzienne, istotne dla każdego Hiszpana. O swojej kolumnie mówi: W niektóre niedziele świetnie się bawię, w inne mogę się wyżalić, a czasem po prostu mówię głośno – a przynajmniej próbuję – to, czego inni nie mają szansy powiedzieć[2]. Przyznaje, że pisze swoje felietony, gdyż korzysta w nich z takiej wolności słowa, jakiej nie ma już w radiu czy telewizji.
Obecnie Arturo Pérez-Reverte – mąż i ojciec, mieszka niedaleko Madrytu i kontynuuje swoją karierę literacką, ponadto co tydzień daje swoim rodakom garść nieskrępowanych opinii w „XLSemanal”. Wolny czas poświęca na swoje hobby: lekturę i samotne wyprawy żaglówką po Morzu Śródziemnym[3][4][5].
Publikacje
- Huzar (El húsar) (1986, wyd. pol. 2006)
- Fechtmistrz (El maestro de esgrima) (1988, wyd. pol. 2000)
- Szachownica flamandzka (La tabla de Flandes) (1990, wyd. pol. 2000)
- Klub Dumas (El club Dumas) (1993, wyd. pol. 1998)
- La sombra del águila (1993)
- Terytorium Komanczów (Territorio Comanche) (1994, wyd. pol. 2001)
- Un asunto de honor (Cachito) (1995)
- Obra breve (1995)
- Ostatnia bitwa Templariusza (La piel del tambor) (1995, wyd. pol. 2000)
- Cmentarzysko bezimiennych statków (La carta esférica) (2000, wyd. pol. 2001)
- Królowa Południa (La Reina del Sur) (2002, wyd. pol. 2003)
- Cabo Trafalgar (2004)
- Batalista (El pintor de batallas) (2006, wyd. pol. 2007)
- Dzień gniewu (Un día de cólera) (2007, wyd. pol. 2009)
- Ojos azules (2009)
- Oblężenie (El Asedio) (2010, wyd. pol. 2011)
- Mężczyzna, który tańczył tango (El tango de la Guardia Vieja) (2012, wyd. pol. 2013)
- Cierpliwy snajper (El francotirador paciente) (2013, wyd. pol. 2015)
- Misja: Encyklopedia (Hombres buenos) (2015, wyd. pol. 2017)
- La guerra civil contada a los jóvenes (2015)
- Los perros duros no bailan (2018)
- Sidi (2019)
- Línea de fuego (2020)
Seria Przygody kapitana Alatriste
- Kapitan Alatriste (El capitán Alatriste) (1996, wyd. pol. 2004)
- W cieniu inkwizycji (Limpieza de sangre) (1997, wyd. pol. 2004)
- Słońce nad Bredą (El sol de Breda) (1998, wyd. pol. 2005)
- Złoto króla (El oro del rey) (2000, wyd. pol. 2005)
- Kawaler w żółtym kaftanie (El caballero del jubón amarillo) (2003, wyd. pol. 2006)
- Korsarze Lewantu (Corsarios de Levante) (2006, wyd. pol. 2009)
- El puente de los Asesinos (2011)
Seria Falcó
1. Falcó (2016, wyd. pol. 2018)
2. Eva (2017, wyd. pol. 2019)
3. Sabotaje (2018)
Zbiory artykułów i felietonów prasowych
- Patente de corso (1998)
- Życie jak w Madrycie (Con ánimo de ofender) (2001, wyd. pol. 2005)
- A w Madrycie nadal znakomicie (No me cogeréis vivo) (2005, wyd. pol. 2006)
- Cuando éramos honrados mercenarios (2009)
- Los barcos se pierden en tierra (2011)
- Perros e hijos de perra (2014)
- Una Historia de España (2019)
Adaptacje filmowe
Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Artura Pereza-Revertego.
- La carta esférica, reż. Imanol Uribe (2007) (ekranizacja powieści Cmentarzysko bezimiennych statków)
- Quart. El hombre de Roma, reż. Jacobo Rispa (2007) (serial telewizyjny, oparty na rysach bohatera „Ostatniego templariusza”, emitowany przez Antena 3)
- Kapitan Alatriste, reż. Agustín Díaz Yanes (2006) (oparty na serii powieści Przygody kapitana Alatriste)
- Gitano, reż. Manuel Palacios (2000) (scenariusz oryginalny Artura Péreza-Reverte)
- Camino de Santiago, reż. Robert Young (1999) (serial telewizyjny, scenariusz oryginalny Artura Péreza-Reverte)
- Dziewiąte wrota, reż. Roman Polański (1999) (oparty na powieści Klub Dumas)
- Territorio comanche, reż. Gerardo Herrero (1997) (ekranizacja powieści Terytorium Komanczów)
- Cachito, reż. Enrique Urbizu (1995) (oparty na powieści Un asunto de honor (Cachito))
- La tabla de Flandes, reż. Jim McBride (1994) (ekranizacja powieści Szachownica flamandzka)
- El maestro de esgrima, reż. Pedro Olea (1992) (ekranizacja powieści Fechtmistrz)
Pérez-Reverte nierzadko otwarcie krytykuje adaptacje filmowe swoich powieści – większości z nich nie udało się zdobyć przychylności krytyków filmowych. O sfilmowanej Szachownicy flamandzkiej autor powiedział: Zamienił (film) drugą połowę mojej opowieści o konserwatorce sztuki, antykwariuszu Cezarze i szachiście Muñozie w tani komiks z intrygą infantylną jak z amerykańskiego filmu w sam raz do obejrzenia po obiedzie[6]. Niewielkie sukcesy pierwszych filmów nie zraziły autora do udzielania zgody na kolejne adaptacje, jedynie przed realizacją Alatriste miał poważne wątpliwości. Bohater tych powieści zdążył już zawładnąć sercami wielu czytelników i powoli zamieniał się w mit, symbol całej epoki: Hiszpanii w Złotym Wieku. Niepowodzenie kreacji kapitana Alatriste rozwiałoby szanse tej postaci na przekształcenie się w hiszpańskiego D’Artagnana[7].
Nagrody i odznaczenia
- Nagroda filmowa Goya za najlepszy scenariusz adaptowany za powieść Fechtmistrz (1992)
- Grand Prix Literatury Detektywistycznej za powieść Klub Dumas (Francja, 1993)
- Francuski magazyn „Lire” wskazał Péreza-Reverte pośród dziesięciu najlepszych powieściopisarzy zagranicznych za powieść Szachownica flamandzka (1993)
- Dziennikarska nagroda Asturias za wiadomości z byłej Jugosławii dla Telewizji Hiszpańskiej (1993)
- Nagroda Ondas za La ley de la calle (Prawo ulicy), program dla hiszpańskiego radia (1993)
- Nagroda Szwedzkiej Akademii Powieści Detektywistycznej dla najlepszej powieści zagranicznej za Szachownicę flamandzką
- „The New York Times Book Review” wskazuje Szachownicę flamandzką jako jedna z pięciu najlepszych powieści obcojęzycznych opublikowanych w Stanach Zjednoczonych w 1994 roku
- Nagroda Palle Rosenkranz przyznana przez Duńską Akademię Kryminologii za powieść Klub Dumas (1994)
- Szachownica flamandzka nominowana przez Szwedzką Akademię Powieści Detektywistycznej jako najlepszy thriller przetłumaczony w Szwecji w 1995 roku
- Nagroda czytelniczek magazynu „Elle” dla najlepszej powieści opublikowanej w 1995 roku za Ostatnią bitwę templariusza
- Nagroda Jean Monnet literatury europejskiej za powieść Ostatnia bitwa templariusza (1997)
- Nagroda Grupo Correo za pracę zawodową i wpływ na społeczeństwo, wyróżnienie dla jednego z najczęściej czytanych i tłumaczonych pisarzy hiszpańskich (1997)
- Gazeta „Time” uznała powieść Ostatnia bitwa templariusza za jedną z najciekawszych pozycji wydanych w Stanach Zjednoczonych w 1998 roku
- Kawaler Orderu Sztuki i Literatury, najwyższe we Francji odznaczenie w dziedzinie kultury, wręczone przez prezydenta Republiki (1998)
- Premio Mediterráneo Akademii Goncourt dla najlepszej powieści obcojęzycznej za Cmentarzysko bezimiennych statków (2001)
- Medal Akademii Marynarki Francuskiej za powieść Cmentarzysko bezimiennych statków (2002)
- Zaproszenie do Królewskiej Akademii Hiszpańskiej, Pérez-Reverte zajmuje fotel T (2003)
- Doctor honoris causa Politechniki w Kartagenie (2004)
- XXIX Nagroda González-Ruano w dziedzinie dziennikarstwa za artykuł Una ventana a la guerra (Okno na wojnę) (2004)
- V Nagroda Joaquín Romero Murube za artykuł Esta larga jornada urbana (2004)
- Złoty Medal San Telmo od Fundacji Letras del Mar (2006)
- Kawaler Orderu Zasługi Republiki Francuskiej (2008)
Przypisy
- ↑ J. Rodrigo, „Un año en el basurero. Los reality shows siguen sin respetar al público infantil y juvenil. Pero la moda se va agotando…”, El Mundo, No 1625, 2004, s. 9.
- ↑ A. Pérez-Reverte, „Víctimas colaterales”, Patente de corso, Madryt, Alfaguara, 1998, s. 49.
- ↑ Lopez de Abiada, Juan Manuel, Territorio Reverte. Ensayos sobre la obra de Arturo Pérez-Reverte, Verbum, Madryt, 2000.
- ↑ Belomnte Serrano, José, Arturo Pérez-Reverte: la sonrisa del cazador, Nausícaä, Murcia, 2002.
- ↑ Belmonte Serrano, José (ed.), López de Abiada, José Manuel (ed.), Sobre héroes y libros. La obra narrativa y periodística de Arturo Pérez-Reverte, Nausícaä, Murcia, 2003.
- ↑ A. Arco, „Con ustedes Pérez-Reverte”, Sobre héroes y libros. La obra narrativa y periodística de Arturo Pérez-Reverte, J. Belmonte Serrano (ed.); J.M. López de Abiada (ed.), Nausícaä, Murcia, 2003, p. 17.
- ↑ Film dokumentalny National Geographic El Madrid de Alatriste, 2007.
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona autora w języku angielskim. perez-reverte.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-05)].
- Oficjalna strona w języku hiszpańskim
- Hiszpańskie forum o autorze
- ISNI: 0000000121281719
- VIAF: 36965639
- LCCN: n90654097
- GND: 120023954
- NDL: 00515384
- LIBRIS: 64jlm1tq0qcvnht
- BnF: 12204556r
- SUDOC: 030676738
- SBN: MILV116673
- NLA: 41276123
- NKC: jn19990006518
- BNE: XX955194
- NTA: 089267044
- BIBSYS: 90756568
- CiNii: DA09518427
- Open Library: OL2661154A
- PLWABN: 9810636577305606
- NUKAT: n98062281
- J9U: 987007266851205171
- PTBNP: 1472864, 83039
- CANTIC: a10142563
- LNB: 000045466
- NSK: 000201440
- BNA: 000056755
- CONOR: 32992611
- ΕΒΕ: 71201
- BLBNB: 000563320
- KRNLK: KAC200203601
- LIH: LNB:WKP;=BO