Arvicolini
Arvicolini | |||||
J.E. Gray, 1821[1] | |||||
![]() Karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius) | |||||
Systematyka | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||||
Typ | strunowce | ||||
Podtyp | kręgowce | ||||
Gromada | ssaki | ||||
Podgromada | żyworodne | ||||
Rząd | gryzonie | ||||
Podrząd | Supramyomorpha | ||||
Infrarząd | myszokształtne | ||||
Nadrodzina | myszowe | ||||
Rodzina | chomikowate | ||||
Podrodzina | karczowniki | ||||
Plemię | Arvicolini | ||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Plemię: Arvicola Lacépède, 1799 | |||||
| |||||
Rodzaje i gatunki | |||||
| |||||
| |||||
|
Arvicolini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Plemię obejmuje gatunki występujące w Eurazji[19][20][21].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 120–230 mm, długość ogona 54–139 mm; masa ciała 55–320 g[20][22].
Systematyka
Plemię Arvicolini obejmuje jeden rodzaj – Arvicola, który zdefiniował w 1799 roku francuski przyrodnik Bernard Germain de Lacépède w publikacji swojego autorstwa poświęconej podziałowi systematycznemu ssaków[17]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) karczownik ziemnowodny (A. amphibius).
Etymologia
- Arvicola (Alviceola, Arvicula): łac. arvum ‘pole’; -cola ‘mieszkaniec’, od colere ‘zamieszkiwać’[23].
- Hemiotomys: gr. ἡμι- hēmi- ‘pół’, od ἡμισυς hēmisus ‘połowa’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’; μυς mus, μυός muos ‘mysz’[24]. Gatunek typowy: Mus amphibius Linnaeus, 1758.
- Paludicola: łac. paludicola ‘mieszkaniec bagien’, od palus, paludis ‘bagno’; -cola „mieszkaniec”, od colere ‘zamieszkiwać’[25]. Gatunek typowy: Blasisu wymienił trzy gatunki – Arvicola ratticeps Keyserling & Blasius, 1841:319 (= Mus oeconomus Pallas, 1776), Mus amphibius Linnaeus, 1758 i Hypudaeus syriacus Brants, 1827 – z których gatunkiem typowym ejst Mus amphibius Linnaeus, 1758.
- Ochetomys: gr. οχετος okhetos ‘kanał, rura’, od οχεω okheō ‘nosić’; μυς mus, μυός muos ‘mysz’[26]. Gatunek typowy: Fitzinger wymienił kilka gatunków – Mus amphibius Linnaeus, 1758, Arvicola americana J.E. Gray, 1842 (= Mus amphibius Linnaeus, 1758), Arvicola destructor[d] Savi, 1838, Arvicola pertinax Savi, 1838 (= Arvicola italicus Savi, 1839), Mus terrestris Linnaeus, 1758:61 (= Mus amphibius Linnaeus, 1758), Arvicola monticola Sélys-Longchamps, 1838 (= Mus amphibius Linnaeus, 1758) i Hypudaeus nageri Schinz, 1845 (= Mus glareolus von Schreber, 1780) – z których gatunkiem typowym jest Mus amphibius Linnaeus, 1758.
- Praticola: łac. pratum, prati ‘łąka’; -cola ‘mieszkaniec’, od colere ‘zamieszkiwać’[27]. Gatunek typowy: Fatio wymienił kilka gatunków – Mus amphibius Linnaeus, 1758, Arvicola nivalis Martins, 1842 (= Hypudaeus syriacus Brants, 1827), Mus arvalis Pallas, 1779, Arvicola ratticeps Keyserling & Blasius, 1841 (= Mus oeconomus Pallas, 1776) i Arvicola campestris Blasius, 1853 (= Mus arvalis Pallas, 1779) – z których gatunkiem typowym jest Mus amphibius Linnaeus, 1758.
Podział systematyczny
Wyróżniany gatunek A. monticola[21][20][19] w świetle ostatnich analiz (2020) opartych o dane molekularne i morfologiczne powinien być traktowany jako podgatunek lub synonim A. amphibius[28][29]; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[30][22][19]:
Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[18] | Podgatunki[20][19][22] | Rozmieszczenie geograficzne[20][19][22] | Podstawowe wymiary[20][22][e] | Status IUCN[31] |
---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | Arvicola sapidus | G.S. Miller, 1908 | karczownik zachodni | 2 podgatunki | siedliska wodne we Francji, Hiszpanii i Portugalii | DC: 16,5–22 cm DO: 10,7–13,5 cm MC: 100–275 g | VU |
![]() | Arvicola amphibius | (Linnaeus, 1758) | karczownik ziemnowodny | gatunek monotypowy | Europa na wschód do Kaukazu, Azja Środkowa, południowa Syberia (na wschód do rzeki Lena), północna Mongolia i północno-zachodnia Chińska Republika Ludowa | DC: 12–23 cm DO: 5,4–13,9 cm MC: 55–320 g | LC |
Arvicola italicus | Savi, 1839 | gatunek monotypowy | wilgotne siedliska we Włoszech, docierający marginalnie do południowej Szwajcarii (Ticino) | DC: 16,2–19,1 cm DO: 8,4–10,2 cm MC: 83–139 g | NE | ||
Arvicola persicus | De Filippi, 1865 | gatunek monotypowy | endemit Iranu (góry Elbrus (być może dalej na zachód)) | brak danych | NE |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe:
- Arvicola chosaricus Aleksandrova, 1976[32] (Rosja; plejstocen)
- Arvicola jacobaeus Cuenca-Bescós, Agustí Ballester, Lira, Rubio & Rofes, 2010[33] (Hiszpania; plejstocen)
- Arvicola kalmankensis Zazhigin, 1980[34] (Rosja; pliocen)
- Arvicola mosbachensis (Schmidtgen, 1911)[35] (Niemcy; plejstocen)
- Arvicola nahalensis Maul, Rabinovich & Biton, 2021[36] (Izrael; plejstocen)
Uwagi
Przypisy
- ↑ J.E. Gray. On the Natural Arrangment of Vertebrose Animals. „The London Medical Repository”. 15, s. 303, 1821. (ang.).
- ↑ Ch.-L. Bonaparte: Saggio di una distribuzione metodica degli animali vertebrati. Roma: Antonio Boulzaler, 1831, s. 128. (wł.).
- ↑ R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 144. (fr.).
- ↑ J.-Ch. Chenu: Encyclopédie d’histoire naturelle; ou, traité complet de cette science d’après les travaux des naturalistes les plus éminents de tous les pays et de toutes les époques: Buffon, Daubenton, Lacépède, G. Cuvier, F. Cuvier, Geoffroy Saint-Hilaire, Latreille, De Jussieu, Brongniart, etc.. Cz. 10: Rongeurs et pachydermes. Paris: Maresq, 1850, s. 72. (fr.).
- ↑ Ch.G.A. Giebel: Die säugethiere in zoologischer, anatomischer und palæontologischer beziehung umfassend dargestellt. Leizpzig: A. Abel, 1855, s. 602. (niem.).
- ↑ T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 21, 1872. (ang.).
- ↑ E.R. Alston. On the classification of the Order Glires. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1876, s. 85, 1876. (ang.).
- ↑ A.N.Ch. Acloque: Faune de France: contenant la description des espèces indigènes disposées en tableaux analytiques; et illustrée de figures représentant les types caractéristiques des genres. Paris: Librairie J.-B. Baillière et Fils, 19 rue Hautefeuille, près du boulevard Saint-Germain, 1900, s. 51. (fr.).
- ↑ M. Kretzoi. Dolomys and Ondatra. „Acta Geologica Academiae Scientiarum Hungaricae”. 3, s. 353, 1955. (ang.).
- ↑ И.Я. Павлинов & О.Л. Россолимо: Систематика млекопитающих СССР. Москва: Московский университет [МГУ] им. М.В. Ломоносова, 1987, s. 187. (ros.).
- ↑ H.M.C. da Blainville: Nouveau dictionnaire d’histoire naturelle, appliquée aux arts, à l’agriculture, à l’économie rurale et domestique, à la médecine, etc. Par une société de naturalistes et d’agriculteurs. Wyd. Nouv. éd. presqu' entièrement refondue et considérablement angmentée. T. 9. Paris: Chez Deterville, 1817, s. 287. (fr.).
- ↑ S.D.W.. The mammals of Britain systematically arranged. „The Analyst”. 4, s. 69, 1836. (ang.).
- ↑ E. de Sélys Longchamps: Essai monographique sur les Campagnols des environs de Liège. Liège: Desoer, 1836, s. 7. (fr.).
- ↑ J.H. Blasius: Naturgeschichte der Säugethiere Deutschlands und der Angrenzenden Länder von Mitteleuropa. Braunschweig: F. Vieweg und Sohn, 1857, s. 333. (niem.).
- ↑ L. Fitzinger. Versuch einer natürlichen Anordnung der Nageihiere (Rodentia). „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 56 (1), s. 103, 1867. (niem.).
- ↑ V. Fatio: Les campagnols du bassin du Léman. Paris: Bale et Genève, 1867, s. 36. (fr.).
- ↑ a b B.G. de Lacépède: Tableau des divisions, sous-divisions, ordres et genres des mammifères. W: B.G. de Lacépède: Discours d’ouverture et de clôture du cours d’histoire naturelle, donné dans le Muséum national d’Histoire naturelle, l’an VII de la République, et tableaux méthodiques des mammifères et des oiseaux. Paris: Plassan, 1799, s. 16. (fr.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 235. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d e C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352–354. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e f U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 316–318. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Arvicola. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-24].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 227. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 123.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 318.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 507.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 468.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 561.
- ↑ A. Mahmoudi, L.C. Maul, M. Khoshyar, J. Darvish, M. Aliabadian & B. Kryštufek. Evolutionary history of water voles revisited: Confronting a new phylogenetic model from molecular data with the fossil record. „Mammalia”. 84 (2), s. 171–184, 2020. DOI: 10.1515/mammalia-2018-0178. (ang.).
- ↑ P. Chevret, S. Renaud, Z. Helvaci, R.G. Ulrich, J.P. Quéré & J.R. Michaux. Genetic structure, ecological versatility, and skull shape differentiation in Arvicola water voles (Rodentia, Cricetidae). „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 58 (4), s. 1323–1334, 2020. DOI: 10.1111/jzs.12384. (ang.).
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Arvicola – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
- ↑ Л.П. Александрова. Грызуны антропогена европейской части СССР. „Труды Геологического Института Академия Наук СССР”. 291, s. 93, 1976. (ros.).
- ↑ G. Cuenca-Bescós, J. Agustí Ballester, J. Lira, M.M. Rubio & J. Rofes. A new species of water vole from the Early Pleistocene of southern Europe. „Acta Palaeontologica Polonica”. 55 (4), s. 570, 2010. DOI: 10.4202/app.2009.0027. (ang.).
- ↑ B.C. Зажигин. Грызуны позднего плиоцена и антропогена юга Западной Сибири. „Труды Геологического института АН СССР”. 339, s. 1–159, 1980. (ros.).
- ↑ O. Schmidtgen. Über Reste von Wühlmausen aus dem Mosbacher Sand. „Notizblatt des Vereins für Erdkunde und der Hessischen Geologischen Landesanstalt”. 4 (32), s. 186, 1911. (niem.).
- ↑ L.C. Maul, R. Rabinovich & R. Biton. At the southern fringe: extant and fossil water voles of the genus Arvicola (Rodentia, Cricetidae, Arvicolinae) from Israel, with the description of a new species. „Historical Biology”. 33 (11), s. 2773–2793, 2020. DOI: 10.1080/08912963.2020.1827240. (ang.).
Bibliografia
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
- identyfikator taksonu Fossilworks: 67891