Behzad
![]() | Niektóre z zamieszczonych tu informacji wymagają weryfikacji. Uwagi: Jak Behzad mógł stworzyć miniatury do edycji „Szahname” z 1429-1430 r., skoro urodził się pomiędzy rokiem 1450 a 1460?. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() Konstrukcja zamku Khavarnaq Arabskiego الخورنق w Alhira | |||
Imię i nazwisko | Behzad Kamaluddin, Bihzad Kamal ad-Din | ||
---|---|---|---|
Data urodzenia | ok. 1450 | ||
Data i miejsce śmierci | 1535 | ||
Narodowość | Pers | ||
Dziedzina sztuki | Malarstwo miniaturowe | ||
Epoka | Ilustracje manuskryptowe | ||
Ważne dzieła | |||
ilustracje do Gulistanu Sadiego | |||
|
Behzad z Heratu – miniaturzysta perski.
Urodził się między 1450 a 1460 rokiem, zmarł ok. 1536–1537 roku. Jako sierotę przygarnął go i wychował artysta Mirak Nakkasz (malarz i kaligraf); on przekazał Behzadowi tajniki warsztatu miniaturzysty.
Pracował jako malarz-mistrz na dworze Husajna Bajkary w Heracie; jego patronem był m.in. Aliszer Nawoi, minister sułtana. W latach 1470–1506 kierował nadworną kitab-chane (pracownią) w Heracie, później przeniósł się do Tebrizu, znacząco wpływając na ukształtowanie stylu tamtejszej szkoły malarskiej.
Wczesny etap twórczości Behzada charakteryzują jasne, silnie skontrastowane barwy, dynamika kompozycji przy zachowaniu jej klarowności i przejrzystości, wielofiguratywność. Przestrzeń jego miniatur jest zawsze precyzyjnie zapełniona. Przykładem tego stylu są miniatury do Zafarname Jazdiego lub słynne przedstawienie bitwy w rękopisie Szahname Ferdousiego, powstałym na przełomie 1429–1430 r.
Pod koniec XV wieku w miniaturach Behzada pojawia się więcej pejzażu, liryki i spokoju. Wspaniale to ukazują miniatury do poematu Dehlawiego „Leila i Madżnun”.
Za szczególne osiągnięcie Behzada uważa się miniatury do Chamse Nizamiego.
Behzad zasłynął też jako wielki portrecista i naturalista. Najsłynniejsze portrety jego autorstwa przedstawiają sułtana Husajna i chana Muhammada Szejbaniego. Historycy sztuki zwracają też uwagę na portrety przedstawiające zwykłych ludzi, w tym słynne przedstawienie derwisza en face (takie ustawienie modela stanowiło i przez kolejne wieki będzie stanowić ogromną rzadkość w malarstwie perskim). Jego portrety oddawały doskonale emocje przeżywane przez modela oraz jego charakter. Ta znacząca indywidualizacja przedstawianych postaci stała się wyróżnikiem szkoły herackiej.
Behzada uważa się za twórcę nowego kierunku w malarstwie perskim. Jego najsłynniejszym uczniem był Kasim Ali. Wywarł silny wpływ na twórców safawidzkich, skupionych wokół szacha Tahmaspa (lata panowania: 1524–1576). O tym, jak słynnym artystą stał się już za życia, świadczy m.in. fakt, że jego prace wspomina w pamiętnikach założyciel dynastii Wielkich Mogołów, Babur.
Zobacz też
- malarstwo miniaturowe
- PWN: 3875607
- Britannica: biography/Behzad
- Universalis: behzad
- БРЭ: 5733003
- SNL: Behzad
- VLE: kemal-ad-din-behzad
- DSDE: Kamal_al-Din_Bihzad
- Hrvatska enciklopedija: 7541