Bolesław Skwarczyński
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 4 maja 1885 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 25 kwietnia 1967 | ||
Starosta powiatu sanockiego | |||
Okres | od 1932 | ||
Poprzednik | Romuald Klimów | ||
Następca | Izydor Wagner | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Bolesław Skwarczyński[a] ps. „Korczak” (ur. 4 maja 1885 w Tarnopolu, zm. 25 kwietnia 1967 w Tarnowie) – polski doktor praw, sędzia, urzędnik, starosta w II Rzeczypospolitej.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/2_Pluton_Strzecow_Podhalanskich%2C_2_Gebirgsjaerger_Regiment%2C_Sanok%2C_Poland_%281936%29.jpg/240px-2_Pluton_Strzecow_Podhalanskich%2C_2_Gebirgsjaerger_Regiment%2C_Sanok%2C_Poland_%281936%29.jpg)
Urodził się 4 maja 1885 w Tarnopolu[1][2]. Był najstarszym synem Karola Skwarczyńskiego (1849-1921, profesor gimnazjalny w Tarnopolu, w Tarnowie) i Adolfiny z domu Ostrowskiej (1857-), bratem Mieczysława (1890-, podpułkownik lekarz Wojska Polskiego) i Bronisława (1899-1947, także żołnierz, inżynier mechanik), miał także dwie siostry[2].
Po przeniesieniu z rodziną do Tarnowa w tamtejszym C. K. Gimnazjum, w którym w 1903 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie był Marian Kukiel)[3][2]. Od 1904 do 1908 odbywał studia prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego[2]. Od 1909 do 1910 praktykował w C. K. Sądzie Obwodowym w Tarnowie, po czym pracował tamże w charakterze auskultanta Galicji wschodniej przydzielony z C. K. Wyższego Sądu Krajowego w Krakowie[2][4][5]. Potem już ze stopniem doktora praw od 1911 do 1913 był sędzią w C. K. Sądzie Powiatowym w Tyczynie[6][7]. Od 1913 do stycznia 1918 jako sędzia C. K. Sądu Obwodowego w Tarnowie był przydzielony do Prokuratorii Państwa w Nowym Sącz[8][9][10][11][12][1][2]. Od stycznia 1918 ponownie pracował w Tarnowie[1][2].
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości i nastaniu II Rzeczypospolitej pracował jako sędzia w Krakowie[2]. Od 1920 do 1922 był sekretarzem w urzędzie starostwa powiatu tarnowskiego, po czym z dniem 10 sierpnia 1923 został mianowany kierownikiem starostwa powiatu pilzneńskiego[13][2]. Później sprawował urząd starosty powiatu żywieckiego od 1925, powiatu kołomyjskiego od 1927[14][2]. Od sierpnia 1930 był starostą powiatu tarnowskiego[15][16][17][2]. Z tego stanowiska w 1932 został przeniesiony na urząd starosty powiatu sanockiego[18][19], które pełnił do lutego 1935[1][20]. Od lutego 1935 do czerwca 1935 był starostą powiatowym w Lipnie, następnie został zwolniony ze służby[1]. Pełniąc funkcję starosty sanockiego, był inicjatorem powstania oraz został protektorem i prezesem Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sanockiej[21][22], wybrany 25 lipca 1934[23]. W tym czasie w myśl projektu ministerialnego utworzono Muzeum Ziemi Sanockiej w Sanoku[24], którego Bolesław Skwarczyński był współinicjatorem powstania[25][26] i został pierwszym dyrektorem w latach 1934–1939[27][28][29]. Dzięki społecznej pracy Bolesława Skwarczyńskiego, Aleksandra Rybickiego, Adama Fastnachta, inż. Tadeusza Żurowskiego, Stefana Stefańskiego oraz Kazimierza i Tadeusza Żniowskich zbiory Muzeum szybko się powiększały. Funkcję jego sekretarza pełnił były legionista Jerzy Adamski (brat Tadeusza, szwagier Wacława i Władysława Brzozowskich)[30]. W latach 30. był przewodniczącym Związku Strzeleckiego w Sanoku[31]. 27 stycznia 1935 został członkiem zarządu oddziału Ligi Morskiej i Kolonialnej w Sanoku[32]. Wiosną 1935 wszedł w skład komitetu organizacyjnego przyszłego koła historyków w Sanoku, tworzono z inicjatywy prof. Kazimierza Hartleba[33]. Jako emerytowany urzędnik przed wyborami parlamentarnymi do Sejmu RP w 1935 został mianowany komisarzem wyborczym w okręgu wyborczym nr 77[34][35].
Według Edwarda Zająca B. Skwarczyński zamieszkiwał w Sanoku w kamienicy przy ulicy Henryka Sienkiewicza, gdzie siedzibę miało starostwo sanockie[36]. W 1938 Bolesław Skwarczyński był przypisany do adresu przy ulicy Bartosza Głowackiego 10 w Sanoku[37].
W okresie II wojny światowej Bolesław Skwarczyński był sędzią Cywilnych Sądów Specjalnych w Krośnie, Miechowie i Tarnowie[38]. Uczestniczył w operacji „Most”[2]. Utworzył firmę „Drewno”[2].
Po wojnie pozostawał w Tarnowie, był zatrudniony w Miejskim Handlu Detalicznym, spółdzielni mieszkaniowej oraz na stanowisku administratora kamienic prywatnych[2].
Zmarł 25 kwietnia 1967 i został pochowany w grobowcu rodziny Szantrochów na Starym Cmentarzu w Tarnowie (kwatera XX, nr 8)[39][40]. Wraz z nim spoczęła jego żona Jadwiga z domu Szantroch (ur. 1891, zm. 7 kwietnia 1967, na krótko przed śmiercią męża), siostra Tadeusza (1888-1942, nauczyciel, profesor, literat, ofiara obozu KL Auschwitz), Władysław Szantroch (1890-1963, nauczyciel) i dr Zygmunt Szantroch (1894-1940, lekarz, profesor UJ, ofiara zbrodni katyńskiej). Oboje mieli syna Zygmunta Jerzego[2].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1939)[41]
- Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1934)[42][43][44][45]
- Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia[46]
- Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża II stopnia (1935)[47]
- Krzyż Jubileuszowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych – Austro-Węgry (przed 1912)[6]
Uwagi
- ↑ W ewidencji urzędników Austro-Węgier był określany w języku niemieckim jako „Boleslaus Skwarczyński”.
Przypisy
- ↑ a b c d e Janusz Mierzwa, Słownik biograficzny starostów Drugiej Rzeczypospolitej. Tom 1, wyd. LTW, Łomianki 2018, s. 377–378.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Skwarczyński Karol (1849–1921). W: Antoni Sypek: Cmentarz Stary w Tarnowie. Przewodnik. T. II. Tarnów: 1994, s. 56–57. ISBN 83-901529-4-0.
- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Tarnowie za rok szkolny 1902/03. Tarnów: 1903, s. 67, 68.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1910. Lwów: 1910, s. 185, 202.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 191, 210.
- ↑ a b Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 230.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 229.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 201.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1915. Wiedeń: 1915, s. 1003, 1007.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1916. Wiedeń: 1916, s. 956, 960.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1917. Wiedeń: 1917, s. 989, 993.
- ↑ Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1045, 1050.
- ↑ Ruch służbowy w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych od 1 sierpnia do 1 września 1923 r.. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych”. Nr 5, s. 24, 30 września 1923.
- ↑ Gazeta Administracji i Policji Państwowej t. 9, 1927; Dziennik Urzędowy t. 13, 1930, Piłsudczykowskie ugrupowania polityczne na ziemi tarnowskiej w latach 1926–1939. Andrzej Warżel. 2005.
- ↑ Kronika. Krajowa. „Gazeta Lwowska”. Nr 247, s. 5, 25 października 1930.
- ↑ Kronika. Krajowa. „Gazeta Lwowska”. Nr 259, s. 5, 9 listopada 1930.
- ↑ Tajemnice Grobu Nieznanego Żołnierza w Tarnowie. albumpolski.pl, 24 października 2008. [dostęp 2014-11-23].
- ↑ Ruch służbowy. „Lwowski Dziennik Wojewódzki”. Nr 8, s. 126, 14 maja 1932.
- ↑ Powiat Sanocki. „Legjon Młodych”. Nr 3, s. 38, 1 marca 1934.
- ↑ Edward Zając: VII. Między wojnami. 1. Organizacja terytorialna i polityczna oraz stosunki demograficzne powiatu sanockiego. W: Życie gospodarcze ziemi sanockiej od XVI do XX wieku. Sanok: Stowarzyszenie Inicjowania Przedsiębiorczości, 2004, s. 177. ISBN 83-914224-9-6.
- ↑ Sanok. „Kurier Warszawski”. Nr 268, s. 5, 29 września 1934.
- ↑ Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 608.
- ↑ Zbigniew Koziarz. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka (1904–1994). „Rocznik Sanocki”. Tom VII, s. 12, 1995. ISSN 0557-2096.
- ↑ Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Środowisko kulturalne, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 615.
- ↑ Jan Misiewicz: Muzeum Ziemi Sanockiej. cyfrowaetnografia.pl, 1946. s. 398. [dostęp 2016-07-06].
- ↑ Adam Fastnacht. Muzeum Ziemi Sanockiej. „Warszawski Dziennik Narodowy”. Nr 90B, s. 4, 31 marca 1936.
- ↑ Barbara Sordylowa, Towarzystwa naukowe i upowszechniające naukę działające w przeszłości na ziemiach polskich, Część 1, 1990, s. 516.
- ↑ Halina Piasecka-Wilczyńska. Aleksander Rybicki. Etnograf – muzeolog – kolekcjoner. „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku”. Nr 28, s. 8, 1984.
- ↑ Franciszek Oberc: Sanok. Instytucje kultury. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1999, s. 9. ISBN 83-909787-3-3.
- ↑ Sanockie dworki. W: Edward Zając: Szkice z dziejów Sanoka. Sanok: Miejska Biblioteka Publiczna im. Grzegorza z Sanoka w Sanoku, 1998, s. 214-215. ISBN 83-909787-0-9.
- ↑ Wiec poselski w Sanoku. „Gazeta Lwowska”. Nr 109, s. 3, 15 maja 1938.
- ↑ Z życia organizacyjnego Obwodu L. M. i Kol. Przemyśl. „Zew Morza”. Nr 3-4, s. 11, 1935.
- ↑ Z ruchu kulturalnego w Sanoku. „Kurier Warszawski”. Nr 119, s. 5, 2 maja 1935.
- ↑ Nominacja komisarzy wyborczych. „Express Poranny”. Nr 205, s. 2, 26 lipca 1935.
- ↑ Komisarze wyborczy. „Kurier Warszawski”. Nr 202, s. 3, 26 lipca 1935.
- ↑ Edward Zając, Szkice z dziejów Sanoka, Sanok 1998, s. 214–215.
- ↑ Spis Abonentów sieci telefonicznych Państwowych i Koncesjonowanych w Polsce (z wyjątkiem m. st. Warszawy) na 1938 r.. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo „Polska Poczta, Telegraf i Telefon”, 1938, s. 623.
- ↑ „Akcja czynna” Polskiego Państwa Podziemnego. Waldemar Grabowski, Instytut Pamięci Narodowej. 2007 s. 36.
- ↑ Bolesław Skwarczyński. tarnow.artlookgallery.com. [dostęp 2017-05-23].
- ↑ Grobowiec rodziny Szantrochów, Nowakowskich i Skwarczyńskich. W: Antoni Sypek: Cmentarz Stary w Tarnowie. Przewodnik. T. II. Tarnów: 1994, s. 101. ISBN 83-901529-4-0.
- ↑ Dekoracja odznaczonych w lwowskim Pałacu Wojewódzkim. „Gazeta Lwowska”. Nr 100, s. 3, 5 maja 1939.
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 259, poz. 338 „za zasługi polu pracy na rzecz Pożyczki Narodowej”.
- ↑ Odznaczenia. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 725 z 12 listopada 1934.
- ↑ Sanok. Odznaczenie Złotym Krzyżem Zasługi. „Kurier Warszawski”. Nr 321, s. 5, 21 listopada 1934.
- ↑ Kronika miejska. Dekoracja Krzyżem Zasługi. „Gazeta Lwowska”. Nr 45, s. 2, 24 lutego 1935.
- ↑ Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 288.
- ↑ Polski Czerwony Krzyż. Sprawozdanie za 1935. Warszawa: 1936, s. 12.