Bolesław Wallek-Walewski
![]() Bolesław Wallek-Walewski (1930) | |||
Data i miejsce urodzenia | 23 stycznia 1885 | ||
---|---|---|---|
Pochodzenie | polskie | ||
Data i miejsce śmierci | 9 kwietnia 1944 | ||
Gatunki | |||
Zawód | kompozytor, dyrygent, pedagog | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Rakowicki_Cemetery%2C_grave_of_Boles%C5%82aw_Wallek-Walewski_%28Polish_composer_and_conductor%29%2C_26_Rakowicka_street%2C_Krak%C3%B3w%2C_Poland.jpg/220px-Rakowicki_Cemetery%2C_grave_of_Boles%C5%82aw_Wallek-Walewski_%28Polish_composer_and_conductor%29%2C_26_Rakowicka_street%2C_Krak%C3%B3w%2C_Poland.jpg)
Bolesław Wallek-Walewski (ur. 23 stycznia 1885 we Lwowie, zm. 9 kwietnia 1944 w Krakowie) – polski kompozytor i dyrygent, wykładowca i dyrektor Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego w Krakowie (obecnie Akademia Muzyczna).
Życiorys
Studiował u Stanisława Niewiadomskiego w Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, od 1900 r. u Władysława Żeleńskiego i Felicjana Szopskiego w Konserwatorium w Krakowie, a następnie w latach 1906–07 u Hugona Riemanna w Lipsku. Od 1910 był profesorem w Konserwatorium w Krakowie, a od 1938 do wybuchu II wojny światowej pełnił funkcję dyrektora Konserwatorium. Wraz z Klarą Czop-Umlaufową i Bolesławem Raczyńskim zorganizował Instytut Muzyczny oraz założył Krakowskie Towarzystwo Operowe.
Zasłynął jako dyrygent chórów akademickich. W latach 1903–1919 był dyrygentem Krakowskiego Chóru Akademickiego, w latach 1917–1919 Opery w Warszawie. W 1919 w Krakowie założył chór męski Krakowskie Towarzystwo Śpiewackie "Echo", którym kierował do 1938, oraz z którym koncertował w Polsce i za granicą (m.in. Holandia, Rumunia, Bułgaria, Turcja, Jugosławia, Węgry, Czechy, Austria). Opracowywał kompozycje na wykonanie chóru z orkiestrą. Był obdarzony słuchem absolutnym (jego orkiestra stroiła instrumenty na podstawie zaśpiewanego przez niego tonu "a").
Jego najważniejsze kompozycje chóralne to: Rapsod burzowy, Deszcz w słońcu, Bajeczka o myszce, Bajka o Kasi i królewiczu (do słów Lucjana Rydla), Pogrzeb Kazimierza Wielkiego (do słów Stanisława Wyspiańskiego), Giewontowa baśń, Pieśni góralskie, Te Deum, Wesel się Królowo Nieba. Skomponował też opery Dola (1918 lub 1919[1]) i Pomsta Jontkowa (1926 - jego autorska kontynuacja Halki Stanisława Moniuszki) napisane do własnych tekstów oraz Żona dwóch mężów (1920) do libretta Jerzego Guranowskiego, a także utwory na orkiestrę: Zygmunt August i Barbara, Suita liryczna i gawędę Paweł i Gaweł.
Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1929)[2].
Został pochowany ma cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Jego pogrzeb stał się nieformalną manifestacją patriotyczną. Zaniepokojeni Niemcy, widząc tłumy na pogrzebie, ściągnęli wozy policyjne w rejon cmentarza, by udaremnić ewentualne wystąpienia ludności, których się obawiali.
Jego dziadkami byli Adolf Walek (Waleck) - radca Namiestnictwa we Lwowie i Karolina Krenth, rodzicami Adolf Wal(l)ek-Walewski (który dokonał zmiany nazwiska na "Walewski" - aktor lwowski, następnie reżyser teatralny w Krakowie) i Joanna Gello[3]. Jego bratankiem był Marian Wallek-Walewski[potrzebny przypis].
Przypisy
- ↑ Bolesław Wallek-Walewski, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21] .
- ↑ 27 listopada 1929 „za twórczość na polu muzyki” M.P. z 1929 r. nr 278, poz. 644
- ↑ Leon Świerczek, Bolesław Wallek-Walewski, Kraków PWM, 1975, s. 11-13.
Bibliografia
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 516. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- Bolesław Wallek-Walewski, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-21] .
- Leon Świerczek, Bolesław Wallek-Walewski, Kraków PWM, 1975.
Linki zewnętrzne
- Bolesław Wallek-Walewski – kolekcja utworów [online], Biblioteka Polona (pol.).
- Bolesław Wallek-Walewski 1938–1939, [w:] Poczet Rektorów [online], Akademia Muzyczna w Krakowie [dostęp 2020-10-16] (pol.).
- p
- d
- e
Dyrektorzy Konserwatorium Towarzystwa Muzycznego |
|
---|---|
Rektorzy Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej |
|
Rektorzy Akademii Muzycznej |
|
- PWN: 3993654