Boson I de Talleyrand-Périgord
![]() książę w 1910 | |||
![]() Herb de Talleyrand-Périgord | |||
książę żagański | |||
Okres | od 1898 | ||
---|---|---|---|
Poprzednik | |||
Następca | |||
de Talleyrand-Périgord | |||
Okres | od 1898 | ||
Poprzednik | |||
Następca | |||
Dane biograficzne | |||
Dynastia | |||
Data i miejsce urodzenia | 16 maja 1832 | ||
Data i miejsce śmierci | 21 lutego 1910 | ||
Ojciec | |||
Matka | Anna Luiza Charlotta Alix de Montmorency | ||
Rodzeństwo | Caroline Valentine de Talleyrand-Périgord, Marie Pauline Yolande de Talleyrand-Périgord, Nicolas Raoul Adalbert de Talleyrand-Périgord, Marie Dorothée Louise Valençay de Talleyrand-Périgord | ||
Żona | Jeanne Seillière | ||
Dzieci | Hélie de Talleyrand-Périgord, Paul Louis Marie Archambault Boson de Talleyrand-Périgord | ||
|
Charles Guillaume Frédéric Boson de Talleyrand-Périgord (ur. 16 maja 1832 w Auteuil, zm. 21 lutego 1910 w Paryżu) – książę żagański (1898-1906), książę de Talleyrand-Périgord (1898-1910), dandys.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Boson_de_Talleyrand-P%C3%A9rigord_Vanity_Fair_1_August_1895.jpg/220px-Boson_de_Talleyrand-P%C3%A9rigord_Vanity_Fair_1_August_1895.jpg)
Wczesne życie
Był synem Ludwika Napoleona de Talleyrand-Périgord (1811-1898) księcia żagańskiego oraz de Valençay i Anny Luizy Charlotty Alix de Montmorency (1810-1858). Jego dziadkami ze strony ojca byli Edmond de Talleyrand-Périgord, książę Dino (1787-1872), a później książę de Talleyrand-Périgord oraz Dorota de Talleyrand-Périgord, księżna żagańska (1793-1862). Jego dziadek ze strony matki był księciem Montmorency[1].
Kariera
Boson był oficerem kawalerii, był też jedną z głównych postaci francuskiego społeczeństwa w drugiej połowie XIX wieku. Boni de Castellane pisał o nim:
Kabotyn, odważny, sympatyczny, wysoki, ale bez wdzięku, odznaczał się niezwykłą elegancją, wyglądem wielkiego seigneur, ale w pewnym sensie aktorem Gil-Pérèsem. Dość dyplomatyczny, bardzo ignorancki, bez zamiłowania do rzeczy wartościowych, był pełen „szyku”, który przejawiał się we wszystkich jego dźwiękach, gestach, pozach, a nawet czarnym pasku jego okularów. Celował w sztuce oddawania hołdu kobietom. Panował w Paryżu nad tłumem osobistości z „wielkiego świata”, podobnie jak nad ludźmi bardziej wątpliwymi. Książę z tytułu i książę mody, posiadał tytuły izby parów i konferansjera rewii.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/ChateauDeValencayEst.jpg/220px-ChateauDeValencayEst.jpg)
Książę
W 1898 r., po śmierci jego ojca Ludwika Napoleona, odziedziczył po nim tytuły książęce, stając się Jego Najjaśniejszą Wysokością, 4. księciem de Talleyrand-Périgord i księciem Żagańskim[2].
Książę nie szczędził środków na utrzymanie pałacu książęcego w odpowiednim stanie technicznym. W latach 1898–1906 na jego polecenie dokonano wymiany starych fundamentów pałacu na kamienne, a pod korytarzami zbudowano tunele z cegły maszynowej, kryte stropami Kleina. Wymieniono także pokrycie dachu z dachówki ceramicznej na blachę cynkową, przeprowadzono remont wszystkich pomieszczeń, które ucierpiały w wyniku obsuwania się starych fundamentów, odrestaurowano maszkarony na elewacjach pałacu, a we wnętrzu obiektu założono schody marmurowe, dokonano również częściowej wymiany pieców i kominków oraz nowe obicia ścian. Prace te kosztowały ponad 500 tys. marek niemieckich. Powstały za czasów księżnej Doroty układ pomieszczeń został częściowo przekształcony, zmieniono też nazewnictwo niektórych pomieszczeń. W 1899 r. sprzedał na aukcji w Paryżu część przechowywanych w pałacu obrazów, jednak większość obiektów z dawnej kolekcji księżnej Doroty pozostały w Żaganiu do czasów II wojny światowej. Od początku XX w. książę udostępnił dla zwiedzających za niewielką opłatą reprezentacyjne pomieszczenia I piętra pałacu oraz kaplicę zlokalizowaną na parterze. Jednocześnie na terenie parku prowadzono działania zmierzające do usunięcia dotkliwych skutków powodzi z 1897 r., m.in. odbudowano Most Królewski, a przed 1903 r. wzniesiono także nowy most żelazny nad odnogą Bobru, która powstała w wyniku wspomnianej powodzi[3]. Na polecenie księcia Bosona w 1904 r. przeprowadzono w parku książęcym pracę pielęgnacyjne i porządkowe na wielką skalę, których koszt wyniósł 16 tys. marek.
Za jego panowania pierwszym ważnym wydarzeniem w Żaganiu było uruchomienie kanalizacji miejskiej w 1899 r. W 1900 r. miasto przekroczyło liczbę 13 tysięcy mieszkańców. W 1902 r. wybudowano kaplicę dla gminy luterańskiej (obecnie kościół polsko-katolicki). Jeszcze za życia księcia w latach 1908-09 zbudowano szpital miejski przy obecnej ulicy J. Piłsudskiego i wieżę ciśnień (Bismarckturm).
10 lipca 1912 r. pośmiertnie został potwierdzony jako 5. książę Dino przez króla Włoch Huberta II. W 1906 r. oddał władze nad Żaganiem swojemu synowi Hélie de Talleyrand-Périgord. Po jego śmierci Hélie został też księciem Talleyrand-Périgord[4].
Życie prywatne
W 1858 poślubił Jeanne Seillière (1839-1905), dziedziczkę barona de Seilliere, dostawcy zaopatrzenia wojskowego, który wzbogacił się podczas wojny francusko-pruskiej[5]. Razem mieli dwoje dzieci[6]:
- Hélie de Talleyrand-Périgord, późniejszego księcia żagańskiego i księcia de Talleyrand-Périgord (1859-1937), który poślubił Annę Gould. Wcześniej była żoną kuzyna Hélie Boni de Castellane (w latach od 1895 do 1906).
- Paul Louis Marie Archambault Boson de Talleyrand-Périgord, późniejszego księcia de Valençay oraz księcia de Talleyrand-Périgord (1867-1952), który poślubił Helen Stuyvesant Morton (1876-1952), córkę byłego wiceprezydenta USA Levi Mortona[7][8]. Rozwiedli się w 1904[9][10].
Boson I Talleyrand zmarł 21 lutego 1910 r. w Paryżu[2].
Przypisy
- ↑ https://www.assemblee-nationale.fr/histoire/biographies/1789-1889/Tome_5/TALLEYRAND-PERIGORD_TARTE.PDF
- ↑ a b TALLEYRAND DEAD; SAGAN NOW A DUKE; Husband of Former Anna Gould Succeeds to Father's Titles, Including Serene Highness., „The New York Times”, 22 lutego 1910, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ Dzieje zespołu i jego właściciele - Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu - Żagań – Pałace i Parki Środkowego Nadodrza [online], www.palaceiparki.pl [dostęp 2022-02-11] .
- ↑ Wireless to THE NEW YORKW.T.N.Y. TIMES Wireless to THE NEW YORKW.T.N.Y., TALLEYRAND DEAD; WED ANNA GOULD; Duke Was Known as Prince of Sagan at Time of Courtship in First of Century, „The New York Times”, 27 października 1937, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ MME. DE TALLEYRAND DEAD.; Duchess Was Born In 1839 -- Her Son Married Miss Morton., „The New York Times”, 13 października 1905, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ DorothéeD. Dino DorothéeD., Memoirs of the Duchesse de Dino: 1831-1835, W. Heinemann, 1909 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ MRS. HELEN S. MORTON, „Daily News”, New York, New York, 9 września 1952, s. 83 [dostęp 2021-08-23] .
- ↑ MISS HELEN MORTON TO WED COUNT DE PERIGORD.; Engagement Rumored Last Week Officially Announced -- The Count the Due de Talleyrand's Younger Son., „The New York Times”, 29 sierpnia 1901, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ DUCHESS OF VALENCAY SUES FOR A DIVORCE; Levi P. Morton's Daughter Resents Action of Mother-in-Law. POPE ASKED FOR ANNULMENT Ex-Governor Bought Castle for Bride and Now the Duke Occupies It Exclusively., „The New York Times”, 7 czerwca 1904, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
- ↑ GETS DIVORCE FROM VALENCAY.; Levi P. Morton's Daughter Obtains Decree In Paris -- Proceedings Private., „The New York Times”, 1 lipca 1904, ISSN 0362-4331 [dostęp 2021-08-23] (ang.).
Bibliografia
- Irena Świątek, Marian Świątek, Pałac i park w Żaganiu na dawnej karcie pocztowej = Schloss und Park in Sagan auf alten Ansichtskarten. Ze zbiorów Ireny i Mariana Świątków.
- Marian Świątek, Żagań na dawnej karcie pocztowej.
- p
- d
- e
- Konrad I (1249/51–1273/4)
- Henryk III, Przemko ścinawski, Konrad II Garbaty (1273/4–1278)
Krosno |
| ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Głogów | |||||||||||
Ścinawa |
| ||||||||||
Żagań |
| ||||||||||
Oleśnica |
|