Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Karazina
![]() | |||
Dewiza | Cognoscere docere erudire | ||
---|---|---|---|
Data założenia | 1804 | ||
Patron | Wasilij Karazin | ||
Państwo |
| ||
Adres | |||
Położenie na mapie Ukrainy ![]() | |||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Karazin_univer2_%283%29.jpg/220px-Karazin_univer2_%283%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Kharkov_dom_Proyektov.jpg/220px-Kharkov_dom_Proyektov.jpg)
Charkowski Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Karazina (ukr. Харківський національний університет імені Василя Каразіна) – uczelnia w Charkowie na Ukrainie istniejąca od 1804 roku.
Wcześniejsze nazwy
- Cesarski Uniwersytet Charkowski (ros. Императорский харьковский университет, 1805–1917)
- Wolna Akademia Nauk Teoretycznych (Свободная академия теоретических знаний, 1920–1921)
- Charkowski Instytut Kształcenia Publicznego (Харьковский институт народного образования, 1921–1932)
- Charkowski Uniwersytet Państwowy im. Maksyma Gorkiego (Харьковский государственный университет имени А. М. Горького, 1932–1998)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Kharkov_University_old.jpg/220px-Kharkov_University_old.jpg)
Historia
Został powołany do życia 29 stycznia 1804 na mocy ukazu carskiego staraniem Wasyla Karazina, który zebrał wśród miejscowej ludności środki finansowe na budowę ośrodka naukowego w maleńkim wówczas Charkowie.
W 1805 roku na uczelni studiowało 57 osób, trzydzieści lat później już 263 – głównie na wydziałach medycznym i prawnym. W 1807 roku założono tzw. gabinet zoologiczny (зоологический кабинет) – obecnie Muzeum Przyrody NUCh.
Na Uniwersytecie Charkowskim wykładał m.in. Józef Kazimierz Ziemacki – polski profesor chirurgii, jeden z odnowicieli Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1919), honorowy rektor i oficjalny prorektor tej uczelni, oraz Antoni Szahin – polski astronom i geodeta, także związany z Uniwersytetem Wileńskim. Kuratorem uniwersytetu był m.in. Seweryn Potocki.
Polacy na Uniwersytecie Charkowskim
Polacy (głównie z terenów dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego) od początku stanowili poważny odsetek studiującej tu młodzieży, zwłaszcza po likwidacji polskich Uniwersytetów w Wilnie i Warszawie. Ich liczba sięgała nawet 1/3 wszystkich studiujących. W latach 90. XIX w. studiowało w Charkowie 55 Polaków na uniwersytecie i jeszcze więcej bo 170 w Instytucie Technologicznym[1]. Studenci polscy skupieni byli w specjalnie powołanej Korporacji Polskiej, której przewodził Aleksander Malinowski – założyciel miejscowej organizacji PPS. W Charkowie medycynę studiował także, bez powodzenia, Józef Piłsudski. Studia medyczne odbył na Wydziale Lekarskim UCh Bolesław Szarecki – w czasie II wojny Naczelny Chirurg II Korpusu Polskiego w randze generała. Matematykę na Uniwersytecie Charkowskim studiował jeden z najwybitniejszych polskich matematyków specjalistów od rachunku prawdopodobieństwa Jerzy Spława-Neyman. Doktorat na Uniwersytecie Charkowskim zrobił dr. Henryk Szczodrowski wybitny polski wenerolog w czasie II wojny światowej Szef Służby Zdrowia Polskich Sił zbrojnych we Francji w stopniu ppłk. WP. Lokalne władze otwarte były także na polskich naukowców, których zatrudniano na Uniwersytecie. Wśród pracujących tu znaleźli się:
- prawnicy: Ignacy Daniłowicz, Aleksander Mickiewicz (brata Adama) oraz Jan Sobiestiański,
- matematycy: Grzegorz Hreczyna, Antoni Bonifacy Przeborski oraz Cezary Russjan,
- filolodzy klasyczni: Józef Piechowski, Józef Jeżowski i Władysław Norbert Jurgiewicz oraz historyk starożytności Edmund Liwski,
- biolodzy: Leon Cienkowski, Władysław Karol Rothert, Wieńczysław Zaleski pochodzący z polsko-ukraińskiej rodziny.
- zoolog i mineralog Jan Krynicki,
- filozof Andrzej Dudrowicz (choć czasem określano go jako Serba),
- geograf Maurycy Pius Rudzki,
- lekarze różnych specjalności: chirurg Stefan Kolumna Wigura, Władysław Frankowski, patolog i epidemiolog – Włodzimierz Wysokowicz, internista oraz profesor i kierownik kliniki terapeutycznej – Teodor Opęchowski, profesor Katedry Chirurgii Operacyjnej i dziekan Wydziału Lekarskiego – Julian Pęski, farmakolog – Jan Stankiewicz, patolog – Edward Żebrowski oraz neurolog i psychiatra – Władysław Dzierżyński (brat Feliksa)[2].
Polskim bywalcom uniwersytetu Marian Karol Dubiecki poświęcił cały rozdział swojej książki Na kresach i za kresami.
Wydziały
- Fizyczno-Techniczny
- Matematyki i Informatyki
- Radiofizyczny
- Fizyczny
- Informatyki
- Biologiczny
- Filozoficzny
- Geologiczno-Geograficzny
- Ekonomiczny
- Języków Obcych
- Historyczny
- Filologiczny
- Medyczny
- Chemiczny
- Socjologii
- Prawa
- Psychologii
- Podwyższania kwalifikacji
- Fizyczno-Energetyczny
- Centralna Biblioteka posiada jeden z większych księgozbiorów na Ukrainie.
Przypisy
- ↑ Artur Kijas, Polacy na Uniwersytecie Charkowskim na przełomie XIX i XX wieku, „Acta Polono-Ruthenica” I, 1996.
- ↑ Mariusz Patelski, Józefa Piłsudskiego studia na uniwersytecie w Charkowie. Przyczyny wyboru i opuszczenia uczelni oraz środowisko akademickie, w: Polska w Rosji – Rosja w Polsce. Stosunki polityczne, pod red. Ryszarda Paradowskiego i Szymona Ossowskiego, Poznań 2003.
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona uczelni. univer.kharkov.ua. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-08)]. (ukr. • ang.)
- Biografie rektorów uniwersytetu (1805–2004) (ukr.)
- ISNI: 0000000405176080
- VIAF: 311211629, 127837542, 305130590, 154419694
- LCCN: n80046113, n82134647
- GND: 10029970-2
- SUDOC: 179933566
- NKC: olak2002158697, olak2002158661
- BIBSYS: 3083378
- CiNii: DA14888094, DA03732413, DA03732424
- NUKAT: n2013023255
- J9U: 987007450612905171, 987007569914505171, 987007303365505171
- LNB: 000089109, 000103102, 000103101
- WorldCat: lccn-n80046113, lccn-n82134647
- Britannica: place/Kharkiv-A-M-Gorky-State-University