Cmentarz żydowski w Wiznie
Państwo |
|
---|---|
Miejscowość | Wizna |
Typ cmentarza | wyznaniowy |
Wyznanie | judaizm |
Stan cmentarza | nieczynny |
Powierzchnia cmentarza | 0,9 ha |
Położenie na mapie gminy Wizna ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu łomżyńskiego ![]() | |
![]() |
Cmentarz żydowski w Wiznie – kirkut społeczności żydowskiej niegdyś zamieszkującej Wiznę.
Cmentarz został założony prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII w. Jego istnienie wzmiankowano w protokole wizytacyjnym parafii rzymskokatolickiej z 1781 r.: „Żydzi w tym mieście mieszkający nie mają synagogi, tylko w swoich domach odprawują nabożeństwo. Mogiłki czyli kierchów dla małych dzieci i ubogich mają w lesie za miastem z dawnych czasów wyznaczone".
Kirkut jest położony jest we wsi Ruś, po zachodniej stronie drogi biegnącej równolegle do Narwi, przy posesji numer 4. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, na cmentarzu pochowano ofiary mordów dokonanych w Wiźnie przez oddział SS[1][2].
Cmentarz był niszczony zarówno podczas okupacji niemieckiej jak również po wyzwoleniu. Niektórzy mieszkańcy okolicznych wsi wykorzystywali nagrobki jako podmurówki czy tarcze szlifierskie. Na terenie nekropolii wzniesiono budynki gospodarcze, a inna część była traktowana jako wysypisko śmieci. Działka obecnie jest własnością prywatną. Latem 2014 teren cmentarza został wyrównany, wykarczowany i praktycznie zupełnie zdewastowany. „W efekcie prac doszło do naruszenia grobów, a na powierzchni ziemi pojawiły się kości. Wymieszany z kośćmi piach z wykopu wywieziono poza posesję”[3].
W 2014 udało się odnaleźć tylko 5 nagrobków wykonanych z polnych kamieni granitowych[4].
Przypisy
- ↑ Podlaskie: badania terenowe w sąsiedztwie miejsca mordu Żydów w Wiźnie [online], dzieje.pl [dostęp 2020-04-17] (pol.).
- ↑ ŚLADY NIEMIECKIEJ ZBRODNI W WIŹNIE [online], www.wizna1939.eu [dostęp 2020-04-17] .
- ↑ Cmentarz żydowski w Wiźnie Jewish cemetery in Wizna [online], cmentarze-zydowskie.pl [dostęp 2020-04-17] .
- ↑ Wizna Cemetery [online], gutstein.net [dostęp 2020-04-17] .
Linki zewnętrzne
- Cmentarz żydowski w Wiznie na portalu Wirtualny Sztetl