Dworek Ignacego Paderewskiego w Kąśnej Dolnej
![]() | |||
![]() Widok od strony parkowego jeziorka na front budynku | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | |||
Typ budynku | |||
Inwestor | Paweł Gostkowski | ||
Kondygnacje | 1 | ||
Ukończenie budowy | 1833 | ||
Ważniejsze przebudowy | 1897–1899 | ||
Pierwszy właściciel | Paweł Gostkowski | ||
Kolejni właściciele | Ignacy Paderewski, Zofia i Włodzimierz Kodrębscy, Stanisław Nowak | ||
Położenie na mapie gminy Ciężkowice ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego ![]() | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Dworek w Kąśnej Dolnej – dworek zlokalizowany w miejscowości Kąśna Dolna, w powiecie tarnowskim, w województwie małopolskim, w Polsce. Budynek pochodzi z pierwszej połowy XIX w.
Jest to murowany parterowy budynek, skierowany na wschód, z otwartym gankiem opartym na czterech kolumnach i zwieńczonym attyką. Dwuspadowy dach dworku przykrywa nieużytkowe poddasze.
W dworku znajduje się m.in. fortepian czeskiej marki Petrof, który należał do Ignacego Jana Paderewskiego. Instrument, na którym tworzył i grał usytuowany jest w neorokokowym salonie budynku[2].
Historia
Wybudowany w 1833 r. przez właściciela wsi, Pawła Gostkowskiego, kąśnieński dwór stał się znany w 1897 r., kiedy to pełnomocnik Ignacego Jana Paderewskiego – Stanisław Roszkowski zakupił go od Barbary z Gostkowskich Jordan Stojowskiej. Przebudowa trwała dwa lata. Uczestniczył w niej artysta stolarz Bolesław Rzeszutko (1876–1920, ojciec Kazimierza, dziadek Wilhelma)[3].
Dworek usytuowany jest na wzgórzu w 16-hektarowym parku założonym na przełomie XVIII i XIX w.[4] Na zboczu w urządzonym parku zasadzono aleje: lipowe, dębowe i wiązowe, a w niżej położonej części ulokowano staw z wysepką[5].
Paderewski przebywał tutaj okresowo, zdecydował jednak, m.in. w związku z ponoszonymi wydatkami, aby zamieszkać gdzie indziej.
W 1903 nowymi właścicielami zostali rotmistrz Włodzimierz Kodrębski i jego żona Zofia z domu Foryst, córka tarnowskiego adwokata Piotra Forysta[6]. Od nich majątek nabył ziemianin z Sanoka, Stanisław Nowak, który zmarł w Kąśnej w 1919[7].
W 1945 majątek upaństwowiono. Umieszczono w nim biuro pobliskiej przetwórni owoców, szkołę podstawową, a potem ośrodek wypoczynkowy dla pracowników firmy „Montin” (na tyłach dworku wybudowano w tym celu stołówkę). Stan zabudowań cały czas pogarszał się.
-
Popiersie Paderewskiego przy dworku -
Bok i część frontowa dworku -
W parku urządzono zbiornik wodny -
Przy dworku powstał dom pracy twórczej (z prawej)
W 1979 r. gospodarzem dworku zostało Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne, które zajęło się odnawianiem budynku oraz parku, a także gromadzeniem pamiątek po Paderewskim. Od 1983 r. w obiekcie zaczęto organizować koncerty muzyki poważnej. W 1990 r. powstało Centrum Paderewskiego Tarnów–Kąśna Dolna, które z czasem (od 11 września 1998 r.) przejęło obowiązki zarządzania dworem i parkiem. Wewnątrz budynku – jedynej zachowanej na świecie posiadłości Paderewskiego – mieszczą się obecnie sale o charakterze muzealnym oraz prowadzona jest działalność koncertowa.
Dwór z oficyną i parkiem 30 maja 1980 r. został wpisany na listę zabytków województwa małopolskiego[1].
Przypisy
- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 151 [dostęp 2011-10-10] .
- ↑ Dwór Paderewskiego – Centrum Paderewskiego w Kąśnej Dolnej. centrumpaderewskiego.pl. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
- ↑ Andrzej Sanocki. Na dobre i złe. Mój los związany z partią. „Podkarpacie”, s. 5, Nr 17 z 23 kwietnia 1981.
- ↑ Park w Kąśnej Dolnej. [dostęp 2010-08-07].
- ↑ AntoniA. Sypek AntoniA., Mój Tarnów, Tarnów: staraniem Fundacji Tarnowskie Towarzystwo Przemysłowe [etc.], 2005, s. 64, ISBN 83-87183-97-0, OCLC 749449381 .
- ↑ AntoniA. Sypek AntoniA., Mój Tarnów, Tarnów: staraniem Fundacji Tarnowskie Towarzystwo Przemysłowe [etc.], 2005, s. 63, ISBN 83-87183-97-0, OCLC 749449381 .
- ↑ Danuta Schneider. Dom Paderewskiego w Ojczyznie. „Głos Nauczyciela”, s. 51, 2003. ISSN 1042-3747.
Bibliografia
- Franciszek Pulit, Dom w Ojczyźnie. Ignacy Jan Paderewski w Kąśnej Dolnej, Fundacja Paderewskiego Chicago, Tarnów – Kąśna Dolna, 1990, 35 stron + 1 nlb, 26 fotografii cz-b, format 215×135 mm.
Linki zewnętrzne
- Centrum Paderewskiego Tarnów – Kąśna Dolna