Edward Carpenter
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 29 sierpnia 1844 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 28 czerwca 1929 | ||
Zawód, zajęcie | pisarz, poeta, myśliciel społeczny | ||
![]() | |||
|
Edward Carpenter (ur. 29 sierpnia 1844 w Brighton, zm. 28 czerwca 1929 w Guildford) – angielski pisarz, poeta, filozof, działacz socjalistyczny, a także na rzecz praw osób LGBT. Również myśliciel społeczny utożsamiany z antyindustrialnym ruchem artystycznym Arts and Crafts Movement.
Życiorys
Kształcił się w Trinity Hall w Cambridge, gdzie następnie został wykładowcą i w 1868 otrzymał święcenia. W 1870 został wikarym teologa Fredericka Maurice'a, w 1874 zbuntował się przeciwko panującym konwenansom społecznym i religijnym i został podróżującym prelegentem nowo powstałego ruchu uniwersyteckiego rozszerzenia, i zaczął nauczać w przemysłowych miastach północnej Anglii. W 1883 kupił małą farmę w Derbyshire, gdzie mieszkał do 1922. Przez długi czas znajdował się pod wpływem twórczości Walta Whitmana, co znalazło wyraz w długim nierymowanym poemacie Towards Democracy z 1883 (rozszerzonym w 1905). Jako myśliciel społeczny był zwolennikiem Williama Morrisa, Johna Ruskina i Henry'ego Thoreau. Bardziej interesowała go reforma społeczeństwa i powrót do wiejskiego rzemiosła niż rewolucja polityczna. Pisał artykuły na tematy społeczne, m.in. England’s Ideal (1887), Civilization: Its Cause and Cure (1889, uzupełniony w 1921), które znalazły wielu czytelników i zostały przetłumaczone na wiele języków. Później pisał również artykuły na temat relacji sztuki do życia, m.in. Angels’ Wings (1898), The Art of Creation (1904) i na temat relacji między płciami, m.in. Love’s Coming-of-Age (1896) i The Intermediate Sex (1908); oba powstały pod wpływem Havelocka Ellisa. W swoich czasach był w Anglii czołowym orędownikiem wegetarianizmu, jawnego homoseksualizmu, antyindustrializmu, praw kobiet, czystego powietrza i wartości pracy fizycznej.
Bibliografia
- Edward Carpenter, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2019-06-22] (ang.).
- ISNI: 0000000086328883
- VIAF: 89629669
- LCCN: n50032487
- GND: 11866851X
- NDL: 00435340
- LIBRIS: c9prrnxw18n5f9h
- BnF: 121899169
- SUDOC: 030496462
- SBN: RAVV061066
- NLA: 35026044
- NKC: jo2002113475
- BNE: XX878698
- NTA: 068747918
- CiNii: DA05504566
- Open Library: OL2690745A, OL102366A
- NUKAT: n2011107040
- OBIN: 32300
- J9U: 987007259468405171
- PTBNP: 1327008
- CANTIC: a11821097
- LNB: 000066969
- ΕΒΕ: 157103
- BLBNB: 000452202
- KRNLK: KAC201731591
- LIH: LNB:Ph6;=BU
- Britannica: biography/Edward-Carpenter
- Treccani: edward-carpenter
- NE.se: edward-carpenter
- SNL: Edward_Carpenter
- Catalana: 0015252
- Hrvatska enciklopedija: 10860