Friedrich-Werner Graf von der Schulenburg
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 20 listopada 1875 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 10 listopada 1944 | ||
Ambasador Niemiec w Persji | |||
Okres | od 23 czerwca 1923 | ||
Poprzednik | Rudolf Sommer (jako kierownik placówki) | ||
Następca | Wipert von Blücher | ||
Ambasador Niemiec w Rumunii | |||
Okres | od 1931 | ||
Poprzednik | Gerhard von Mutius | ||
Następca | Georg von Dehn-Schmidt | ||
Ambasador Niemiec w ZSRR | |||
Okres | od 1934 | ||
Przynależność polityczna | |||
Poprzednik | Rudolf Nadolny | ||
Następca | zerwanie stosunków dyplomatycznych po ataku Niemiec na ZSRR | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() | |||
|
Friedrich-Werner Graf von der Schulenburg (ur. 20 listopada 1875 w Kembergu, zm. 10 listopada 1944 w Berlinie) – niemiecki dyplomata[1]. Ambasador Niemiec w Persji (1922–1931), Rumunii (1931–1934) i ZSRR (1934–1941).
Życiorys
Służbę w dyplomacji rozpoczął w 1901[2]. Był niemieckim arystokratą, a od 1934 roku pełnił funkcję ambasadora Niemiec w Moskwie. Członek NSDAP od 1934. Wierzył, że możliwa jest współpraca Niemiec i ZSRR i za wszelką cenę chciał zapobiec wojnie pomiędzy nimi. We wrześniu 1939, mimo stanu wojny pomiędzy Polską a Niemcami, jako dziekan korpusu dyplomatycznego w Moskwie, pomógł ambasadorowi Polski, Wacławowi Grzybowskiemu i pozostałym członkom polskiego personelu dyplomatycznego, których immunitet dyplomatyczny po agresji ZSRR na Polskę zakwestionowały władze ZSRR, opuścić granice tego państwa[3][4].
W czerwcu 1941 roku powrócił do Berlina. Po klęsce pod Stalingradem w styczniu 1943 roku przyłączył się do organizacji antynazistowskiej planującej usunięcie führera. Obiecano mu, że w nowym rządzie obejmie stanowisko ministra spraw zagranicznych. Zamach 20 lipca 1944 roku nie udał się, a Hitler przeprowadził krwawy odwet. Schulenburg został aresztowany i stracony 10 listopada 1944.
Przypisy
- ↑ Gedenkstätte Deutscher Widerstand - Biografie [online], gdw-berlin.de [dostęp 2024-04-23] (niem.).
- ↑ S. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 360.
- ↑ Władze ZSRR utrzymywały, że państwo polskie przestało istnieć, a w konsekwencji immunitet dyplomatów polskich wygasł.
- ↑ Stanowisko Schulenburga (z którym Grzybowski, rzecz jasna, ze względów formalnych nie mógł utrzymywać żadnych stosunków) w sprawach ambasady RP w Moskwie we wrześniu 1939 okazało się niezwykłe i zaskakujące. Niemiec zażądał mianowicie od władz radzieckich natychmiastowego wywiązania się wobec misji polskiej z obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego oraz uszanowania zwyczajów dyplomatycznych. Gdy Mołotow podtrzymywał swoje żądania w kwestii personelu ambasady ZSRR w Warszawie, Schulenburg zwrócił mu uwagę, że „uwolnienie” tych ludzi w najmniejszym już stopniu zależy od władz polskich, a potem dzięki swym kontaktom z Naczelnym Dowództwem Wehrmachtu spowodował ewakuację całego personelu radzieckiego (w liczbie 62 osób) poza obręb oblężonej Warszawy i przekazanie go, przez Królewiec, do ZSRR – co usunęło pretekst do dalszego przetrzymywania członków misji polskiej w Moskwie. Jest znamienne, iż przez prawie trzy tygodnie Schulenburg starał się jak najbardziej dopomóc Polakom w ewakuacji z ZSRR. W: Jerzy Łojek, Agresja 17 września 1939, Warszawa 1990, s. 75.