Gospodarka Poznania
Poznań jest ośrodkiem produkcji, handlu, logistyki[1] oraz turystyki biznesowej. Międzynarodowe Targi Poznańskie są największym w kraju organizatorem imprez targowych, a także konferencji i kongresów.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Pozna%C5%84_Centrum.jpg/300px-Pozna%C5%84_Centrum.jpg)
Produkt krajowy brutto
![]() | Ten artykuł wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. Niektóre treści są na pewno lub najprawdopodobniej nieaktualne. Artykuł należy zweryfikować, wskazując w przypisach źródła informacji. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
W 2010 r. łączna wartość produktu krajowego brutto wytworzonego w Poznaniu wyniosła 40,2 mld zł – co stanowiło trzeci wynik w kraju, po Warszawie (191,8 mld) i Krakowie (42,3 mld). Wielkość ta jest porównywalna do wartości PKB wytworzonego w podregionie katowickim (39,7 mld), a większa m.in. od wyniku podregionu trójmiejskiego (38,7 mld), Wrocławia (35,7 mld), Łodzi (33,9 mld), czy Szczecina (18,5 mld)[2].
W 2010 r. Poznań wytworzył 2,8% PKB Polski, co równocześnie stanowiło 30,5% produktu krajowego brutto województwa wielkopolskiego[2].
Poznań charakteryzuje wysoki poziom wytwarzanego PKB. Jego wielkość regularnie wzrasta, jednak przyrost ten jest często niższy niż w innych dużych miastach.
Podregion | 2005 r. | 2006 r. | 2007 r. | 2008 r. | 2009 r. | 2010 r. |
---|---|---|---|---|---|---|
podregion katowicki | +4,1% | +4,8% | +11,9% | +8,5% | +5,2% | +0,7% |
Kraków | +6,1% | +12,0% | +9,7% | +5,8% | +3,6% | +5,1% |
Łódź | +4,3% | +7,1% | +11,4% | +9,8% | +3,9% | +6,7% |
Poznań | +7,6% | +4,3% | +11,4% | +7,4% | +4,9% | +3,6% |
Szczecin | +9,5% | +6,6% | +7,1% | +9,6% | +1,9% | +2,6% |
Warszawa | +10,3% | +10,1% | +12,5% | +6,7% | +6,0% | +6,7% |
Wrocław | +4,3% | +11,6% | +13,0% | +11,6% | +6,9% | +4,5% |
podregion trójmiejski | +8,4% | +6,7% | +8,0% | +2,0% | +9,5% | +4,9% |
Wartość wytworzonego PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca jest wskaźnikiem mało obiektywnym, gdyż od wielu lat liczba mieszkańców stolicy Wielkopolski systematycznie spada ze względu na przeprowadzanie się ludności miasta do ościennych gmin powiatu poznańskiego.
Największy udział w tworzeniu produktu krajowego brutto dla miasta Poznania w 2010 r. miały następujące sektory gospodarki[2]:
- 35,6% – handel i naprawy, zakwaterowanie i gastronomia, transport i magazynowanie, informacja i komunikacja
- 25,5% – pozostałe usługi (m.in. działalność naukowa, usługi administrowania, administracja publiczna, obrona narodowa, ubezpieczenia społeczne, edukacja, opieka zdrowotna i pomoc społeczna, działalność kulturalna)
- 21,4% – przemysł
- 10,2% – działalność finansowa i ubezpieczeniowa, obsługa rynku nieruchomości
- 7,2% – budownictwo
Inwestycje publiczne
W latach 2009–2012 miasto Poznań wydało na inwestycje łącznie ponad 3158 mln zł, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca daje kwotę 5734 zł. Jest to trzeci wynik w Polsce po Warszawie i Wrocławiu. Zbliżoną kwotę na inwestycje wydano również w Gdańsku[4][5].
Miasto | 2009 r. | 2010 r. | 2011 r. | 2012 r. | Razem | Ludność (31.12.2012) | Wydatki na 1 mieszk. | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Warszawa | 2 021,6 | 2 583,5 | 2 092,8 | 2 177,2 | 8 875,1 | 1 715 517 | 5173 | ||
Wrocław | 1 251,8 | 795,9 | 736,0 | 903,0 | 3 686,7 | 631 188 | 5841 | ||
Poznań | 769,0 | 872,6 | 922,0 | 594,6 | 3 158,2 | 550 742 | 5734 | ||
Gdańsk | 407,5 | 530,4 | 861,5 | 1 180,1 | 2 979,5 | 460 427 | 6471 | ||
Kraków | 697,4 | 560,2 | 482,7 | 455,9 | 2 196,2 | 758 334 | 2896 | ||
Łódź | 685,1 | 416,6 | 379,7 | 531,6 | 2 013,0 | 718 960 | 2800 | ||
Szczecin | 222,2 | 329,0 | 402,9 | 442,1 | 1 396,2 | 408 913 | 3414 | ||
Katowice | 314,3 | 317,8 | 255,3 | 378,5 | 1 265,9 | 307 233 | 4120 | ||
Lublin | 269,0 | 199,7 | 272,3 | 362,3 | 1 103,3 | 347 678 | 3173 | ||
Bydgoszcz | 152,9 | 169,7 | 250,1 | 285,4 | 858,1 | 361 254 | 2375 |
Większe inwestycje realizowane w Poznaniu
Wybrane inwestycje publiczne oraz partnerstwa publiczno-prywatnego w Poznaniu:
- ok. 750 mln zł – przebudowa Stadionu Miejskiego (oddanie do użytku: 2010-2012 r.)[6]
- + ok. 45 mln zł – przebudowa dróg wokół Stadionu Miejskiego (oddanie do użytku: 2012 r.)[6]
- ok. 725 mln zł – budowa spalarni odpadów w poznańskim Karolinie o wydajności 210 tys. ton śmieci rocznie (oddanie do użytku: 2015-2016 r.)[7]
- ok. 481 mln zł – zakup 75 autobusów, 26 minibusów i 45 tramwajów (dostawa: 2011–2012 r.)[8]
- ok. 335 mln zł – przebudowa węzła komunikacyjnego Rondo Kaponiera oraz Mostu Dworcowego i fragmentów ul. Roosevelta (oddanie do użytku: 2012-2015 r.)[9]
- ok. 300 mln zł – modernizacja Stacji Uzdatniania Wody w Mosinie (oddanie do użytku: 2015 r.)[10][11]
- ok. 291 mln zł – rozbudowa i modernizacja terminalu pasażerskiego, budowa równoległej drogi kołowania z drogami szybkiego zejścia, budowa stanowiska do odladzania oraz rozbudowa płyty postojowej w Porcie Lotniczym Poznań-Ławica (oddanie do użytku: 2012–2013 r.)[12]
- ok. 273 mln zł – budowa parku wodnego z kompleksem basenów sportowych Termy Maltańskie (oddanie do użytku: 2011 r.)[13]
- + ok. 20 mln zł – przebudowa dróg wokół Term Maltańskich (oddanie do użytku: 2012 r.)[13]
- ok. 63 mln Euro (251 mln zł) – budowa Wielkopolskiego Centrum Zaawansowanych Technologii UAM w Kampusie Morasko (oddanie do użytku: 2013 r.)[14]
- ok. 225 mln zł – budowa 2,5 km trasy tramwajowej z osiedla Lecha na Franowo (oddanie do użytku: 2012 r.)[15]
- ok. 208 mln zł – budowa nowej zajezdni tramwajowej na Franowie dla 150 tramwajów (oddanie do użytku: 2013 r.)[16]
- ok. 190 mln zł – budowa Wydziału Chemii UAM w Kampusie Morasko (oddanie do użytku: 2011 r.)[17]
- ok. 175 mln zł – budowa nowego gmachu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego przy al. Niepodległości (oddanie do użytku: 2014 r.)[18]
- ok. 160 mln zł – budowa nowego dworca kolejowego Poznań Główny przy C.H. Poznań City Center, remont peronów 1-3 oraz montaż 88 elektronicznych ekranów informacyjnych (oddanie do użytku: 2012–2013 r.)[19]
- ok. 146 mln zł – budowa nowego gmachu Sądu Okręgowego i Rejonowego przy ul. Solnej / Kościuszki (oddanie do użytku: 2016 r.)[20]
- ok. 116 mln zł – 2 km przedłużenie trasy Poznańskiego Szybkiego Tramwaju od Mostu Teatralnego do Dworca Zachodniego PKP (oddanie do użytku: 2013 r.)[21]
- ok. 111 mln zł – budowa Międzyuczelnianego Centrum NanoBioMedycznego UAM w Kampusie Morasko (oddanie do użytku: 2012 r.)[22]
- ok. 111 mln zł – przebudowa Ronda Jana Nowaka-Jeziorańskiego oraz torowiska w ul. Grunwaldzkiej (oddanie do użytku: 2012 r.)[23]
- ok. 109 mln zł – przebudowa ul. Grunwaldzkiej oraz budowa nowej pętli autobusowo-tramwajowej na Junikowie (oddanie do użytku: 2013 r.)[24]
- ok. 107 mln zł – rozbudowa Biblioteki Raczyńskich o nowe skrzydło przy al. Marcinkowskiego (oddanie do użytku: 2013 r.)[25]
- ok. 103 mln zł – budowa 4 km odcinka prawobrzeżnego kolektora sanitarnego oraz 1 km kolektora deszczowego (oddanie do użytku: 2012 r.)[11][26]
- ok. 100 mln zł – przebudowa wschodniej nitki Wiaduktu Kosynierów Górczyńskich (oddanie do użytku: 2013 r.)[27]
- ok. 99 mln zł – budowa Brama Poznania ICHOT na Śródce (oddanie do użytku: 2014 r.)[28]
Większe inwestycje drogowe realizowane w okolicach Poznania
W czerwcu 2012 r. oddano do użytku wschodnią obwodnicę Poznania. Projekt obejmował budowę dwujezdniowej trasy ekspresowej o długości 34,6 km, budowę dwujezdniowej drogi przyspieszonej o długości 4,5 km oraz budowę węzła autostradowego „Poznań Wschód”. Całość inwestycji kosztowała ok. 1400 mln zł[29]
W 2012 r. oddano do użytku dwa odcinki zachodniej obwodnicy Poznania o łącznej długości 21,9 km. Cały projekt obejmuje budowę dwujezdniowej trasy ekspresowej o długości 27,2 km oraz budowę węzła autostradowego „Poznań Zachód”. Koszt obecnie zrealizowanej części inwestycji (etapy I i IIa oraz węzeł autostradowy) wyniósł ok. 1056 mln zł. Budowa brakującego środkowego odcinka obwodnicy (etap IIb) o długości 5,3 km rozpoczęła się wiosną 2013 r. Nowa trasa będzie kosztować ok. 108 mln zł[30].
W czerwcu 2012 r. oddano do użytku 9,3-kilometrową obwodnicę Murowanej Gośliny wyprowadzającą poza miasto ruch z dróg wojewódzkich nr 196 i nr nr 187. Budowa jednojezdniowej trasy kosztowała ok. 90,5 mln zł[31].
W grudniu 2011 r. oddano do użytku przebudowany 5-kilometrowy fragment drogi wojewódzkiej nr 307 na odcinku od granic miasta Poznania do węzła z zachodnią obwodnicą Poznania w Zakrzewie. Budowa dwujezdniowej drogi kosztowała ok. 44 mln zł[32].
Większe inwestycje kolejowe realizowane w okolicach Poznania
Wiosną 2013 r. rozpoczęła się modernizacja 32-kilometrowego fragmentu linii kolejowej E 59 Wrocław – Poznań na odcinku od stacji Poznań Dębiec do stacji Czempiń. Koszt inwestycji szacuje się na ok. 940 mln zł[33].
W grudniu 2011 r. otwarto zmodernizowany 50-kilometrowy fragment linii kolejowej nr 356 na odcinku od stacji Poznań Wschód do stacji Wągrowiec. Inwestycja kosztowała ok. 154 mln zł[34].
W marcu 2011 r. rozpoczęła się modernizacja 73-kilometrowego fragmentu linii kolejowej nr 357 na odcinku od stacji Luboń k/Poznania do stacji Wolsztyn. Inwestycja kosztować będzie ok. 84 mln zł[35].
Inwestycje zagraniczne
W latach 1990–2010 łączna wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych ulokowanych w Poznaniu wyniosła ok. 6,6 mld USD, czyli blisko 12 tys. USD na mieszkańca. W okresie tym kapitał o wartości powyżej 1 mln USD zainwestowało w stolicy Wielkopolski ponad 140 firm pochodzących z 27 krajów świata[36].
Głównymi inwestorami są firmy niemieckie (ponad 1/3 zainwestowanego kapitału), francuskie, brytyjskie, amerykańskie oraz japońskie. Największym zainteresowaniem inwestorów cieszą się przedsięwzięcia takie, jak[36]:
- modernizacja i rozbudowa istniejących zakładów produkcyjnych
- tworzenie centrów usług dla firm (centra finansowo-księgowe, informatyczne oraz badawczo-rozwojowe)
- budowa wielofunkcyjnych centrów handlowych
- budowa sklepów dyskontowych
- budowa stacji paliw
Podmioty gospodarcze
Pod koniec 2012 r. w Poznaniu zarejestrowanych było 102 513 podmiotów gospodarczych, a w powiecie poznańskim działało kolejne 50 810 podmiotów[37].
Miasto / powiat | 2002 r. | 2012 r. |
---|---|---|
Warszawa | 262 431 | 355 083 |
Kraków | 99 133 | 121 208 |
Wrocław | 93 053 | 105 110 |
Poznań | 83 813 | 102 513 |
Łódź | 89 387 | 89 431 |
Gdańsk | 57 853 | 67 677 |
Szczecin | 62 516 | 66 106 |
Katowice | 41 092 | 44 050 |
Bydgoszcz | 46 468 | 43 401 |
Lublin | 39 324 | 42 310 |
Powiat poznański | 31 500 | 50 810 |
W Poznaniu dominują podmioty gospodarcze prowadzące działalność w zakresie[37]:
- handlu i napraw (26 406 podmiotów)
- działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej (14 484 podmiotów)
- budownictwa (9725 podmiotów)
- przetwórstwa przemysłowego (7998 podmiotów)
- pozostałej działalności usługowej (6221 podmiotów)
- opieki zdrowotnej i pomocy społecznej (6101 podmiotów)
- transportu i gospodarki magazynowej (5 979 podmiotów)
W Poznaniu ulokowało się 3099 spółek handlowych z udziałem kapitału zagranicznego, natomiast w powiecie poznańskim – 947. Dla porównania – w Warszawie zarejestrowanych jest 23 081 firm zagranicznych; we Wrocławiu – 3394; w Krakowie – 3037; w Szczecinie – 2077, w Łodzi – 1797; a w Gdańsku – 1581[3].
Inkubatory przedsiębiorczości
W rejonie Poznania działa kilka instytucji stanowiących inkubatory przedsiębiorczości. Wspierają one rozwój zarówno już istniejących, jak i nowych firm (w tym przedsiębiorstw innowacyjnych). Powstanie większości z nich zostało dofinansowane ze środków unijnych.
Inkubatory przedsiębiorczości w aglomeracji poznańskiej (VII 2013 r.):
- Centrum Zaawansowanych Technologii „Nobel Tower” – Poznań (w budowie)[38]
- Eureka Technology Park (ETP) – Dąbrowa[39]
- Inkubator „Biznes i Nauka” – Poznań (w budowie)[40]
- Nickel Technology Park Poznań (NTPP) – Złotniki[41]
- Park Technologiczny „INEA Park” – Wysogotowo (w budowie)[42]
- Poznański Park Naukowo-Technologiczny Fundacji Uniwersytetu im. A. Mickiewicza (PPNT) – Poznań[43]
- Poznański Park Technologiczno-Przemysłowy (PPTP) – Poznań[44]
Największe przedsiębiorstwa
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Andersia_Tower_Poznan.jpg/220px-Andersia_Tower_Poznan.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Poznan.BiurowiecDelta.jpg/220px-Poznan.BiurowiecDelta.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Biurowiec_PGK_Pozna%C5%84.jpg/220px-Biurowiec_PGK_Pozna%C5%84.jpg)
Na opublikowanej w 2013 r. przez gazetę Polityka liście 500 największych firm w Polsce „Pięćsetka Polityki” (według przychodów ze sprzedaży w 2012 r.) umieszczono łącznie 34 przedsiębiorstwa mających swoją siedzibę w Poznaniu i powiecie poznańskim. Wśród nich było 5 firm, które znalazły się w gronie 40 największych w kraju[45]:
- Jerónimo Martins Polska S.A. (Kostrzyn) – 28 908 mln zł
- Grupa Eurocash (Komorniki) – 16 576 mln zł
- Enea S.A. (Poznań) – 10 096 mln zł
- Volkswagen Poznań Sp. z o.o. (Poznań) – 9141 mln zł
- Lidl Polska Sklepy Spożywcze Sp. z o.o. Sp. k. (Jankowice) – 8500 mln zł
- Imperial Tobacco Polska S.A. (Jankowice) – 5824 mln zł
- Grupa Muszkieterów (Poznań) – 4650 mln zł
- GlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A. (Poznań) – 4498 mln zł
- Kompania Piwowarska S.A. (Poznań) – 4403 mln zł
- Selgros Sp. z o.o. (Poznań) – 3375 mln zł
- Żabka Polska S.A. (Poznań) – 3306 mln zł
- Arctic Paper S.A. (Poznań) – 2601 mln zł
- Grupa Raben (Gądki) – 2018 mln zł
- PBG S.A. w upadłości (Wysogotowo) – 1840 mln zł
- MAN Bus Sp. z o.o. (Sady) – 1387 mln zł
- Solaris Bus & Coach S.A. (Bolechowo-Osiedle) – 1339 mln zł
- Bridgestone Poznań Sp. z o.o. (Poznań) – 1309 mln zł
- Komputronik S.A. (Poznań) – 1128 mln zł
- Dalgety Agra Polska Sp. z o.o. (Poznań) – 1114 mln zł
- BZ WBK-Aviva Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. (Poznań) – 1039 mln zł
- Piotr i Paweł S.A. (Poznań) – 870 mln zł
- Exide Technologies S.A. (Poznań) – 838 mln zł
- John Deere Polska Sp. z o.o. (Tarnowo Podgórne) – 769 mln zł
- Grupa Krotoski-Cichy (Wysogotowo) – 752 mln zł
- SKF Polska S.A. (Poznań) – 587 mln zł
- PC Guard S.A. (Poznań) – 520 mln zł
- REHAU Sp. z o.o. (Baranowo) – 514 mln zł
- Kuehne + Nagel Sp. z o.o. (Gądki) – 427 mln zł
- Schattdecor Sp. z o.o. (Tarnowo Podgórne) – 424 mln zł
- TFP Sp. z o.o. (Dziećmierowo) – 423 mln zł
- Prima Poland Sp. z o.o. (Poznań) – 389 mln zł
- Strauss Cafe Poland Sp. z o.o. (Tarnowo Podgórne) – 381 mln zł
- Aquanet S.A. (Poznań) – 367 mln zł
W dodatkowym rankingu „Przedsionek Listy 500” uwzględniono 2 poznańskie firmy, które osiągnęły w 2012 r. przychody ze sprzedaży powyżej 300 mln zł[46]:
- MPK Poznań Sp. z o.o. (Poznań) – 346 mln zł
- Lisner Sp. z o.o. (Poznań) – 327 mln zł
W rankingu za 2012 roku udziału nie wzięło 20 firm z rejonu Poznania, które osiągają roczne przychody powyżej 300 milionów złotych: Aluplast Sp. z o.o. (Poznań), Apart Sp. z o.o. (Suchy Las), Bemo Motors Sp. z o.o. (Poznań), Dalkia Poznań S.A. (Poznań), Dalkia Poznań Zespół Elektrociepłowni S.A. (Poznań), Inter Consult S.A. (Poznań), Beiersdorf Manufacturing Poznań Sp. z o.o. (Poznań), Goldbeck Sp. z o.o. (Komorniki), Grupa Allegro (Poznań), Hilding Anders Polska Sp. z o.o. (Murowana Goślina), Kimball Electronics Poland Sp. z o.o. (Sady), Magna Automotive Poland Sp. z o.o. (Tarnowo Podgórne), MH Sp. z o.o. (Kostrzyn), NIVEA Polska Sp. z o.o. (Poznań), Grupa Pfeifer & Langen (Poznań), TFP Sp. z o.o. (Kórnik), Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. (Poznań), Wavin Metalplast – Buk Sp. z o.o. (Buk), Wielkopolska Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. (Poznań) i Zakłady Drobiarskie Koziegłowy Sp. z o.o. (Koziegłowy)[47].
Lokalizacja | Wielkie firmy | Spółki finansowe | Razem | w tym z grona 40 największych | w tym z ościennych miejscowości |
---|---|---|---|---|---|
Warszawa | 164 | 69 | 233 | 19 | 13 |
Poznań | 32 | 3 | 35 | 5 | 15 |
konurbacja górnośląska (Katowice) | 30 | 2 | 32 | 3 | 16 |
Kraków | 23 | 4 | 27 | 3 | 2 |
Wrocław | 17 | 7 | 24 | 2 | 4 |
Trójmiasto (Gdańsk) | 17 | 4 | 21 | 2 | 8 |
Toruń | 10 | 0 | 10 | 0 | 0 |
Kielce | 8 | 1 | 9 | 0 | 1 |
Bielsko-Biała | 7 | 0 | 7 | 1 | 2 |
Łódź | 7 | 0 | 7 | 0 | 0 |
Płock | 7 | 0 | 7 | 2 | 0 |
aglomeracja rybnicka (Rybnik) | 5 | 0 | 5 | 1 | 2 |
Rzeszów | 5 | 0 | 5 | 0 | 0 |
Lublin | 4 | 0 | 4 | 0 | 0 |
Szczecin | 4 | 0 | 4 | 0 | 1 |
W przypadku Poznania – aż 15 największych firm (43%) ma swoje siedziby w ościennych miejscowościach, co jest rekordem wśród polskich aglomeracji. Podobna sytuacja występuje jedynie w Katowicach (50%)[45].
W wyniku procesu prywatyzacji, a także serii fuzji i przejęć, Poznań utracił siedziby kilku dużych firm: Goplana (1994 r.), Bestfoods Polska (2000 r.), Aral Polska (2001 r.), Wielkopolski Bank Kredytowy (2001 r.), Polmos Poznań (2001 r.), Invest-Bank (2002 r.), Stollwerck Polska (2002 r.), Esso Polska (2005 r.), Plus Discount (2007 r.), W. Kruk (2008 r.) i Billa Polska (2010 r.).
Pracujący, wynagrodzenia i dojazdy do pracy
Pracujący
Poznań jest czwartym co do wielkości rynkiem pracy w Polsce, porównywalnym do Wrocławia i Trójmiasta. Pod koniec 2011 r. pracowało tam łącznie 312 798 osób. Dane te nie uwzględniały zatrudnionych w instytucjach obrony narodowej oraz bezpieczeństwa publicznego[3].
Miasto / aglomeracja | Pracujący (wszystkie firmy) |
---|---|
Warszawa | 1 075 157 |
Kraków | 381 679 |
konurbacja górnośląska | 333 578 |
Poznań | 312 798 |
Wrocław | 309 094 |
Trójmiasto | 307 118 |
Łódź | 299 663 |
Szczecin | 154 674 |
Dominujące w Poznaniu sektory pod względem przeciętnej liczby zatrudnionych w 2012 r. (w firmach zatrudniających co najmniej 10 osób)[50]:
- przemysł (35,5% zatrudnionych)
- handel i naprawy (26,4% zatrudnionych)
- budownictwo (6,8% zatrudnionych)
- transport i gospodarka magazynowa (5,0% zatrudnionych)
- zakwaterowanie i gastronomia (1,8% zatrudnionych)
Miasto / powiat | 1999 r. | 2005 r. | 2011 r. |
---|---|---|---|
Warszawa | 789 983 | 764 644 | 842 859 |
Kraków | 284 670 | 252 986 | 294 171 |
Wrocław | 215 894 | 192 396 | 238 156 |
Poznań | 244 715 | 224 531 | 234 960 |
Łódź | 228 828 | 200 293 | 228 805 |
Katowice | 179 229 | 146 076 | 163 730 |
Gdańsk | 152 458 | 132 921 | 147 948 |
Lublin | 120 424 | 105 600 | 121 095 |
Bydgoszcz | 125 655 | 109 006 | 117 483 |
Szczecin | 141 316 | 109 001 | 109 025 |
Powiat poznański | 62 643 | 79 996 | 104 488 |
Wynagrodzenia
W 2012 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w poznańskich przedsiębiorstwach (zatrudniających co najmniej 10 osób) wynosiło 4148 zł. brutto, czyli ok. 2956 zł netto[50][51].
Średnie wynagrodzenie w poznańskich firmach z podziałem na branże (2012 r.)[50][51]:
- przemysł (5 159 zł brutto, ok. 3661 zł netto)
- budownictwo (4 384 zł brutto, ok. 3121 zł netto)
- handel i naprawy (3 361 zł brutto, ok. 2408 zł netto)
- zakwaterowanie i gastronomia (2 766 zł brutto, ok. 1994 zł netto)
- transport i gospodarka magazynowa (3 790 zł brutto, ok. 2707 zł netto)
Miasto | Wynagrodzenie brutto[50] | Wynagrodzenie netto[51] |
---|---|---|
Katowice | 5310 zł | ok. 3767 zł |
Warszawa | 4843 zł | ok. 3441 zł |
Gdańsk | 4629 zł | ok. 3292 zł |
Poznań | 4148 zł | ok. 2956 zł |
Lublin | 3892 zł | ok. 2778 zł |
Kraków | 3774 zł | ok. 2696 zł |
Szczecin | 3774 zł | ok. 2696 zł |
Wrocław | 3651 zł | ok. 2610 zł |
Łódź | 3379 zł | ok. 2421 zł |
Bydgoszcz | 3273 zł | ok. 2347 zł |
Dojazdy do pracy
Z badań poznańskiego Ośrodka Statystyki Miast przeprowadzonych w 2006 r. wynika, że w aglomeracji poznańskiej występuje zjawisko przepływu siły roboczej pomiędzy Poznaniem i powiatem poznańskim. Oznacza to, że część mieszkańców tego obszaru dojeżdża do pracy w innej gminie niż ta, w której mieszkają[52].
Miasto / powiat | Wyjeżdzający do pracy | Przyjeżdżający do pracy | bilans |
---|---|---|---|
Warszawa | 12 808 | 167 407 | +154 599 |
Katowice | 11 936 | 104 228 | +92 292 |
Kraków | 8855 | 61 863 | +53 008 |
Poznań | 14 209 | 61 488 | +47 279 |
Wrocław | 6836 | 41 845 | +35 009 |
Łódź | 8934 | 31 967 | +23 033 |
Lublin | 5714 | 26 789 | +21 075 |
Gdańsk | 12 250 | 30 744 | +18 494 |
Bydgoszcz | 4558 | 19 700 | +15 142 |
Szczecin | 3617 | 15 338 | +11 721 |
Powiat poznański | 30 588 | 26 523 | –4 065 |
W 2006 r. Poznań był ośrodkiem, który z grona dziesięciu największych miast Polski, miał największą liczbę mieszkańców pracujących w innych gminach – 14,2 tys. osób. Większość z nich (71,9%) dojeżdżała do pracy w miejscowościach oddalonych od centrum miasta o maks. 30 km. Jest to spowodowane wysokim poziomem rozwoju powiatu poznańskiego, w którym działa wiele firm zatrudniających poznaniaków. Z drugiej strony stolica Wielkopolski zajęła czołowe miejsce pod względem liczby osób, które dojeżdżały do miasta z innych gmin w celach zarobkowych – 61,5 tys. osób. Z tej liczby 65,0% stanowiły osoby przyjeżdżające do pracy w Poznaniu z miejscowości oddalonych od centrum miasta o maks. 50 km (powiaty: kościański, obornicki, poznański, szamotulski, śremski i wągrowiecki)[52].
Bezrobocie
Poziom bezrobocia w Poznaniu należy do najniższych w kraju. Pod koniec kwietnia 2013 r. stopa bezrobocia w stolicy Wielkopolski wynosiła 4,6% (15,2 tys. osób bez pracy), zbliżony współczynnik odnotowano w powiecie poznańskim – 5,4% (8,2 tys. osób bezrobotnych). Podobnie niski poziom bezrobocia stwierdzono jedynie w Sopocie (5,1%) i Warszawie (4,9%)[53].
Miasto / powiat | 2004 r. | 2008 r. | 2012 r. | 2016 r. |
---|---|---|---|---|
Poznań | 6,7% | 1,8% | 4,2% | 1,9% |
Warszawa | 6,2% | 1,9% | 4,4% | 2,8% |
Katowice | 7,7% | 1,9% | 5,2% | 2,8% |
Wrocław | 12,3% | 3,3% | 5,8% | 2,8% |
Kraków | 7,5% | 2,8% | 5,9% | 3,6% |
Gdańsk | 11,5% | 2,6% | 6,4% | 3,6% |
Szczecin | 15,3% | 4,3% | 11,1% | 4,7% |
Bydgoszcz | 11,4% | 4,9% | 8,5% | 4,8% |
Lublin | 12,4% | 7,4% | 10,0% | 7,2% |
Łódź | 18,4% | 6,8% | 12,1% | 7,9% |
Powiat poznański | 9,7% | 1,7% | 4,7% | 3,7% |
Kampania promocyjna miasta
W kwietniu 2009 r. stolica Wielkopolski rozpoczęła nową kampanię promocyjną miasta pod hasłem „Poznań – miasto know-how” (z nowym logo „POZnan* – *Miasto know-how”). W szerszym tłumaczeniu oznacza to „Poznań – znamy się, wiemy jak stworzyć dobrą firmę, czy dobrą markę, wiemy jak zapewnić sukces”. Kampania ta ukazuje Poznań jako miasto specjalistów i sukcesu, miasto wielu znanych marek i symboli[54].
Za granicą miasto promuje się hasłem „Poznań – energia wschodu, zachodni styl” (w języku angielskim „'Poznan – eastern energy, western style'”). Energia wschodu – gdyż Poznań jest dla Europejczyków miastem leżącym w Europie Wschodniej, ośrodkiem z potencjałem, szansą rozwoju i dużą siłą. Zachodni styl – wysoka jakość życia w stolicy Wielkopolski, wysoki poziom kultury i wysokie standardy[55].
W listopadzie 2011 r. swoją działalność rozpoczęło Konsorcjum Marki Poznań posługujące się logotypem „Made in Poznan”. Do uczestnictwa w konsorcjum zostały zaproszone silne i prestiżowe marki związane z Poznaniem poprzez siedzibę firmy, miejsce produkcji, czy historyczne pochodzenie. Członkowie tej organizacji podejmują we współpracy z miastem przedsięwzięcia związane promocją i marketingiem[56].
Specjalna strefa ekonomiczna
W Poznaniu, Swarzędzu i Stęszewie znajdują się podstrefy Kostrzyńsko-Słubickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (KSSSE). Firmy, które zainwestują na tych terenach kwotę co najmniej 100 tys. EUR, uprawnione będą do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego CIT w wysokości 40–60% wartości poniesionych nakładów inwestycyjnych lub 40–60% wartości dwuletnich kosztów pracy. Ulgi te przysługiwać będą do 2026 r.[57]
Poznańska podstrefa KSSSE to kompleks działek inwestycyjnych w rejonie dzielnic Franowo i Żegrze, o łącznej powierzchni 51,5 ha (wolne tereny). W pobliżu przebiega dwujezdniowa droga krajowa nr 11 (Kołobrzeg – Katowice) oraz linia kolejowa E20 (Paryż – Moskwa). Tereny te należą do Miasta Poznania. W okolicy znajdują się liczne zakłady produkcyjne, magazyny i obiekty handlowe[58].
Podstrefa swarzędzka KSSSE obejmuje obszar 49,0 ha (wolne tereny). Grunty inwestycyjne znajdują się przy szlaku kolejowym E20 (Paryż – Moskwa) oraz w pobliżu dwujezdniowej drogi krajowej nr 92 (Berlin – Warszawa). Obszar ten należy do Centrum Logistyczno-Inwestycyjnego Poznań (CLIP). W okolicy znajdują się liczne zakłady produkcyjne i magazyny oraz centrum logistyczne[58].
Podstrefa KSSSE w gminie Stęszew to działki inwestycyjne w miejscowościach Strykowo i Strykówko, o łącznej powierzchni 30 ha (wolne tereny). Zlokalizowane są one przy drodze krajowej nr 32 (Poznań – Gubin) oraz linia kolejowa nr 357 (Poznań – Sulechów). Do 2017 r. powstanie tu „Węzeł Stęszew” stanowiący skrzyżowanie z dwujezdniową drogą ekspresowej S5. W okolicy znajdują się zakłady produkcyjne i magazyny[58].
Budownictwo mieszkaniowe
W chwili obecnej Poznań jest piątym co do wielkości rynkiem inwestycji mieszkaniowych. Charakterystyczną cechą miasta jest fakt, iż od 2008 r. na obszarze gmin powiatu poznańskiego powstaje więcej nowych domów i mieszkań, aniżeli w samym Poznaniu.
Lokalizacja | 2009 r. | 2010 r. | 2011 r. | 2012 r. |
---|---|---|---|---|
Warszawa | 19 482 | 12 462 | 9356 | 13 496 |
wokół Warszawy | 9666 | 7094 | 7344 | 7049 |
rynek warszawski | 29 148 | 19 556 | 16 700 | 20 545 |
Gdańsk | 4276 | 3534 | 4422 | 5095 |
wokół Gdańska | 4797 | 4081 | 3398 | 4266 |
rynek gdański | 9073 | 7615 | 7820 | 9361 |
Wrocław | 5889 | 4666 | 3752 | 6676 |
wokół Wrocławia | 2622 | 2418 | 1989 | 2642 |
rynek wrocławski | 8511 | 7084 | 5741 | 9318 |
Kraków | 10 344 | 4716 | 4852 | 6824 |
wokół Krakowa | 2849 | 2286 | 2060 | 2027 |
rynek krakowski | 13 193 | 7002 | 6912 | 8851 |
Poznań | 3531 | 3180 | 2499 | 2734 |
Powiat poznański | 3972 | 3803 | 4328 | 3886 |
rynek poznański | 7503 | 6983 | 6827 | 6620 |
Łódź | 1800 | 2082 | 1525 | 2595 |
wokół Łodzi | 1322 | 1234 | 1108 | 1374 |
rynek łódzki | 3122 | 3316 | 2633 | 3969 |
Budownictwo indywidualne (domy jednorodzinne) to jedynie 18,1% nowo powstałych mieszkań[3]
W powiecie poznańskim 57,0% lokali mieszkalnych powstałych w 2012 r. stanowiły domy jednorodzinne, a kolejne 43,0% – mieszkania na sprzedaż lub wynajem w budynkach wielorodzinnych[3].
Przemysł
Osobny artykuł: Poznański Okręg Przemysłowy.
Handel
Osobny artykuł: Handel i usługi w Poznaniu po 1989 roku.
Magazyny i logistyka
Z raportu sporządzonego przez firmę doradczą Cushman & Wakefield wynika, że pod koniec 2012 r. aglomeracja poznańska dysponowała 1 027 000 m² nowoczesnej powierzchni magazynowej. Dominującymi najemcami są operatorzy logistyczni i firmy handlowe. Zajmują się one dystrybucją towarów zarówno na obszarze województwa wielkopolskiego, jak i w północno-zachodniej Polsce, czy na terenie całego kraju. Nowo powstające hale magazynowe mają przede wszystkim charakter obiektów typu build-to-suit (BTS), czyli magazynów budowanych na zlecenie przyszłych najemców. Na przełomie 2012 i 2013 r. w budowie znajdowało się kolejne 30 000 m² nowoczesnej powierzchni magazynowej[1][59].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Sady_ProLogisPark.jpg/220px-Sady_ProLogisPark.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/G%C4%85dki_Panattoni.jpg/220px-G%C4%85dki_Panattoni.jpg)
Lokalizacja | Istniejące magazyny | Magazyny w budowie | Niewynajęte powierzchnie |
---|---|---|---|
Warszawa – Garwolin – Mszczonów – Sochaczew | 2 710 000 m² | 44 000 m² | 15,2% |
konurbacja górnośląska – Bielsko-Biała – Rybnik – Strzelce Opolskie | 1 470 000 m² | 22 000 m² | 4,2% |
Poznań – Września | 1 027 000 m² | 30 000 m² | 5,0% |
Łódź – Piotrków Trybunalski – Radomsko – Rawa Mazowiecka | 1 000 000 m² | 15 000 m² | 12,2% |
Wrocław | 730 000 m² | 56 000 m² | 7,6% |
Gdańsk | 178 000 m² | 14 000 m² | 5,0% |
Kraków | 143 000 m² | b.d. | 17,0% |
Rzeszów – Dębica – Korczowa – Mielec – Tarnobrzeg | 115 000 m² | b.d. | 30,0% |
Toruń | 97 000 m² | b.d. | 9,0% |
Szczecin – Goleniów | 42 000 m² | b.d. | 35,0% |
Lublin | 14 000 m² | b.d. | 37,0% |
W grudniu 2013 r. firmy spedycyjno-logistyczne z Poznania i okolic miały do dyspozycji 7 przeładunkowych terminali kolejowych:
- ATC Rail (ATC Cargo) – Poznań Junikowo (powierzchnia 90 000 m², możliwość składowania 1200 kontenerów)[60],
- Cargosped (PKP Cargo Logistics) – Gądki (powierzchnia 10 300 m², możliwość składowania 1000 kontenerów)[61],
- Cargosped (PKP Cargo Logistics) – Kobylnica (powierzchnia 9300 m², możliwość składowania 500 kontenerów)[61],
- CLIP Logistics – Swarzędz (powierzchnia 6500 m², możliwość składowania 800 kontenerów)[62],
- PKP Cargo Logistics – Poznań Franowo (powierzchnia 20 000 m², możliwość obsługi 11 000 kontenerów rocznie)[63],
- Polzug Intermodal Polska – Gądki (powierzchnia 320 000 m², możliwość składowania 1500 kontenerów)[64],
- Spedcont – Poznań Garbary (powierzchnia 6200 m², możliwość składowania 600 kontenerów)[65].
Na poznańskim Franowie działa jedna z trzech kolejowych stacji rozrządowych w Polsce. Jest to wielka stacja towarowa, która posiada nowoczesną górkę rozrządową oraz możliwość przeładunku paliw. W ciągu doby rozszczepianych jest tu około 900 wagonów i odprawianych blisko 46 pociągów. Są tu rozrządzane pociągi z zachodu Europy do centrum kraju i za wschodnią granicę[66][67].
Działająca w podpoznańskim Jasinie firma STS Logistic Sp. z o.o. prowadzi jedno z większych w Europie Środkowo-Wschodniej centrów logistyki samochodów osobowych i dostawczych. Mieści się ono na obszarze 30 ha i dysponuje miejscami postojowymi dla 15 000 samochodów. Przedsiębiorstwo zajmuje się transportem pojazdów, dostawą do dealerów, magazynowaniem, ekspedycją samochodów drogą kolejową oraz doposażaniem pojazdów. W 2009 r. firma dostarczyło dystrybutorom i dealerom ponad 400 000 samochodów[68].
Powierzchnie biurowe
W stosunku do znaczenia ekonomicznego miasta oraz jego wielkości (liczba mieszkańców), Poznań jest wciąż wyjątkowo wolno rozwijającym się rynkiem biurowym.
Z raportu sporządzonego przez firmę doradczą Jones Lang LaSalle, wynika że pod koniec I kw. 2013 r. stolica Wielkopolski była 6. co do wielkości rynkiem nowoczesnej powierzchni biurowej w Polsce, dysponując 292 950 m² biur na wynajem[69].
Miasto | Istniejąca powierzchnia | Powierzchnia w budowie | Niewynajęte powierzchnie |
---|---|---|---|
Warszawa | 3 935 250 m² | 576 000 m² | 9,9% |
Kraków | 551 400 m² | 96 700 m² | 4,2% |
Wrocław | 501 900 m² | 67 450 m² | 9,7% |
Trójmiasto | 409 150 m² | 80 800 m² | 13,7% |
Katowice | 296 100 m² | 40 450 m² | 10,0% |
Poznań | 292 950 m² | 66 800 m² | 16,7% |
Łódź | 248 800 m² | 45 100 m² | 11,7% |
Szczecin | 108 800 m² | 11 500 m² | 19,7% |
Lublin | 90 500 m² | 19 000 m² | 2,6% |
Centra usług wspólnych
Poznań jest obecnie jednym z większych ośrodków lokacji centrów usług wspólnych dla zagranicznych firm. Pod koniec 2013 r. w sektorze tym zatrudnionych było ok. 9,0 tys. osób. W ciągu roku liczba pracujących w poznańskich centrach usług wzrosła o ok. 1,0 tys. osób[70]. Dominującą pozycję pod względem rodzaju świadczonych usług zajmują finanse i księgowość[71].
Miasto | Liczba centrów | Zatrudnienie |
---|---|---|
Kraków | pow. 70 | 25,4 tys. |
Warszawa | pow. 70 | 19,0 tys. |
Wrocław | 50-60 | 18,4 tys. |
Trójmiasto | 40-50 | 10,0 tys. |
Łódź | 40-50 | 9,8 tys. |
konurbacja górnośląska | 30-40 | 8,1 tys. |
Poznań | 30-40 | 6,2 tys. |
Wybrane centra usług wspólnych działające w Poznaniu[72][73]:
- Bertelsmann – Arvato (centrum finansowo-księgowe oraz IT, call center)
- BCC (centrum usług IT)
- Bridgestone (centrum finansowo-księgowe)
- Carl Zeiss (centrum finansowo-księgowe)
- Carlsberg (centrum finansowo-księgowe)
- Contact Center (call center)
- Dalkia (centrum finansowo-księgowe)
- DFDS (centrum finansowo-księgowe)
- Exide Technologies (centrum badawczo-rozwojowe)
- Franklin Templeton (centrum finansowo-księgowe)
- GlaxoSmithKline (centrum badawczo-rozwojowe oraz IT)
- Grant Thornton (centrum finansowo-księgowe)
- Holicon (call center)
- IKEA (centrum finansowo-księgowe)
- Inea (centrum usług IT)
- Jerónimo Martins (centrum finansowo-księgowe)
- Komputronik (centrum usług IT)
- MAN (centrum finansowo-księgowe)
- McKinsey & Company (centrum finansowo-księgowe)
- Microsoft (centrum badawczo-rozwojowe)
- Roche (centrum usług IT)
- Rule Financial (centrum usług IT)
- Samsung (centrum badawczo-rozwojowe)
- Sii (centrum usług IT)
- Lorenz Snack-World (centrum finansowo-księgowe)
- Talex (centrum usług IT)
- Telcordia Technologies (centrum badawczo-rozwojowe)
- Unilever (centrum badawczo-rozwojowe)
- W.R. Grace (centrum badawczo-rozwojowe)
- Wavin (centrum finansowo-księgowe)
- Wikia (centrum badawczo-rozwojowe)
W 2014 r. utworzone zostaną w Poznaniu 2 znaczące centra usług dla amerykańskich koncernów – Mars Incorporated i Owens-Illinois.
W rejonie Poznania działają nowoczesne serwerownie obsługujące największe firmy kraju. Są to tzw. data center – centra przechowywania i przetwarzania danych. Usługi te świadczą firmy: BCC (Złotniki), Beyond.pl (Poznań), Inea (Wysogotowo), Itelligence (Tarnowo Podgórne) i Talex (Poznań). Przy ul. Dziadoszańskiej w Poznaniu powstaje największe centrum danych w Polsce – Beyond.pl Data Center 2. Do dyspozycji klientów będzie tam ponad 6300 m² powierzchni technologicznej[74].
Turystyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Poznan.Malta.jpg/170px-Poznan.Malta.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/Poznan.Swietoslawska.jpg/170px-Poznan.Swietoslawska.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/6_Poznan_015.jpg/170px-6_Poznan_015.jpg)
Korzystający z noclegów
W 2012 r. z rejestrowanej bazy noclegowej na terenie miasta Poznania skorzystało łącznie 621 836 osób, w tym 175 012 turystów z zagranicy (28,1%). Przeciętny turysta przebywał w Poznaniu średnio 1,68 doby[3].
Rodzaj danych | 2008 r. | 2009 r. | 2010 r. | 2011 r. | 2012 r. |
---|---|---|---|---|---|
Turyści (ogółem) | 532 704 | 496 286 | 582 975 | 605 337 | 621 836 |
w tym turyści zagraniczni | 159 472 | 153 484 | 163 071 | 150 772 | 175 012 |
W tym samym okresie z obiektów noclegowych zlokalizowanych w gminach powiatu poznańskiego skorzystało łącznie 181 293 turystów, w tym 17 823 osoby z zagranicy (9,8%). Przeciętna długość pobytu wyniosła 1,75 doby[3].
Rodzaj danych | 2008 r. | 2009 r. | 2010 r. | 2011 r. | 2012 r. |
---|---|---|---|---|---|
Turyści (ogółem) | 140 886 | 140 934 | 158 309 | 171 910 | 181 293 |
w tym turyści zagraniczni | 14 429 | 13 859 | 13 899 | 14 394 | 17 823 |
Poznań jest czwartym najliczniej odwiedzanym przez turystów dużym miastem w Polsce[3].
Miasto | Turyści (ogółem) | Wzrost (2011>2012) | Turyści zagraniczni | Przeciętna długość pobytu |
---|---|---|---|---|
Warszawa | 2 495 459 | +1,3% | 990 233 | 1,73 doby |
Kraków | 1 778 570 | +8,4% | 915 582 | 2,09 doby |
Wrocław | 771 728 | +2,4% | 249 256 | 1,76 doby |
Poznań | 621 836 | +2,7% | 175 012 | 1,68 doby |
Gdańsk | 588 562 | +20,9% | 213 115 | 2,49 doby |
Łódź | 418 960 | +16,3% | 83 767 | 1,75 doby |
Szczecin | 371 712 | -1,1% | 131 575 | 1,96 doby |
Katowice | 235 337 | +4,0% | 66 684 | 1,78 doby |
Lublin | 190 685 | -3,6% | 53 657 | 1,54 doby |
Bydgoszcz | 122 894 | -6,4% | 18 154 | 2,00 doby |
Odbywające się w 2012 r. Mistrzostwa Europy w Piłce miały wpływ na zwiększenie ruchu turystycznego jedynie w Gdańsku (+20,9%) oraz w dwóch miastach, które nie były gospodarzami imprezy – Łodzi (+16,3%) i Krakowie (+8,4%).
Baza noclegowa
Osobny artykuł: Hotele w Poznaniu.
Pod koniec lipca 2012 r. na terenie Poznania i powiatu poznańskiego znajdowały się 154 zarejestrowane (całoroczne) obiekty noclegowe, dysponujące łącznie liczbą 11 728 miejsc noclegowych[3].
W rzeczywistości jednak baza noclegowa Poznania jest znacznie bogatsza, gdyż obejmuje wiele obiektów nieskategoryzowanych – przede wszystkim motele, pensjonaty, hostele, ośrodki wypoczynkowe, gospodarstwa agroturystyczne oraz apartamenty i kwatery prywatne. Dla przykładu, w lipcu 2013 r. baza portalu „trivago.pl” zawierała 377 obiektów noclegowych z rejonu Poznania, „emeteor.pl” (396 obiektów), a „booking.com” (200 obiektów)[75].
Miasto | Obiekty ogółem | Obiekty całoroczne | Hotele | Miejsca ogółem | Miejsca całoroczne | Miejsca w hotelach |
---|---|---|---|---|---|---|
Warszawa | 122 | 119 | 64 | 25 382 | 25 114 | 19 318 |
Kraków | 241 | 229 | 130 | 26 513 | 23 172 | 16 573 |
Wrocław | 78 | 74 | 46 | 9904 | 9 268 | 7305 |
Gdańsk | 118 | 94 | 36 | 13 417 | 9 253 | 5068 |
Poznań | 89 | 89 | 48 | 8065 | 8 065 | 5615 |
Łódź | 68 | 67 | 27 | 6544 | 6 481 | 4197 |
Szczecin | 51 | 42 | 19 | 7211 | 4 907 | 2999 |
Katowice | 21 | 20 | 17 | 3536 | 3 346 | 3134 |
Lublin | 27 | 25 | 15 | 2320 | 2 216 | 1552 |
Bydgoszcz | 25 | 21 | 18 | 2578 | 2 182 | 1959 |
Powiat poznański | 74 | 65 | 29 | 4124 | 3 663 | 2121 |
W stolicy Wielkopolski dominują hotele średniej wielkości i obiekty małe – prowadzone przede wszystkim przez lokalnych przedsiębiorców. Sieciowe obiekty reprezentują: Sheraton, IBB Andersia, Ikar (Hotele WAM), Mercure, NH, Novotel Poznań Centrum, Novotel Poznań Malta, Gromada, Hotel 500, HP Park, Quality System, Campanile i Ibis.
W Poznaniu nie powstały dotąd znane sieciowe hotele, które z powodzeniem działają w innych polskich miastach: Andel’s, ComfortExpress, DeSilva, Diament, Focus, Hilton, Holiday Inn, Radisson Blu, Scandic, Sofitel, Start i Qubus.
Przypisy
- ↑ a b Portal „plus-info.com.pl” (Magazyny), 01.06.2014, https://web.archive.org/web/20140601004100/http://www.plus-info.com.pl/ lub https://web.archive.org/web/20140601045342/http://www.plus-info.url.ph/.
- ↑ a b c d GUS, Urząd Statystyczny w Katowicach, Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2010 r., Katowice 2012, http://old.stat.gov.pl/gus/5840_3594_PLK_HTML.htm.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Główny Urząd Statystyczny – Bank Danych Lokalnych (Dane roczne), http://www.stat.gov.pl/bdl/app/strona.html?p_name=indeks.
- ↑ a b GUS (Bank Danych Lokalnych – Portret terytorialny), 23.05.2013, http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims; publikacje o wykonaniu budżetu miast za 2012 r. – Bydgoszcz (http://www.bip.um.bydgoszcz.pl/binary/tab_1_tcm30-144741.pdf), Gdańsk (http://www.gdansk.pl/kultura,1512,24934.html), Katowice (https://web.archive.org/web/20160305200903/http://bip.um.katowice.pl/dokumenty/2013/4/10/1365575659.pdf), Kraków (https://www.bip.krakow.pl/zalaczniki/dokumenty/n/102861/karta), Lublin (https://web.archive.org/web/20141117153906/http://bip.lublin.eu/bip/um/index.php?t=200&fid=11113), Łódź (http://bip.uml.lodz.pl/index.php?str=8553 Poznań (https://web.archive.org/web/20130526101505/http://bip.poznan.pl/bip/budzet-2012,doc,1003,2719/budzet-2012-r-opisowe-sprawozdanie-z-wykonania-budzetu-miasta-poznania-za-2012-rok,59347.html), Szczecin (http://bip.um.szczecin.pl/umszczecinbip/files/A387481152084EB698E77B3AF9349672/scalony_22_MARCA%20%C5%82apki_poprawiona%20numeracja.pdf), Warszawa (http://bip.warszawa.pl/NR/rdonlyres/9F7F3885-7845-4897-9DDC-192BCC134C29/921227/KOMPENDIUM_cz_II.pdf), Wrocław (http://bip.um.wroc.pl/wps/wcm/connect/df0f0454-b070-49d8-a5f1-0b13e35d4462/sprawozdanie_z_wykonania_budzetu_Miasta_Wroclawia_za_2012_rok.pdf?MOD=AJPERES).
- ↑ a b GUS (Bank Danych Lokalnych – Portret terytorialny), 23.05.2013, http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims.
- ↑ a b Gazeta Wyborcza, Michał Wybieralski, Arena przy Bułgarskiej kosztuje już ok. 750 mln zł, 08.08.2011, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,36037,10085514,Arena_przy_Bulgarskiej_kosztuje_juz_ok__750_mln_zl.html; EURO Poznań 2012, 20.01.2012, http://europoznan2012.pl/brama/; portal „money.pl”, Przebudują drogi wokół stadionu, 2011-03-31, https://web.archive.org/web/20120308011819/http://dom.money.pl/wiadomosci/inwestycje/artykul/przebuduja;drogi;wokol;stadionu,201,0,804553.html; ZDM, Działania ZDM w celu pozyskiwania środków finansowych na inwestycje drogowe, 2010-10-12, https://web.archive.org/web/20120610205731/http://www.zdm.poznan.pl/news.php?site=view&id=1101; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, https://web.archive.org/web/20110109235910/http://www.poznan.uw.gov.pl/c/portal/layout?p_l_id=PUB.1.634, https://archive.is/20120909091356/http://www.poznan.pl/mim/fundusze/wielkopolski-regionalny-program-operacyjny,p,13631,13637.html
- ↑ Platforma Partnerstwa Publiczno-Prywatnego (Projekty – System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania), 2012-12-06, https://web.archive.org/web/20120321232301/http://www.ppp.gov.pl/BazaProjektow/Strony/Spalarnia_280111_Poznan.aspx; portal „wnp.pl” (Budownictwo), Poznań będzie mieć nową spalarnię odpadów komunalnych, 21-12-2012, http://budownictwo.wnp.pl/poznan-bedzie-miec-nowa-spalarnie-odpadow-komunalnych,186518_1_0_0.html.
- ↑ MPK Poznań (Projekty – Autobusy na Euro 2012), Flota autobusowa wciąż się wzbogaca, 22.11.2011, https://web.archive.org/web/20120403222158/http://www.mpk.poznan.pl/projekty/1842-flota-autobusowa-wciaz-sie-wzbogaca; (Projekty – Przetarg na tramwaje) Unijne miliony na poznańskie tramwaje, 04.02.2011, https://web.archive.org/web/20120103042527/http://www.mpk.poznan.pl/historia-przetargu/1381-unijne-miliony-na-poznanskie-tramwaje.
- ↑ Gazeta Wyborcza, Joanna Leśniewska i Seweryn Lipoński, Kaponiera będzie kosztować trzy razy więcej, niż planowano, 31.12.2013, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,36001,15204008,Kaponiera_bedzie_kosztowac_trzy_razy_wiecej__niz_planowano.html.
- ↑ Aquanet (Aquanet i UE Wspólne inwestycje – Modernizacja Stacji Uzdatniania Wody Mosina Etap II), http://www.inwestycjeunijne.aquanet.pl/inwestycje/1/1; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://www.inwestycjeunijne.aquanet.pl/o_projekcie.
- ↑ a b Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Fakty i liczby, Poznań 2000-2011. Miasto się zmienia, 2012-03-05, http://www.poznan.pl/mim/s8a/news/poznan-2000-2011-miasto-sie-zmienia,50371.html.
- ↑ Centrum Unijnych Projektów Transportowych (Transport lotniczy), Port lotniczy Poznań-Ławica – rozbudowa i modernizacja infrastruktury lotniskowej i portowej, 29.11.2012, http://www.cupt.gov.pl/?id=1213; Port Lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego (przeglądarka slajdów www.slideshare.net), Strategiczne założenia projektu inwestycyjnego – Rozbudowa Portu Lotniczego Poznań-Ławica, 27 października 2010,http://www.slideshare.net/tombaks/rozbudowa-awicy-materiay-informacyjne.
- ↑ a b Polska Głos Wielkopolski, Powstają fundamenty pod Termy Maltańskie, 2009-07-02, http://www.gloswielkopolski.pl/artykul/136775,poznan-powstaja-fundamenty-pod-termy-maltanskie,id,t.html; Polska Głos Wielkopolski, Bogna Kisiel, Poznań: Termy będą gotowe 2 miesiące później, 2011-07-29, http://www.gloswielkopolski.pl/fakty24/432821,poznan-termy-beda-gotowe-2-miesiace-pozniej,id,t.html; portal „poznan.naszemiasto.pl”, ZDM – Zmiany w ruchu związane z budową dojazdu do Term Maltańskich, 2011-05-08, http://poznan.naszemiasto.pl/artykul/896673,zdm-zmiany-w-ruchu-zwiazane-z-budowa-dojazdu-do-term,id,t.html.
- ↑ Portal „epoznan.pl”, Powstanie Wielkopolskie Centrum Zaawansowanych Technologii, 2011.06.01, http://www.epoznan.pl/news-news-25552-Powstanie_Wielkopolskie_Centrum_Zaawansowanych_Technologii; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, https://web.archive.org/web/20120208104444/http://www.poig.gov.pl/Strony/lista_beneficjentow_POIG.aspx.
- ↑ Portal „epoznan.pl”, Zobacz jak powstaje linia tramwajowa na Franowo, 2011.04.28, https://web.archive.org/web/20160304132609/http://evm.forum.epoznan.pl/news-news-24925-Zobacz_jak_powstaje_linia_tramwajowa_na_Franowo; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://dom.money.pl/budownictwo/wiadomosci/artykul/rusza;budowa;tramwaju;na;franowo,165,0,769189.html.
- ↑ Portal „rynek-kolejowy.pl”, Konsorcjum ZUE i Elektrobudowy zbuduje zajezdnię Franowo, 2011-05-10, http://www.rynek-kolejowy.pl/23926/23926_Konsorcjum_ZUE_i_Elektrobudowy_zbuduje_zajezdnie_Franowo.htm; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://www.mpk.poznan.pl/projekty/zajezdnia-franowo/1738-podpisanie-umowy-na-budowe-zajezdni-na-franowie.
- ↑ Portal „mmpoznan.pl”, Trwa budowa wydziału chemii UAM, 2009-06-26, http://poznan.naszemiasto.pl/artykul/trwa-budowa-wydzialu-chemii-uam,2916996,artgal,t,id,tm.html.
- ↑ Portal „urbanity.pl”, Ruszyła budowa Urzędu Marszałkowskiego w Poznaniu, 2011-12-12, http://www.urbanity.pl/wiadomosc8523/ruszyla-budowa-urzedu-marszalkowskiego-w-poznaniu.
- ↑ Poznań Główny City Center (Informacje), 28.08.2011, https://web.archive.org/web/20120119025638/http://www.poznanglowny.pl/#!pl/informacje; portal „epoznan.pl”, Dworzec Główny: peron 2 oddany do użytku, 2011.10.20, http://epoznan.pl/news-news-28333-Dworzec_Glowny_peron_2_oddany_do_uzytku, Rewolucja na Poznaniu Głównym: montują ekrany elektroniczne, 11 grudnia 2013 roku, http://epoznan.pl/news-news-45614.
- ↑ Portal „money.pl”, Kamień węgielny pod budowę nowej siedziby Sądu Okręgowego w Poznaniu, 2011-05-10, http://dom.money.pl/wiadomosci/inwestycje/artykul/kamien;wegielny;pod;budowe;nowej;siedziby;sadu;okregowego;w;poznaniu,250,0,827130.html.
- ↑ Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Podpisano umowę z wykonawcą przedłużenia PST do Dworca Zachodniego, 2011-08-09, http://www.poznan.pl/mim/wiadmag/news/podpisano-umowe-z-wykonawca-przedluzenia-pst-do-dworca-zachodniego,45954.html.
- ↑ Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), W Poznaniu powstanie Międzyuczelniane Centrum NanoBioMedyczne, 2010-03-23, http://www.poznan.pl/mim/public/s8a/news.html?co=print&id=36384&instance=1010&lang=pl; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://www.nauka.gov.pl/finansowanie/fundusze-europejskie/program-infrastruktura-i-srodowisko/aktualnosci/aktualnosci/artykul/informacja-o-zawarciu-przez-uam-umowy-o-dofinansowanie-projektu/.
- ↑ Torpol (Obecnie budujemy – Modernizacja infrastruktury miejskiej w Poznaniu), 04.09.2011, http://www.torpol.pl/projects_ir.php?idp=27; Gazeta Wyborcza, Zapadła decyzja – Grunwaldzka do remontu już w sobotę, 01.02.2012, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,37794,11071991,Zapadla_decyzja___Grunwaldzka_do_remontu_juz_w_sobote.html; Gazeta Wyborcza, Za tydzień kolejny remont na Grunwaldzkiej, 09.03.2012, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,37794,11316233,Za_tydzien_kolejny_remont_na_Grunwaldzkiej.html.
- ↑ Gazeta Wyborcza i PAP, Poznań. Podpisano umowę na przebudowę ul. Grunwaldzkiej, 10.10.2011, http://wyborcza.biz/biznes/1,100969,10445555,Poznan__Podpisano_umowe_na_przebudowe_ul__Grunwaldzkiej.html.
- ↑ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Departament Funduszy Europejskich, Uroczyste wmurowanie aktu erekcyjnego pod rozbudowę Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, 23-05-2011, http://www.poiis.mkidn.gov.pl/front/page/get/47/news_id:326/.
- ↑ Gazeta Wyborcza, Joanna Leśniewska, Wielka rura w ziemi. Koniec korków w okolicach Śródki?, 04.10.2011, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,36001,10407788,Wchodzimy_do_wnetrza_wielkiej_rury.html; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://www.inwestycjeunijne.aquanet.pl/o_projekcie.
- ↑ Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu (Projekty UE – Okres programowania 2007-2012 – Projekty – Przebudowa wiaduktu Górczyńskiego Wschodniego w Poznaniu (DK 5)), 29.11.2012, https://web.archive.org/web/20130515162802/http://www.zdm.poznan.pl/projekty_ue.php?site=perspektywa&sub=1&pr=4.
- ↑ Gazeta Wyborcza, Piotr Bojarski, Mroźna zima opóźni budowę ICHOT, 2011-11-18, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,36000,10671728,Mrozna_zima_opozni_budowe_ICHOT.html; informacja o dofinansowaniu ze środków UE, http://www.pot.gov.pl/aktualnosci-dot-dzialania-6-4-po-ig/miasto-poznan-podpisalo-umowe-na-dofinansowanie-projektu-z-dzialania-6-4-po-ig/.
- ↑ Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (Oddziały – GDDKiA Poznań – Aktualności), Wschodnia dołączyła do zachodniej, obydwie obwodnice Poznania otwarte, 04-06-2012, https://www.archiwum.gddkia.gov.pl/pl/a/10995/Wschodnia-dolaczyla-do-zachodniej-obydwie-obwodnice-Poznania-otwarte.
- ↑ Portal „Rynek Infrastruktury” (Drogi), Poznań ma zachodnią obwodnicę. Wkrótce będzie miał wschodnią, 2012-06-04, http://www.rynekinfrastruktury.pl/artykul/41/1/poznan-ma-zachodnia-obwodnice-wkrotce-bedzie-mial-wschodnia.html; Poznań: Kolejny odcinek zachodniej obwodnicy gotowy, 2012-10-30, http://www.rynekinfrastruktury.pl/artykul/52/1/poznan-kolejny-odcinek-zachodniej-obwodnicy-gotowy.html; portal „rynekinfrastruktury.pl”, Poznań: Na zachodniej obwodnicy powstaje węzeł w Kobylnikach, 2013-05-13, http://www.rynekinfrastruktury.pl/artykul/52/1/poznan-na-zachodniej-obwodnicy-powstaje-wezel-w-kobylnikach.html.
- ↑ Internetowy Serwis Informacyjny Miasta i Gminy Murowana Goślina (Dla mieszkańców – Wydarzenia), Roma Dukat, Murowana Goślina bez korków. Obwodnica otwarta, 2 lipca 2012, https://web.archive.org/web/20120705234725/http://portal.murowana-goslina.pl/dla-mieszkancow/wydarzenia/najlepiej-oceniane/item/3208-murowana-goslina-nareszcie-bez-korkow.html.
- ↑ Wielkopolski Zarząd Dróg Wojewódzkich (Inwestycje – WRPO – Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 307 Poznań), 13.02.2012, https://web.archive.org/web/20130602233859/http://www.wzdw.pl/inwestycje/wrpo/rozbudowa-drogi-307/; informacja o zakończeniu inwestycji, http://www.motofakty.pl/artykul/poznan_zmodernizowana_ul_bukowska_juz_przejezdna.html.
- ↑ Portal „kurier-kolejowy.pl”, Ruszyły prace na odcinku Poznań – Czempiń, 15.04.2013, http://www.kurier-kolejowy.pl/aktualnosci/13566/Ruszyly-prace-na-odcinku-Poznan-Czempin.html.
- ↑ Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego (Urząd – Aktualności), Linia kolejowa do Wągrowca jak nowa!, 10 grudnia 2011, https://archive.is/20130504044307/http://www.umww.pl/urzad/aktualnosci/linia-kolejowa-do-wagrowca-jak-nowa.html
- ↑ Portal „wnp.pl”, Rozpoczęto modernizację linii kolejowej Luboń – Wolsztyn, 14-03-2011, http://logistyka.wnp.pl/rozpoczeto-modernizacje-linii-kolejowej-lubon-wolsztyn,134826_1_0_0.html.
- ↑ a b Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Inwestycje zagraniczne w Poznaniu, 27.11.2010, http://www.poznan.pl/mim/public/s8a/news.html?co=print&id=41361&instance=1010&lang=pl&parent=0.
- ↑ a b c GUS (Bank Danych Lokalnych – Portret terytorialny), 25.05.2013, http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.dims.
- ↑ Nobel Tower (O nas), 07.07.2013,http://nobeltower.pl/o-nas.html.
- ↑ ETP (O nas), 07.07.2013, https://web.archive.org/web/20130820192752/http://www.eureka-tp.pl/pl/o-nas.html.
- ↑ Biznes i Nauka (O projekcie), 07.07.2013, http://www.biznesinauka.eu/inkubator/site/show/9.
- ↑ NTPP (O nas), 07.07.2013, http://www.ntpp.pl/o-nas/.
- ↑ INEA (Aktualności), INEA PARK już w 2013 roku, 09-07-2012, https://web.archive.org/web/20121017040625/http://www.inea.pl/pag/pl/1243.php.
- ↑ PPNT FUAM (O nas), 07.07.2013, https://web.archive.org/web/20130328163058/http://www.ppnt.poznan.pl/web/index.php/page/home?id=1.
- ↑ PPTP (O parku), 07.07.2013, https://web.archive.org/web/20130714060441/http://www.pptp.pl/pl/o_parku/o_pptp.html.
- ↑ a b Polityka, Pięćsetka Polityki 2012 (Ranking 2012 – Województwo wielkopolskie). [dostęp 2013-05-30]. (pol.).
- ↑ Polityka, Pięćsetka Polityki 2012 (Ranking 2012 – Przedsionek Listy 500). [dostęp 2013-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-08)]. (pol.).
- ↑ Portal „gepardybiznesu.pl” i Instytut Nowoczesnego Biznesu, Firmy o największych przychodach operacyjnych, 22.03.2013, https://web.archive.org/web/20131129112045/http://www.gepardybiznesu.pl/content/view/3293/107.
- ↑ Polityka, Pięćsetka Polityki 2012 (Ranking 2012 – Przeglądaj według województw). [dostęp 2013-06-01]. (pol.).
- ↑ Polityka, Pięćsetka Polityki 2012 (Ranking 2012 – 100 największych spółek z branży finansowej). [dostęp 2013-06-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-01)]. (pol.).
- ↑ a b c d GUS, Urząd Statystyczny w Poznaniu (Komunikaty i biuletyny), 04.06.2013, http://www.stat.gov.pl/poznan/22_PLK_HTML.htm.
- ↑ a b c Portal „infor.pl”, Kalkulator brutto-netto 2000-2013, 2012 rok, http://www.infor.pl/kalkulatory/brutto_netto.html.
- ↑ a b c GUS, Urząd Statystyczny w Poznaniu – Ośrodek Statystyki Miast, Kazimierz Kruszka, Dojazdy do pracy w Polsce. Terytorialna identyfikacja przepływów ludności związanych z zatrudnieniem, Poznań 2010, http://web.archive.org/web/20140708162959/http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/poznan/ASSETS_dojazdy_do_pracy_w_polsce_2010.pdf
- ↑ GUS, Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (stan na koniec kwietnia 2013 r.). [dostęp 2013-05-29]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl) – Nagrodzono „POZnan*. Miasto know-how.”, 2009-12-07, http://www.poznan.pl/mim/public/wiadmag/news.html?co=print&id=34834&instance=1016&lang=pl.
- ↑ Gazeta Wyborcza, Michał Kopiński i Michał Wybieralski, Energia wschodu, zachodni styl, 2009-04-15, http://poznan.wyborcza.pl/poznan/1,88229,6502915,Energia_wschodu__zachodni_styl.html.
- ↑ Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), 2011-11-03, Rusza ogólnopolska kampania reklamowa Konsorcjum Marki Poznań, http://www.poznan.pl/mim/public/wiadmag/news.html?co=print&id=47908; Konsorcjum Marki Poznań, https://web.archive.org/web/20120114073814/http://madein.poznan.pl/.
- ↑ Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna (Oferta – Zwolnienia podatkowe), 18.12.2013, http://www.kssse.pl/pl/oferta/zwolnienia_podatkowe.html; poprawione po uwzględnieniu bardziej aktualnych informacji ze strony Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej „Invest-Park” (Dla inwestora – Pomoc publiczna), 18.12.2013, https://web.archive.org/web/20131128114342/http://www.invest-park.com.pl/ulgi_podatkowe; Gazeta Wyborcza, Michał Frąk, Specjalne strefy ekonomiczne do 2026 roku. Czemu to świetna decyzja?, 18.10.2013, https://web.archive.org/web/20131231051816/http://wyborcza.biz/Firma/1,101618,14802676,Specjalne_strefy_ekonomiczne_do_2026_roku__Czemu_to.html.
- ↑ a b c Kostrzyńsko-Słubicka Specjalna Strefa Ekonomiczna (Oferta – Tereny inwestycyjne – Oferta inwestycyjna), 18.12.2013, http://www.kssse.pl/pl/oferta/tereny_inwestycyjne.html.
- ↑ a b Cushmann&Wakefield, Marketbeat – Raport o rynku nieruchomości w Polsce, wiosna 2013. [dostęp 2013-06-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-11-13)]. (pol.).
- ↑ Portal „poznan.naszemiasto.pl”, Grzegorz Okoński, Terminal kontenerowy otwarty w Poznaniu, 2012-04-25, http://poznan.naszemiasto.pl/artykul/galeria/1377099,terminal-kontenerowy-otwarty-w-poznaniu-zdjecia,id,t.html.
- ↑ a b Cargosped (Oferta handlowa – Terminale przeładunkowe), 18.12.2013, http://web.archive.org/web/20111125131303/http://www.cargosped.pl/index.php/pl/terminale-przeladunkowe
- ↑ CLIP (Terminal kontenerowy), 18.12.2013, https://web.archive.org/web/20120101210848/http://www.clip-group.com/8,terminal.html.
- ↑ PKP Cargo (Aktualności), Terminal intermodalny na stacji Poznań – Franowo już otwarty i czeka na pierwszych klientów, 18-12-2013, http://www.pkp-cargo.pl/pl/media/3/1/1476/Aktualnosci.html#1.
- ↑ Portal „rynekinfrastruktury.pl”, Hub w Gądkach otwarty, 2011-09-27, http://www.rynekinfrastruktury.pl/artykul/66/1/hub-w-gadkach-otwarty.html.
- ↑ Spedcont (Terminale kontenerowe – TK Poznań Garbary), 18.12.2013, http://www.spedcont.com.pl/tkpoznan.htm.
- ↑ Portal „inforail.pl”, Bartosz M. Kaj, Poznański Węzeł Kolejowy, 2008-08-19, https://transinfo.pl/inforail/poznanski-wezel-kolejowy/.
- ↑ Portal „kurier-kolejowy.pl”, PKP Cargo, Budowa terminala kontenerowego Poznań Franowo na finiszu, 20.09.2013,http://www.kurier-kolejowy.pl/aktualnosci/16007/Budowa-terminala-kontenerowego-Poznan-Franowo-na-finiszu.html.
- ↑ STS (Firma). [dostęp 2013-06-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-30)]. (pol.).
- ↑ a b Jones Lang LaSalle, Warszawski rynek biurowy I kw. 2013, 26-04-2013, https://web.archive.org/web/20150501022453/http://www.topbiura.pl/32,216,Szczegoly-raportu.html.
- ↑ Urząd Miasta Poznania (www.poznan.pl), Sukcesy Poznania w 2013 r. w zakresie przyciągania inwestorów, 2014-01-10, http://www.poznan.pl/mim/inwestycje/news/sukcesy-poznania-w-2013r-w-zakresie-przyciagania-inwestorow,67016.html.
- ↑ Assocation of Business Service Leaders in Poland (ABSL), Hays Poland, Jones Lang LaSalle; Sektor nowoczesnych usług biznesowych w Polsce – 2012, Warszawa 2012, https://web.archive.org/web/20130702220303/http://www.absl2012.epublish24.com/index.html.
- ↑ a b Związek Liderów Sektora Usług Biznesowych (ABSL), Hays Poland, Jones Lang LaSalle, Baker & McKenzie, Sektor nowoczesnych usług biznesowych w Polsce – 2013, Warszawa 2013, https://web.archive.org/web/20131204091023/http://www.absl2013.epublish24.com/.
- ↑ Assocation of Business Service Leaders in Poland (ABSL), Hays Poland, Jones Lang LaSalle; Sector of modern business services in Poznań agglomeration, Poznań 2011, https://web.archive.org/web/20160304200545/http://www.absl.pl/pl/reports?p_p_id=110_INSTANCE_26Cy6xiicNK8&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=2&_110_INSTANCE_26Cy6xiicNK8_struts_action=%2Fdocument_library_display%2Fview_file_entry&_110_INSTANCE_26Cy6xiicNK8_redirect=http%3A%2F%2Fwww.absl.pl%2Fpl%2Freports%3Fp_p_id%3D110_INSTANCE_26Cy6xiicNK8%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3Dcolumn-1%26p_p_col_count%3D2&_110_INSTANCE_26Cy6xiicNK8_fileEntryId=44761.
- ↑ Beyond.pl (Nasze inwestycje – O Data Center 2), 07.02.2014, https://www.beyond.pl/centra-danych/beyondpl-data-center-2/.
- ↑ Portale turystyczne (04.07.2013): trivago.pl; emeteor.pl, http://emeteor.pl/; booking.com, http://www.booking.com/.