Hermann Rauschning
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 7 sierpnia 1887 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 8 lutego 1982 | ||
Prezydent Senatu Wolnego Miasta Gdańska | |||
Okres | od 20 czerwca 1933 | ||
Przynależność polityczna | |||
Poprzednik | Ernst Ziehm | ||
Następca | Arthur Greiser | ||
|
Hermann Rauschning (ur. 7 sierpnia 1887 w Toruniu, zm. 8 lutego 1982 w Portland, USA) – muzykolog, polityk niemiecki, prezydent Senatu Wolnego Miasta Gdańska.
Życiorys
Po I wojnie światowej był aktywnym działaczem mniejszości niemieckiej w Wielkopolsce. W 1926 roku przeprowadził się na Żuławy oraz przyjął obywatelstwo gdańskie. Należał do Niemieckiej Partii Ludowej. W 1932 roku wstąpił do Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP) i po wygraniu przez tę partię wyborów w 1933 roku został wybrany do Senatu Wolnego Miasta. Od 1933 roku do listopada 1934 roku piastował funkcję prezydenta Senatu, trzeciego w historii tego urzędu.
Był zwolennikiem porozumienia z Polską oraz uregulowania problemu traktowania ludności polskiej w Wolnym Mieście. Doprowadził do zawarcia wielu umów gdańsko-polskich, w tym do umowy z Polską w sprawie wykorzystywania portu gdańskiego. Zaproponował też ujednolicenie systemów gospodarczych, założył też Gdańskie Towarzystwo Studiów nad Polską[1].
Takie poglądy i obrany kurs na poprawę stosunków z Polską przyczyniły się do konfliktu z partią nazistowską, a nawet z opozycyjnymi niemieckimi partiami socjalistycznymi. Konfrontacja z gauleiterem gdańskiego NSDAP Albertem Forsterem bezpośrednio przyczyniła się do jego dymisji w 1934 roku[1].
W 1936 roku wyjechał z Wolnego Miasta do Polski, potem przez Francję i Wielką Brytanię dostał się do Stanów Zjednoczonych (1940 r.).
Jest autorem (1939 r.) książki Rewolucja nihilizmu. Kulisy i rzeczywistość w Trzeciej Rzeszy[2], w której krytycznie odnosi się do nazizmu. Rozgłos przyniosły mu także wydane w 1940 roku Rozmowy z Hitlerem.
Po 1945 roku podejmował nieudane próby zaistnienia na scenie politycznej. Zmarł w Portland w stanie Oregon.
Poglądy
Rauschning był realistą politycznym. W momencie, w którym uświadomił sobie katastrofalne położenie Niemiec po przejęciu władzy przez Hitlera, zaczął radykalnie krytykować ustrój polityczny państwa. Jego zdaniem, naziści prowadzili politykę na sposób rewolucyjny i nihilistyczny, nie licząc się ze środkami, jakie stosują oraz aktualną sytuacją wewnętrzną oraz międzynarodową. W Rewolucji nihilizmu stwierdził ponadto, iż samo tempo zmian całkowicie odbiera polityce niemieckiej znamiona stałości, która jest fundamentem budowania sprawnego państwa. Postulował odejście od ustroju nazistowskiego poprzez jego konfrontację z grupami politycznymi, kategorycznie sprzeciwiał się podporządkowywaniu kolejnych grup konserwatywnych zwierzchnictwu NSDAP twierdząc, że rewolucyjne siły zawsze zdominują wszelkie środowiska polityczne[3].
Twórczość
- Musikgeschichte Danzigs, Dissertation, Universität Berlin, Berlin 1911;
- Geschichte der Musik und Musikpflege in Danzig, Danziger Vlgsges. Rosenberg, Danzig 1931;
- Die Entdeutschung Westpreußens und Posens. Zehn Jahre polnische Politik, Berlin 1930;
- Die Revolution des Nihilismus. Kulisse und Wirklichkeit im Dritten Reich, Europa Verlag, Zürich/New York 1938;
- Hitler Speaks. A Series of Political Conversations with Adolf Hitler on his Real Aims, Thornton Butterworth, London 1939;
- Gespräche mit Hitler, Europa Verlag, Zürich und New York 1940;
- Make and Break with Hitler, Secker & Warburg, London 1941;
- The Beast from the Abyss, William Heinemann, London 1941;
- The redemption of democracy: The coming Atlantic empire, Literary Guild of America, New York 1941;
- The Conservative Revolution, Putnam’s Sons, New York 1941;
- Men of Chaos, Putnam’s Sons, New York 1942;
- Die Zeit des Deliriums, Zürich, Amstutz Verlag, Herdeg & Co 1947;
- Deutschland zwischen West und Ost, Christian-Verlag, Berlin, Hamburg, Stuttgart 1950;
- Ist Friede noch möglich? Die Verantwortung der Macht, Vowinckel-Verlag, Heidelberg 1953;
- Masken und Metamorphosen des Nihilismus – Der Nihilismus des XX. Jahrhunderts, Humboldt-Verlag, Frankfurt am Main / Wien 1954;
- ... mitten ins Herz: über eine Politik ohne Angst (mit H. Fleig, M. Boveri, J.A. v. Rantzau), Karl H. Henssel Verlag, Berlin 1954;
- Die deutsche Einheit und der Weltfriede, Holsten, Hamburg 1955;
- Ruf über die Schwelle. Betrachtungen, Katzmann Verlag, Tübingen, 1955;
- Der saure Weg, Käthe Vogt Verlag, Berlin 1958;
- Mut zu einer neuen Politik, Käthe Vogt Verlag, Berlin 1959.
Przypisy
- ↑ a b Peter Oliver Loew: Gdańsk. Biografia miasta. Kraków: Instytut Kultury Miejskiej, 1987, s. 204–205. ISBN 978-83-936289-0-2.
- ↑ Tłumaczenie polskie Juliana Maliniaka (ps. Stanisław Łukomski), wznowione m.in. w 1996 r.
- ↑ HermannH. Rauschning HermannH., Rewolucja nihilizmu, s. 35–37 [dostęp 2016-04-14] .
- p
- d
- e
Prezydenci Senatu |
|
---|---|
Staatsoberhaupt |
|
- ISNI: 0000000121037935
- VIAF: 109425530
- LCCN: n88001733
- GND: 118749331
- NDL: 00453750
- BnF: 11921219g
- SUDOC: 027090566
- NKC: xx0008636
- DBNL: raus001
- BNE: XX1410930
- NTA: 072001143
- CiNii: DA02033816
- Open Library: OL115857A
- PLWABN: 9810596095905606
- NUKAT: n94005113
- J9U: 987007308096305171
- PTBNP: 105291
- RISM: people/30028566
- PWN: 3966252
- NE.se: hermann-rauschning
- DSDE: Rauschning,_Hermann
- Hrvatska enciklopedija: 51975