Jakub Gołąbek
Data i miejsce urodzenia | 1739 |
---|---|
Pochodzenie | polskie |
Data i miejsce śmierci | 30 marca 1789 |
Typ głosu | tenor |
Gatunki | muzyka poważna, muzyka klasycystyczna |
Zawód | kompozytor, śpiewak |
![]() | Zobacz w Wikiźródłach hasło Jakub Gołąbek w Encyklopedii Muzycznej PWM |
Jakub Gołąbek (ur. 1739 na Śląsku, zm. 30 marca 1789 w Krakowie)[1][2] – polski kompozytor i śpiewak (tenor).
Życiorys
Brak wiadomości o miejscu urodzenia Gołąbka powodował, że przypisywano mu pochodzenie czeskie lub śląskie; obecnie przyjmuje się za Wacławem Sierakowskim, że pochodził ze Śląska. Pierwszym potwierdzeniem jego pobytu w Krakowie jest metryka ślubu z Marcjanną Celińską z 4 listopada 1766, zachowana w archiwum parafialnym Katedry na Wawelu w Krakowie. W 1773 został nauczycielem śpiewu w jezuickiej bursie muzycznej w Krakowie kierowanej przez Józefa Zygmuntowskiego.
Jako muzyk działał najpierw w kapeli kościoła Mariackiego, a od około 1774 do końca swojego życia w kapeli katedralnej na Wawelu, w której śpiewał i dla której komponował. W latach 1781–1787 był nauczycielem śpiewu w szkole muzycznej Wacława Sierakowskiego; brał udział w organizowanych przez niego koncertach, m.in. w 1773 na dworze biskupa Kajetana Sołtyka, kiedy wykonano skomponowaną przez Gołąbka Kantatę ku czci św. Stanisława[1][3][4].
Twórczość
Muzyka Gołąbka miała istotne znaczenie w kształtowaniu się polskiego stylu klasycznego. Jest typowa dla wczesnego klasycyzmu, nawiązuje bowiem do stylu muzyki baroku, jak i klasyków wiedeńskich w zakresie budowy formy sonatowej, struktury tematu, traktowaniu partii basowej (basso continuo) oraz użycie elementów stylu galant w powolnych częściach utworów (na przykład w Parthii)[1][2] .
Gołąbek komponował muzykę wokalną (dla kapeli rorantystów), wokalno-instrumentalno (dla kapeli katedralnej) i instrumentalną. Ta ostatnia charakteryzuje się nieschematycznym podejściem do kompozycji, zwłaszcza w melodycznej warstwie utworu. Jego symfonie i dzieła sakralne, były w owym czasie powszechnie znane i cieszyły się uznaniem nie tylko w regionie krakowskim[1][2] .
Kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych[1][2] )
Utwory instrumentalne
- Sinfonia in D na 2 skrzypiec, 2 oboje, 2 rogi, altówkę, basso continuo, (ok. 1773)
- Symphonia in D na 2 skrzypiec, 2 flety lub oboje, 2 rogi, altówkę, basso continuo
- Symphonia in C na 2 skrzypiec, 2 oboje, 2 klarini, altówkę, basso continuo
- Symfonia B-dur na 2 skrzypiec, 2 rogi, 2 klarini, altówkę, basso continuo
- Symfonia D-dur na 2 skrzypiec, 2 flety, 2 rogi, altówkę, basso continuo
- Parthia in C na 2 rogi, 2 klarini, fagot
Utwory wokalne
- 4 msze 4-głosowe: C-dur, F-dur, C-dur, e-moll
- Offertorium Veni Sancte Spiritus D-dur na tenor solo, chór mieszany, 2 skrzypiec, 2 rogi, altówkę i orkiestrę
- 4 kantaty na 4 głosy solowe, chór i orkiestrę; do tekstów Wacława Sierakowskiego
- Kantata ku czci św. Jacka, (muzyka zaginiona)
- Kantata ku czci błogosł. Bronisławy, (muzyka zaginiona)
- Kantata ku czci św. Jana Kantego, (muzyka zaginiona)
- Kantata ku czci św. Stanisława, (muzyka i tekst zaginione)
Przypisy
- ↑ a b c d e Nowak-Romanowicz 1987 ↓.
- ↑ a b c d Nowak-Romanowicz 2004 ↓.
- ↑ Chodkowski 1995 ↓, s. 315.
- ↑
Alina Nowak-Romanowicz, Barbara Chmara-Żackiewicz: Gołąbek, Jakub. [w:] Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-04-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-27)]. via Oxford University Press. (ang.).
Bibliografia
- Alina Nowak-Romanowicz: Gołąbek Jakub. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 3: EFG część biograficzna. Kraków: PWM, 1987. ISBN 83-224-0344-5. OCLC 165082792. (pol.).
- Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.).
- Alina Nowak-Romanowicz: Gołąbek, Jakub. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. G. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).
- T. Chylińska, S. Haraschin, B. Schaeffer: Przewodnik koncertowy. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1991, s. 331-332. ISBN 83-224-0132-9.
- p
- d
- e
Kompozytorzy |
|
---|---|
Teoretycy |
|
Ważniejsze opery |
|
Budowniczowie instrumentów |
|
Obcokrajowcy działający w Polsce | |
Zobacz też | |
Inne sztuki |
|
- ← Barokowa muzyka polska
- Romantyczna muzyka polska →