Jan Ciągliński
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 20 lutego 1858 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 6 stycznia 1913 | ||
Narodowość | polska | ||
Alma Mater | |||
Dziedzina sztuki | malarstwo | ||
Epoka | impresjonizm | ||
|
Jan Ciągliński (ur. 20 lutego 1858 w Warszawie, zm. 6 stycznia 1913 w Petersburgu) – polski malarz działający w Rosji, prekursor rosyjskiego impresjonizmu.
Życiorys
Uczył się rysunku w Warszawie u Wojciecha Gersona, później w Klasie Rysunkowej. Studiował w latach 1879–1885 w Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. W 1894 krótko naukę kontynuował w Paryżu.
Mieszkał od około 1879 w Sankt Petersburgu, gdzie po studiach został wykładowcą w Szkole Rysunkowej Towarzystwa Zachęty Sztuk, a następnie od 1902 w Wyższej Szkole Artystycznej przy Akademii Sztuk Pięknych. W 1906 otrzymał tytuł akademika, a w 1911 został mianowany członkiem rzeczywistym i pełnoprawnym profesorem Akademii. Prowadził równocześnie własną, prywatną szkołę malarską, był współzałożycielem grupy artystycznej Świat Sztuki. W 1912 uhonorowano go tytułem radcy dworu[1].
Ciągliński osiągnął znaczny sukces artystyczny w Rosji, pozostając mniej znany w Polsce. Malował pejzaże, często orientalne, obrazy symboliczne, kompozycje figuralne, dekoracje i portrety. Inspirację czerpał w podróżach, zwiedził Europę, północną Afrykę i Bliski Wschód. Był cenionym kolorystą, dużą wagę przywiązywał do światła i koloru. Przez krytykę został uznany za pierwszego impresjonistę w Rosji[2].
Ostatnią jego wolą artysty było podarowanie Polsce wszystkich jego prac i po roku 1922 większa ich część została przekazana muzeom w kraju.
Wybrane dzieła
- Na Bosforze
- Kościół św. Marka (1894)
- Fontanna Bachczyseraju
- Pocałunek słońca
- Algeciras (1878)
Portrety
- Piotra Czajkowskiego
- Siergieja Rachmaninowa
- Antona Rubinsteina
- Józefa Hofmanna
- Leopolda Godowskiego
- Fryderyka Chopina
Galeria
- Kaukazczyk (Batumi), 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Catania na Sycylii Cykl: Włochy, 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Syrakuzy (Teatr grecki), 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Taormina (Palmy koło hotelu), ok. 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Kaukaz (Kazbek), ok. 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Girgenti (Drzewa), ok. 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Kaukaz (Łobojkow na statku), 1892, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Władykaukaz, 1892, Muzeum Narodowe w Krakowie
-
- Pejzaż z Massandry. Z podróży do Krymu, 1887–1899, Muzeum Narodowe w Warszawie
- Jałta (Wiosna), 1904, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Ociemniała, 1899–1910, Muzeum Narodowe w Warszawie
- Pompeje, 1890, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Studia północne (Wieczór), 1908, Muzeum Narodowe w Krakowie
- Studia północne (Biała noc), 1908, Muzeum Narodowe w Krakowie
Przypisy
Bibliografia
- BarbaraB. Kokoska BarbaraB., Impresjonizm polski, Kraków: Wydawnictwo Ryszard Kluszczyński, 2001, ISBN 83-88080-55-5, OCLC 830290819 .
- Maria Gurenovich (Мария Гуренович), Петербуржский живописец с сердцем Шопена : К 150-летию со дня рождения Яна Ционглинского // Наше наследие. 2008. N 2(86). С. 136 – 143 : ил. http://www.nasledie-rus.ru/podshivka/8613.php
- Maria Górenowicz, Malarz i pedagog Jan Ciągliński w Petersburgu // Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej. Białystok, 2010. T. II. online
Literatura uzupełniająca
- Stanisław Świerz Zaleski: Ciągliński Jan. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 4: Chwalczewski Jerzy – Dąbrowski Ignacy. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1938, s. 19. Reprint wydany przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław, 1989, ISBN 83-04-03291-0.
Linki zewnętrzne
- Pinakoteka – biografia i galeria
- Jan Ciągliński (1858-1913) - katalog wystawy w Muzeum Narodowym z 1936 roku
- PWN: 3886406
- БРЭ: 4677777