Jan Tomasz Seweryn Jasiński
![]() Jan Tomasz Seweryn Jasiński, ok. 1860 r. | |||
Data i miejsce urodzenia | 8 grudnia 1806 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 14 stycznia 1879 | ||
Zawód | aktor, reżyser, dyrektor teatru, tłumacz, dramaturg, pedagog | ||
Lata aktywności | 1826-1872 | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Jan_Tomasz_Seweryn_Jasi%C5%84ski_-_gr%C3%B3b.jpg/220px-Jan_Tomasz_Seweryn_Jasi%C5%84ski_-_gr%C3%B3b.jpg)
Jan Tomasz Seweryn Jasiński (ur. 8 grudnia 1806, Warszawa, zm. 14 stycznia 1879 tamże) – aktor, reżyser i dyrektor teatralny, pisarz, tłumacz, pedagog teatralny.
Życiorys
Jasiński był synem Józefa i Anny z Duszyńskich. Uczęszczał do konwiktu pijarskiego na warszawskim Żoliborzu i do Liceum Warszawskiego, ale opuścił tę szkołę przed maturą. Mając lat 16 zapisał się do Konserwatorium Muzyki i Deklamacji, gdzie był uczniem Bonawentury Kudlicza. Po ukończeniu studiów w r. 1826 dostał angaż w Teatrze Narodowym, ale dawano mu tylko małe role, więc przeniósł się 3 lata później do nowo powstałego Teatru Rozmaitości, gdzie wkrótce wybił się grając głównie amantów i zdobył dużą popularność w stolicy. W ciągu 24 lat grał ok. 600 ról i pojawił się na scenie 5525 razy.
Jasiński był również uzdolnionym adaptatorem i tłumaczem dramatów i komedii – przetłumaczył lub zaadaptował ok. 234 sztuk pióra głównie autorów francuskich. Tworzył też samodzielnie, napisał 37 sztuk. Najpopularniejszymi z nich były komedia Jedna Chwila i krotochwila Nowy Rok. Pisał też bajki i opowiastki dla dzieci.
W roku 1842 przejął po mistrzu Kudliczu posadę reżysera dramatu i opery, rok później stanowisko nauczyciela w Szkole Dramatycznej. Odszedł ze sceny w roku 1850, rok później otrzymał wysokie i odpowiedzialne stanowisko dyrektora Warszawskich Teatrów Rządowych, którym pozostał do emerytury, do roku 1862. Jako emeryt piastował w sezonie 1865 – 1866 posadę kierownika artystycznego teatru w Krakowie, gdzie wylansował Helenę Modrzejewską, rozpoczynając światową karierę wielkiej aktorki. Wychował 350 adeptów i adeptek, z których około 200 osiągnęło popularność w stolicy i na prowincji.
Był żonaty, potomstwa nie miał. Pochowano go na warszawskich Powązkach (22, VI, 14/15)[1].
Przypisy
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: JAN TOMASZ SEWERYN JASIŃSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-11-02] .
Bibliografia
- Prace Jana T.S. Jasińskiego
- Prace dramatyczne (15 tomów), Warszawa 1838-1839
- Życiorysy aktorów warszawskich, Warszawa 1875-1878
- Zarys historii teatru warszawskiego 1800-1850 (zaginął)
- O Jasińskim
- Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1851-1890, Warszawa 1982
- Słownik biograficzny teatru polskiego 1765-1965, Warszawa 1973
Linki zewnętrzne
- Prace drammatyczne tłumaczone i oryginalne J. Seweryna Jasińskiego
- Dzieła Jana Tomasza Seweryna Jasińskiego w bibliotece Polona
- ETP: 77351