Jerzy Zabczyk
Data i miejsce urodzenia | 29 marca 1941 |
---|---|
Profesor nauk matematycznych | |
Specjalność: teoria prawdopodobieństwa, matematyczna teoria sterowania, matematyka finansowa | |
Alma Mater | Uniwersytet Warszawski |
Doktorat | 1969 – matematyka |
Habilitacja | 1975 – matematyka |
Profesura | 1983 |
Polska Akademia Nauk | |
Status | członek rzeczywisty |
nauczyciel akademicki | |
Uczelnia | Uniwersytet Warszawski |
Okres zatrudn. | 1963-1972 |
Instytut | Instytut Matematyczny PAN |
Okres zatrudn. | od 1972 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Jerzy Zabczyk (ur. 29 marca 1941 w Douai we Francji) – polski matematyk specjalizujący się w teorii prawdopodobieństwa, matematycznej teorii sterowania, matematyce finansowej, profesor zwyczajny, członek rzeczywisty PAN.
Życiorys
Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Bydgoszczy (1959). Studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskim (1963); pracę magisterską napisał pod kierunkiem Stanisława Mazura. W latach 1963–1972 był kolejno asystentem i adiunktem na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Doktorat (1969) z probabilistycznej teorii potencjału przygotował pod kierunkiem profesora Zbigniewa Ciesielskiego. Od 1972 pracownik Instytutu Matematycznego PAN (od 2019 profesor emerytowany). Habilitację (1975) otrzymał na podstawie rozprawy o stabilności i stabilizowalności układów sterowanych. Tytuły naukowe profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego otrzymał odpowiednio w latach 1983 i 1990. W latach 1989–1992 był dyrektorem ds. naukowych IM PAN, 2000-2008 kierownikiem Zakładu Teorii Prawdopodobieństwa i Matematyki Finansowej IM PAN, 2000–2007 członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów, a w latach 2007–2010 zastępcą przewodniczącego Wydziału III Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych PAN. Wypromował 9 doktorów[1].
23 sierpnia 1980 roku dołączył do apelu 64 uczonych, pisarzy i publicystów do władz komunistycznych o podjęcie dialogu ze strajkującymi robotnikami[2].
Zajmował się równaniami stochastycznymi na przestrzeniach nieskończenie wymiarowych, asymptotycznymi własnościami układów sterowanych, układami sterowalnymi ze znikającą energią, teorią potencjału procesów o przyrostach niezależnych, problemami optymalnego stopowania. Podał przykład silnie ciągłej półgrupy liniowych operatorów rosnącej wykładniczo z urojonym spektrum[3]. Zajmował się też matematycznymi modelami rynków obligacji. Wspólnie z R. Cowanem postawił i rozwiązał problem optymalnego wyboru w czasie ciągłym (Cowan-Zabczyk model)[4]. Jest współautorem wraz z G. Da Prato i S. Kwapieniem metody faktoryzacji badania regularności procesów stochastycznych w przestrzeniach nieskończenie wymiarowych [5].
Część swoich badań prowadził w czasie wielomiesięcznych pobytów na uniwersytetach zagranicznych: w Scuola Normale Superiore w Pizie, w Warwick University w Coventry (w tym przez 10 mięsiecy jako Leverhulme visiting professor), na Heriot-Watt University w Edynburgu, Université de Montréal, na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie, Uniwersytecie La Sapienza w Rzymie, Uniwersytecie w Bonn, Uniwersytecie w Bremie, UCLA w Los Angeles, Université Paris IX i Paris XIII w Paryżu[6].
Książki (wybór)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/G.DaPrato_J.Zabczyk_Stochastic_equations_in_infinite_dimensions_2014.jpg/180px-G.DaPrato_J.Zabczyk_Stochastic_equations_in_infinite_dimensions_2014.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/G.DaPrato_J.Zabczyk_Second_Order_Partial_Differential_Equations_in_Hilbert_Spaces_2002.jpg/180px-G.DaPrato_J.Zabczyk_Second_Order_Partial_Differential_Equations_in_Hilbert_Spaces_2002.jpg)
- Mathematical Control Theory: An Introduction, Birkhäuser, 1992, II wyd. 2020. Polska wersja: Zarys Matematycznej Teorii Sterowania, PWN, 1991.
- Stochastic Equations in Infinite Dimensions (wspólnie z G. Da Prato), Cambridge University Press, 1992; II wyd. 2014.
- Ergodicity for Infinite Dimensional Systems (wspólnie z G. Da Prato), Cambridge University Press, 1996.
- Chance and Decision. Stochastic Control in Discrete Time, Quaderni, Scuola Normale Superiore, Pisa, 1996.
- Second Order Partial Differential Equations in Hilbert Spaces (wspólnie z G. Da Prato), Cambridge University Press, 2002.
- Stochastic Partial Differential Equations with Levy Noise (wspólnie z S. Peszat), Cambridge University Press, 2007.
- Mathematics of the Bond Market (wspólnie z M. Barskim), Cambridge University Press, 2020.
Odznaczenia i wyróżnienia
- Invited speaker na Międzynarodowym Kongresie Matematyków w Warszawie 1983[9]
- Złoty Krzyż Zasługi (1988)
- Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (korespondent 1989, zwyczajny 2004)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1999)[10]
- Członek Polskiej Akademii Nauk (korespondent 2002, rzeczywisty 2013)
- Medal Sierpińskiego (2006)[11]
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów za wybitny dorobek naukowy (2014)
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2019)[12]
Przypisy
- ↑ Jerzy Zabczyk na stronach Mathematics Genealogy Project. [dostęp 2020-09-26].
- ↑ Apel (dokument KSS KOR, Archiwum Opozycji IV/04.05.43 [b.n.s])
- ↑ Szymon Peszat, Łukasz Stettner, Research problems of Jerzy Zabczyk, w: Stochastic Analysis. Special volume in honour of Jerzy Zabczyk, Editors: Anna Chojnowska-Michalik, Szymon Peszat, Łukasz Stettner, Banach Center Publications vol. 105, January 2015, s. 9–32.
- ↑ R. Cowan and J. Zabczyk, An optimal selection problem associated with the Poisson proces. Teor. Veroyatnost. i Primenen. 23(1978), no. 3, 606–614.
- ↑ G. Da Prato, S. Kwapień and J. Zabczyk, Regularity of solutions of linear stochastic equations in Hilbert spaces, Stochastics (1988), 23, 1–23
- ↑ Dokładniejszy wykaz znajduje się w https://www.impan.pl/~zabczyk/ [Dostęp 2020-10-04.
- ↑ Stochastic equations in infinite dimensions, 2014, [1]
- ↑ Second Order Partial Differential Equations in Hilbert Spaces, [2]
- ↑ Wygłosił referat Stopping problems in stochastic control, opublikowany w: Zbigniew Ciesielski, Czeslaw Olech (Eds.), Proceedings of the International Congress of Mathematicians, August 16–24 1983, Warszawa, PWN – North Holland, pp. 1425–1438.
- ↑ Krzyż Kawalerski, akt nadania [3]
- ↑ Wykaz nagród [4]
- ↑ Krzyż Oficerski, akt nadania [5]
Linki zewnętrzne
- Strona domowa
- p
- d
- e
- ISNI: 0000000081956813
- ORCID: 0000-0003-3112-1668
- VIAF: 8240522
- LCCN: n85202489
- GND: 12135234X
- BnF: 129514847
- SUDOC: 057011753
- SBN: MILV023870
- NKC: mub2010590266
- NTA: 305614304
- BIBSYS: 90511056, 90910008
- CiNii: DA01121496
- PLWABN: 9810697544705606
- NUKAT: n94302528
- J9U: 987007432722905171
- CONOR: 97251939
- LIH: LNB:CjXJ;=Bl
- PWN: 3999639
- PAN: ZABCZYK, Jerzy
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 47311
- Ludzie Nauki: tKoKbFvEzIV