Julian Assange
![]() Julian Assange (2014) | |||
Data i miejsce urodzenia | 3 lipca 1971 | ||
---|---|---|---|
Rodzaj działalności | redaktor naczelny, rzecznik prasowy WikiLeaks | ||
![]() | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Julian_Assange_20091117_Copenhagen_2.jpg/240px-Julian_Assange_20091117_Copenhagen_2.jpg)
Julian Paul Assange (ur. 3 lipca 1971 w Townsville[1]) – australijski aktywista internetowy, sygnalista, dziennikarz oraz programista, założyciel, rzecznik i redaktor naczelny serwisu WikiLeaks[2].
Życiorys
Dzieciństwo i młodość
Jego rodzice prowadzili objazdowy teatr, więc nie mieszkał długo w jednym miejscu. W wieku 17 lat opuścił dom i wyjechał do Melbourne. W 1995 został skazany za kilkadziesiąt włamań komputerowych na karę grzywny[3]. Był nie tylko hakerem, ale także twórcą wolnego oprogramowania. W 1995 napisał pierwszy program open source do skanowania portów – Strobe[4]. W 1996 wprowadził kilka poprawek w projekcie PostgreSQL[5].
Wikileaks i oskarżenie o przestępstwa seksualne
Do 2006 studiował fizykę i matematykę, potem zajął się głównie serwisem WikiLeaks. Został jego rzecznikiem prasowym i redaktorem naczelnym.
30 listopada 2010 Interpol na wniosek Szwecji wystawił list gończy oznaczony najwyższą kategorią, który oznacza poszukiwania Assange’a w celu aresztowania i ekstradycji w związku z oskarżeniami o wymuszenie seksualne i gwałt. W Szwecji na policję zgłosiły się dwie kobiety, które miały spotkać się z Assange’em 14 sierpnia 2010 w Sztokholmie i sześć dni później oskarżyły go o przestępstwa seksualne[6]. 7 grudnia 2010 Assange zgłosił się na policję w Wielkiej Brytanii i został zatrzymany[7]. Nie przedstawiono mu oficjalnych zarzutów i na wniosek prokuratora sąd odmówił wystawienia kaucji. Zatrzymano go w areszcie do 13 grudnia, gdy odbyło się kolejne rozpatrzenie sprawy. Sam Assange zaprzecza oskarżeniom, a część opinii publicznej uważa oskarżenie za fragment rządowej kampanii, sterowanej głównie przez Stany Zjednoczone, mającej na celu dyskredytację założyciela WikiLeaks. Niektórzy politycy ze sfer konserwatywnych w Stanach Zjednoczonych sugerowali, że Assange powinien zostać oskarżony o zdradę i za to stracony. Były doradca polityczny konserwatywnego premiera Kanady, Tom Flannagan, w telewizji kanadyjskiej powiedział nawet, że autor WikiLeaks powinien zostać zamordowany w zamachu[8]. Z oświadczenia tego, które spowodowało protesty i skandal, wycofał się, twierdząc, że był to niestosowny żart. 16 grudnia Assange został osadzony w areszcie domowym w Ellingham Hall w Norfolku. Aresztowanie Assange’a Władimir Putin określił jako „niedemokratyczne”[9].
19 czerwca 2012 Assange schronił się w ambasadzie Ekwadoru w Londynie i poprosił o azyl polityczny, chcąc uchronić się przed ekstradycją do Szwecji[10]. 16 sierpnia ekwadorski minister spraw zagranicznych, Ricardo Patiño, poinformował o przyznaniu mu azylu politycznego[11]. 12 grudnia 2017 grudnia Assange otrzymał obywatelstwo ekwadorskie[12].
11 kwietnia 2019 prezydent Ekwadoru, Lenín Moreno, ogłosił decyzję o wycofaniu azylu dla Assange’a. Moreno oskarżył go o to, że podczas pobytu w ambasadzie „wtrącał się w wewnętrzne sprawy innych państw”. Bezpośrednio po uchyleniu azylu Assange został aresztowany przez brytyjską policję[13].
19 listopada 2019 szwedzka prokuratura umorzyła zarzuty przeciwko Assange’owi w sprawie o gwałt[14].
W maju 2024 strona brytyjska pozwoliła mu odwołać się od decyzji o ekstradycji do Stanów Zjednoczonych wydanej w 2022[15].
24 czerwca 2024 amerykańska strona zawarła porozumienie z Assange, na mocy którego ten przyznał się 26 czerwca nad ranem czasu polskiego na amerykańskich Marianach Północnych do jednego zarzutu szpiegostwa – pozyskania tajnych danych narażających bezpieczeństwo USA bez uzyskania odpowiednich zgód[16]. Redaktor WikiLeaks uznany winnym został natychmiast zwolniony z odbycia kary, w której poczet włączono 62 miesiące przebywania w brytyjskim areszcie Belmarsh w oczekiwaniu na ekstradycję. Assange łącznie spędził 12 lat w warunkach pozbawienia wolności w związku ze sprawą[17].
Nagrody
W 2009 otrzymał nagrodę Amnesty International Media Award (New Media) za odkrycie zabójstw i tajemniczych zaginięć, w które był zamieszany rząd Kenii[18][19].
W kulturze
W styczniu 2012 serwis Wikileaks poinformował, że Assange będzie prowadził program publicystyczny The Julian Assange Show oraz Julian Assange’s The World Tomorrow, w formie wywiadów z ważnymi osobami ze świata polityki w stacji telewizyjnej RT, będącej własnością rosyjskiego rządu[20].
W 2013 ukazała się w Polsce książka Cypherpunks. Wolność i przyszłość internetu, której współautorem jest Julian Assange[21].
O Assange’u i WikiLeaks powstał także film Piąta władza, którego reżyserem był Bill Condon, a w roli założyciela WikiLeaks wystąpił Benedict Cumberbatch[22], jednak sam Assange twierdzi że film jest propagandą[23].
W 2017 w związku z domniemaną śmiercią Assange przeprowadził sesje Ask Me Anything (ang. Zapytaj mnie o wszystko) w serwisie Reddit, gdzie udowodnił, że żyje czytając ostatni block sieci Bitcoin, nazwał to dowodem życia[24][25].
Przypisy
- ↑ Archiwalna notka ze strony internetowej Interpolu. 30 listopada 2010.
- ↑ Oto wszystko, co trzeba wiedzieć o Julianie Assange'u i jego portalu WikiLeaks. Business Insider, 2019-04-11. [dostęp 2023-09-27].
- ↑ Ludzie Wprost: Julian Assange. Wprost. [dostęp 2012-08-16].
- ↑ Strobe v1.01: Super Optimised TCP port surveyor. seclists.org, 1995-03-09. [dostęp 2010-12-01].
- ↑ List of PostgreSQL contributors. Postgresql.org. [dostęp 2010-12-01].
- ↑ Założyciel Wikileaks poszukiwany przez Interpol [online], PAP, 1 grudnia 2010 [dostęp 2010-12-01] .
- ↑ Julian Assange zatrzymany przez brytyjską policję. Zgłosił się sam na komendę. gazeta.pl, 7 grudnia 2010. [dostęp 2010-12-07].
- ↑ Lawyer condemns call to assassinate Assange, msnbc.com.
- ↑ BruceB. Haigh BruceB., KellieK. Tranter KellieK., Aussie Assange: has Gillard got the guts? [online], ABC, 17 grudnia 2010 [zarchiwizowane z adresu 2010-12-20] (ang.).
- ↑ Założyciel WikiLeaks schronił się w ambasadzie Ekwadoru [online], Onet.pl, 19 czerwca 2012 [dostęp 2012-08-16] [zarchiwizowane z adresu 2012-06-21] .
- ↑ Decyzja Ekwadoru ws. twórcy Wikileaks [online], Onet.pl, 16 sierpnia 2012 [dostęp 2012-08-16] .
- ↑ Julian Assange z ekwadorskim obywatelstwem. tvn24.pl, 11 stycznia 2018. [dostęp 2018-01-25].
- ↑ WikiLeaks founder Julian Assange arrested at London’s Ecuadorian embassy. theguardian.com, 2019-04-11. [dostęp 2019-04-11]. (ang.).
- ↑ Elian Peltier: Sweden Drops Julian Assange Rape Inquiry. New York Times, 2019-11-19T08:45:32-05:00. [dostęp 2019-11-20]. (ang.).
- ↑ WillemW. Marx WillemW., Julian Assange can appeal his extradition to the U.S., a British court has ruled [online], NPR, 20 maja 2024 [dostęp 2024-06-26] (ang.).
- ↑ NadineN. Yousif NadineN., Why a tiny Pacific island hosted Julian Assange hearing [online], BBC News, 26 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-26] (ang.).
- ↑ MARIM. YAMAGUCHI MARIM., ALANNA DURKINA.D. RICHER ALANNA DURKINA.D., KIMBERLY ESMORES AND ERICK.E.A.E. TUCKER KIMBERLY ESMORES AND ERICK.E.A.E., WikiLeaks’ Assange pleads guilty to publishing US military secrets in deal that secures his freedom [online], The Associated Press, 26 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-26] (ang.).
- ↑ Raport na temat zabójstw dokonywanych przez kenijską policję.
- ↑ WikiLeaks wins Amnesty International 2009 Media Award [online], Mars Group Kenya, 3 czerwca 2009 [zarchiwizowane z adresu 2010-02-16] (ang.).
- ↑ New Assange TV Series [online], WikiLeaks, 23 stycznia 2012 (ang.).
- ↑ Ukazała się książka Juliana Assange’a „Cypherpunks. Wolność i przyszłość internetu”. wp.pl, 2013-02-07. [dostęp 2013-07-24].
- ↑ Reżyser „Zmierzchu” kręci film o Julianie Assange’u. W głównej roli gwiazdor „Sherlocka”. gazeta.pl, 2013-07-17. [dostęp 2013-07-24].
- ↑ Jest zwiastun filmu o WikiLeaks. Assange: „To propaganda” [online], Gazeta.pl, 18 lipca 2013 [dostęp 2013-07-24] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-24] .
- ↑ Alyssa Hertig: Julian Assange Just Read Out a Bitcoin Block Hash to Prove He Was Alive. 2017-01-10. [dostęp 2021-04-09].
- ↑ David H..D.H. Metcalf David H..D.H. i inni, Zastosowania technologii blockchain, wyd. I, Warszawa: PWN, 2018, ISBN 978-83-01-20128-9, OCLC 1066112598 [dostęp 2021-04-09] .
Linki zewnętrzne
- Playlista stacji RT z odcinkami programów Juliana Assange’a (ang.)
- ISNI: 0000000118836955
- VIAF: 168093721
- LCCN: n98037452
- GND: 143399217
- NDL: 01222945
- LIBRIS: khw05qg35k2czb3
- BnF: 16509964r
- SUDOC: 150927215
- SBN: MODV647007
- NLA: 49788708
- NKC: jo2012686145
- BNE: XX5065368
- NTA: 333489721
- BIBSYS: 11025515
- CiNii: DA17592243
- Open Library: OL7069650A
- PLWABN: 9810665294205606
- NUKAT: n2012072936
- J9U: 987007528551205171
- PTBNP: 1498903
- CANTIC: a11314175
- NSK: 000590366
- CONOR: 236017251
- BNC: 000760459
- BLBNB: 000513486
- KRNLK: KAC201410996
- LIH: LNB:B6Bw;=BX
- Britannica: biography/Julian-Assange
- Treccani: julian-paul-assange
- NE.se: julian-assange
- SNL: Julian_Assange
- Catalana: 0519512
- DSDE: Julian_Assange