Kanał Kiloński
![]() Mapa Kanału Kilońskiego | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Lata budowy | 1887–1895 | ||
Lata eksploatacji | od 1895 r. | ||
Długość | 98,26 km | ||
Głębokość • maksymalna • minimalna • średnia |
| ||
Szerokość • maksymalna • minimalna |
| ||
Początek | |||
Akwen | |||
Miejsce | Kilonia | ||
współrzędne | 54°21′54″N 10°08′53″E/54,365000 10,148056 | ||
Koniec | |||
Akwen | rzeka Łaba | ||
Miejsce | Cuxhaven | ||
współrzędne | 53°53′16″N 9°07′56″E/53,887778 9,132222 | ||
Typ kanału | |||
Śluzy | 2 (każda po dwie komory) | ||
Położenie na mapie Szlezwika-Holsztynu ![]() | |||
Położenie na mapie Niemiec ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Karte_Nord-Ostsee-Kanals_MKL1888.png/220px-Karte_Nord-Ostsee-Kanals_MKL1888.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Schleusen.jpg/220px-Schleusen.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/KielCanalNorthSeaLocks.jpg/220px-KielCanalNorthSeaLocks.jpg)
Kanał Kiloński (niem. Nord-Ostsee-Kanal, w skrócie NOK) – sztuczna droga wodna i morski kanał wodny, łączący Bałtyk (Zatokę Kilońską) z Morzem Północnym (estuarium Łaby). W terminologii międzynarodowej nazywany Kiel Canal[1].
Historia
Wybudowany w latach 1887–1895, zaś oficjalnie otwarty 21 czerwca 1895 r. pod nazwą Kanał Cesarza Wilhelma. Użytkowany od 1 lipca 1895 r., w latach 1907–1914 rozbudowany i pogłębiony. W 1948 r. nadano mu obecną nazwę.
Liczy 98 260 m długości i 102,5 m minimalnej szerokości[2]. Posiada 2 zestawy śluz, każdy po 2 równoległe komory, usytuowane na obydwu końcach kanału (stare śluzy z 1895 r. o komorach długości 125 m i nowe śluzy z 1914 r. o długości 310 m). Śluzy na zachodnim krańcu kanału znajdują się w miejscowości Brunsbüttel, zaś śluzy na krańcu wschodnim zlokalizowane są w dzielnicy Kilonii – Holtenau.
Kanał, zaprojektowany do bezpiecznego przepływu statków pomiędzy Bałtykiem, a Morzem Północnym, w razie wojny miał dodatkowo znacznie skrócić drogę okrętom, łącząc porty państw nadbałtyckich ze światem. Przejście przez kanał skraca drogę o około 250 mil morskich (około 460 km) w stosunku do tradycyjnej drogi przez Cieśniny Duńskie – wokół Półwyspu Jutlandzkiego[2]. Kanał Kiloński jest sztucznie przekopany przez Szlezwik-Holsztyn.
Obecnie kanał przeznaczony jest dla statków o zanurzeniu 9,5 m, długości 160 m i szerokości 27 m lub 7 m zanurzenia dla statków o długości 235 m i 32,5 m szerokości. Średnia głębokość wody wynosi 11 m. Dwa brzegi kanału łączy 10 wysokich mostów kolejowych i drogowych. Minimalny gwarantowany prześwit pod mostami to 40 m. Obecnie na całej długości kanału zainstalowano sieć radarów i w czasie złej widzialności pilot otrzymuje ze stacji radarowej porady o istniejących zagrożeniach i położeniu statków. Wzdłuż kanału ustawione są stacje sygnałowe, które dbają o bezpieczeństwo ruchu. Większe statki mijają się na mijankach (11 takich mijanek), gdzie jeden ze statków stoi przy dalbach czekając na przejście drugiego.
Przypisy
- ↑ Traktat wersalski w cz. XII, dział IV, art. 380 - 386 wprowadzał umiędzynarodowienie kanału. W 1921 r. Niemcy pod pretekstem swej neutralności odmówiły przejścia przez kanał statkowi "Wimbledon", przewożącemu broń dla Polski walczącej z inwazją sowiecką. Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej potwierdził międzynarodowy status kanału w 1923 r. (Stosunki międzynarodowe: Kanał Kiloński).
- ↑ a b Nord-Ostsee-Kanal (strona oficjalna) Kiel-Canal - technical data. [dostęp 2010-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-10)]. (ang.).
Link zewnętrzny
- Kanał Kiloński (oficjalna strona internetowa). [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-26)]. (niem.).
- PWN: 3922215
- Britannica: topic/Kiel-Canal
- SNL: Nord-Ostsee-Kanal, Kielkanalen
- Catalana: 0035656
- DSDE: Kielerkanalen