Kazimierz Banyś
![]() prof. Kazimierz Banyś (2014) | |||
Data i miejsce urodzenia | 1 września 1922 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 16 stycznia 2015 | ||
profesor nauk technicznych | |||
Specjalność: maszyny budowlane i górnictwa skalnego, mechanizacja budownictwa | |||
Alma Mater | |||
Doktorat | 1967 | ||
Profesura | 1989 | ||
Nauczyciel akademicki | |||
Uczelnia | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Kazimierz Banyś (ur. 1 września 1922 w Glanowie[1][2], zm. 16 stycznia 2015 we Wrocławiu[3]) – polski konstruktor maszyn budowlanych, profesor mechaniki, wieloletni wykładowca Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Przyrodniczego, autor licznych książek oraz podręczników, za swoją działalność odznaczony Krzyżem Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[4][5][6]. Wieloletni organizator zjazdów pierwszych absolwentów Politechniki Wrocławskiej.
Życiorys
Kazimierz Banyś urodził się w Glanowie w województwie Małopolskim jako siódme dziecko w ośmioosobowej rodzinie. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Glanowie, Imbramowicach i Sosnowcu, do Gimnazjum w Olkuszu i Krakowie. Liceum Budowy Maszyn ukończył w Krakowie w 1944 r. W okresie okupacji działacz Armii Krajowej, pseudonim "Karmel". Ukończył Szkołę Oficerską i został podporucznikiem. Po wyzwoleniu 18 stycznia 1945 roku rozpoczął studia na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Ze względu na represjonowanie działaczy Armii Krajowej wyjechał z Krakowa na Ziemie Odzyskane i pod zmienionym nazwiskiem Kazimierz Domański sprawował funkcję wójta Gminy Jędrzejów (powiat Grodków) od maja do grudnia 1945 roku. Po dokonaniu „ujawnienia” powrócił do nazwiska rodowego i podjął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej. Należał do Grupy Pierwszych Słuchaczy Polskiej Politechniki Wrocławskiej w latach 1945–1950[7]. W latach 1950–1959 główny konstruktor maszyn budowlanych we Wrocławskich Zakładach ZREMB. W latach 1959–1966 Dyrektor Techniczny w Biurze Projektowo-Konstrukcyjnym Przemysłu Maszyn Budowlanych. W latach 1966–1973 dyrektor Zakładu Badań i Doświadczeń Budownictwa. W latach 1973–1990 dyrektor Wrocławskiego Oddziału Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. Od 1990 roku dyrektor INSMASZBUD. W latach 1966–1980 wykładowca maszyn budowlanych w Instytucie Budownictwa Akademii Rolniczej (dziś: Uniwersytetu Przyrodniczego) we Wrocławiu[2].
W 1967 uzyskał stopień doktora nauk technicznych na Politechnice Wrocławskiej. W 1973 został mianowany docentem w Instytucie Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, a w 1989 profesorem[6]. Skonstruował ponad 60 maszyn budowlanych i dla górnictwa skalnego. Swoją działalnością w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju polskiego przemysłu maszyn budowlanych i mechanizacji polskiego budownictwa. Uzyskał 32 patenty, opublikował ponad 300 prac naukowych i 16 książek z dziedziny maszyn roboczych i środków transportu oraz mechanizacji budownictwa[8].
Był Członkiem Rady Naukowej Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie w latach 1973–1990, a także członkiem Rady Naukowej Wydziału Budownictwa i Melioracji Wodnych Akademii Rolniczej we Wrocławiu (1966–1980) oraz członkiem Sekcji Ekonomiki, Organizacji i Mechanizacji Budownictwa Polskiej Akademii Nauk (1972-1990). W latach 1984–2010 pełnił funkcję Przewodniczącego Naukowej Sekcji Maszyn Roboczych i Transportu Bliskiego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. W latach 2003–2010 Prezes Ogólnopolskiej Naukowej Sekcji Maszyn Roboczych Ciężkich i Transportu Bliskiego Zarządu Głównego SIMP. W latach 2000–2010 Przewodniczący Kapituły Konkursów i Nagród Naczelnej Organizacji Technicznej[9]. Z żoną Haliną - lekarzem weterynarii - miał dwóch synów oraz troje wnucząt. Brat Mariana Banysia, chirurga, stryj Stanisława Witka, profesora chemii.
Wybrane publikacje
- Koncepcja przemysłowej produkcji siatek zbrojeniowych w Polsce, red. K. Banyś et al., Warszawa 1974
- Mechanizacja produkcji i transportu masy betonowej, Warszawa 1977, wyd. Instytut Mechanizacji Budownictwa
- Maszynoznawstwo w prefabrykacji budowlanej, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1976
- Mechanizacja produkcji i transportu mieszanki betonowej - wczoraj i dziś, Warszawa 2012, wyd. Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego[10]
- Technologia produkcji zbrojeń konstrukcji żelbetowych, Warszawa 1988, wyd. Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego
- Agregaty grzewcze w budownictwie rolniczym, Wrocław 1988, wyd. Akademia Rolnicza we Wrocławiu
- Księga pamiątkowa pierwszych słuchaczy Politechniki Wrocławskiej roku inauguracyjnego 1945, red. K. Banyś et al., Wrocław 1985
- Księga Pamiątkowa Zjazdu w 2010 roku Absolwentów Pierwszego Rocznika Politechniki Wrocławskiej z Okazji 65-lecia Politechniki Wrocławskiej i 100-lecia Uczelni Technicznych we Wrocławiu, Wrocław 2010, wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej
- Historia Wydziału Hutniczego Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2004[11]
- Z Glanowa do Wrocławia, Wrocław 1997[12]
Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Kawalerski i Oficerski Orderu Odrodzenia Polski[6][13]
- Odznaka „Zasłużony dla Wynalazczości i Racjonalizacji” (1987)
- Odznaka im. prof. Henryka Mierzejewskiego (1990)
- Złota Odznaka Honorowa Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP)
- Złota Odznaka Zasłużony dla Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego (2011)[14]
- Tytuł honorowy Generalnego Dyrektora Górnictwa
- Krzyż Partyzancki (1974)[6]
- Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 (1974)
- Krzyż Armii Krajowej (1994)[6]
- Diamentowa Odznaka Honorowa Naczelnej Organizacji Technicznej (2010)
Przypisy
- ↑ Zmarł profesor Kazimierz Banyś. Gazeta Wrocławska. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ a b Księga Pamiątkowa Zjazdu w 2010 roku Absolwentów Pierwszego Rocznika Politechniki Wrocławskiej z okazji 65-lecia Politechniki Wrocławskiej i 100-lecia Uczelni Technicznych we Wrocławiu. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2010. ISBN 978-83-7493-575-3.
- ↑ Wspomnienia / Pryzmat Politechnika Wrocławska. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ Żołnierz, wójt, profesor, sportowiec. TVN24. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ Głos Uczelni 127/2004. Uniwersytet Przyrodniczny we Wrocławiu. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ a b c d e Prof. Kazimierz Banyś, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-04-22] .
- ↑ Politechnika w PRL. Wielkie projekty w trudnych czasach. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ Zmarł prof. Kazimierz Banyś - Nauka w Polsce / Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ Biuletyn Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa 10/2007. [dostęp 2019-04-22].
- ↑ Mechanizacja produkcji i transportu mieszanki betonowej. Wczoraj i dziś. [dostęp 2019-05-05].
- ↑ Marek Burak: Początki Politechniki Wrocławskiej. Część II (wrzesień – grudzień 1945). Pryzmat. [dostęp 2019-05-05].
- ↑ Z Glanowa do Wrocławia. [dostęp 2019-05-05].
- ↑ Jubileusze 25 lat, Koło Seniorów Wrocławskiego Oddziału Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, str. 50. [dostęp 2019-05-05].
- ↑ Anna Krawczyk. Dostojny Jubileusz. „INFRASTRUKTURA - Ludzie Innowacje Technologie”, 2011. Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego.
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 51164