Komunistyczna Partia Ukrainy
![]() | Ten artykuł dotyczy współczesnej ukraińskiej partii politycznej. Zobacz też: Komunistyczna Partia (bolszewików) Ukrainy – partia polityczna działająca w czasach radzieckich. |
![]() | |
Państwo |
|
---|---|
Skrót | KPU |
Lider | Petro Symonenko |
Data założenia | 5 października 1993 (sądownie zarejestrowana) |
Data rozwiązania | 2015 (jedynie zakaz udziału w wyborach) |
Adres siedziby | |
Ideologia polityczna | marksizm-leninizm, neokomunizm, eurosceptycyzm |
Poglądy gospodarcze | socjalizm |
Liczba członków | 115 000 (2012) |
Członkostwo międzynarodowe | Związek Partii Komunistycznych - Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego |
Barwy | czerwień |
Strona internetowa |
Komunistyczna Partia Ukrainy, KPU (ukr. Комуністи́чна па́ртія Украї́ни) – ukraińska partia polityczna, założona 19 czerwca 1993 na zjeździe komunistów w Doniecku (oficjalnie zarejestrowana została 5 października tego samego roku[1]).
Od 1994 do 2014 partia posiadała swoją reprezentację w Radzie Najwyższej Ukrainy[2][3]. Aż do wydarzeń pomarańczowej rewolucji Komunistyczna Partia Ukrainy była największą ukraińską partią i siłą polityczną. Od 1993 liderem ugrupowania jest nieprzerwanie Petro Symonenko.
Od 24 lipca 2015 wszystkie partie komunistyczne na Ukrainie nie mogą uczestniczyć w wyborach, na podstawie decyzji wydanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości Ukrainy[4], która opiera się na ustawie „O potępieniu komunistycznego i narodowo-socjalistycznego reżimu totalitarnego na Ukrainie i zakazie propagowania ich symboli” z 9 kwietnia 2015[5][6]. Ciągle jednak nie weszła w życie decyzja o wykreśleniu KPU z ewidencji partii politycznych[7].
Historia
26 sierpnia 1991 Rady Najwyższej Ukrainy wydała dekret „O tymczasowym rozwiązaniu Komunistycznej Partii Ukrainy”. 30 sierpnia tego samego roku ukraiński parlament wydał dekret o „O zakazie działalności Komunistycznej Partii Ukrainy”.
Po tym wydarzeniu część byłych działaczy partii wstąpiło do nowo powstałej Socjalistycznej Partii Ukrainy. Przełomowym wydarzeniem na drodze do reaktywowania partii komunistycznej była decyzja parlamentu ukraińskiego z 14 maja 1993 mówiąc, że obywatele Ukrainy podzielający idee komunistyczne mogą tworzyć organizacje partyjne zgodnie z obowiązującym w państwie ustawodawstwem[8]. 19 czerwca 1993 na ogólnokrajowym zjeździe komunistów w Doniecku Komunistyczna Partia Ukrainy została ponownie utworzono. Na jej lidera wybrano Petra Symonenkę. Oficjalnie zarejestrowana została w październiku tego samego roku[1].
KPU uważa się za następcę Komunistycznej Partii Ukrainy, która działała w Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej do 1991. Sąd Konstytucyjny Ukrainy stwierdził jednak w swojej decyzji, że „Komunistyczna Partia Ukrainy, która została zarejestrowana 22 lipca 1991 jako stowarzyszenie obywateli, nie jest następcą prawnym KPZR i Komunistycznej Partii Ukrainy w ramach KPZR”[9].
W wyborach parlamentarnych w 1994 Komunistyczna Partia Ukrainy osiągnęła ogromny sukces wyborczy. Komuniści uzyskali 12,72% poparcia wyborców, zdobywając ponad 80 mandatów i tworząc największą frakcję w Radzie Najwyższej Ukrainy. Zdobyli również stanowiska szefów kluczowych komisji parlamentarnych. W wyborach prezydenckich w tym samym roku partia nie wystawiła własnego kandydata, wspierając kandydaturę kandydata socjalistów, Ołeksandra Moroza.
W 1997 z KPU połączyła się istniejąca od 1993 Komunistyczna Partia Krymu.
W wyborach parlamentarnych w 1998 KPU uzyskała poparcie rzędu 24,7%. W wyborach prezydenckich w 1999 kandydatem partii był lider ugrupowania, Petro Symonenko. W pierwszej turze Symonenko otrzymał 5 849 077 głosów, co dało mu drugie miejsce z 36,49% poparcia. W drugiej turze uzyskał 37,80% głosów (10 665 420 głosów) i przegrał z ubiegającym się o kolejną kadencję Łeonidem Kuczmą.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/%D0%9B%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%2C_1_%D0%BC%D0%B0%D1%8F_2014_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0._%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%89%D0%B0%D0%B4%D1%8C_%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%B2_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%9E%D1%82%D0%B5%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B._%D0%9C%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%9B%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B0_%D0%9A%D0%9F%D0%A3_%2830370104162%29.jpg/240px-thumbnail.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D0%9F%D0%A3.jpg/220px-%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B9%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D0%9F%D0%A3.jpg)
W wyborach parlamentarnych w 2002 Komunistyczna Partia Ukrainy zdobyła 19,98% poparcia. W wyborach prezydenckich w 2004 kandydatem partii na urząd prezydenta został ponownie Petro Symonenko. Zajął on czwarte miejsce, zdobywając 1 388 045 głosów, co przełożyło się 4,97% poparcia.
W wyborach parlamentarnych w 2006 KPU osiągnęła bardzo słaby wynik rzędu 3,66% poparcia. 7 lipca 2006 partia podpisała umowę koalicyjną z Partią Regionów i Socjalistyczną Partią Ukrainy. Z ramienia Komunistycznej Partii Ukrainy do rządu weszli kolejno: Anatolij Hołowko (jako minister polityki przemysłowej) oraz Jurij Melnyk (minister rolnictwa). Pierwszy zastępcą przewodniczącego parlamentu został działacz KPU, Adam Martyniuk[10]. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 partia uzyskała 5,39% poparcia. W wyborach prezydenckich w 2010 po raz trzeci jako kandydat ugrupowania wystartował Petro Symonenko. Polityk otrzymał także poparcie od Zjednoczonej Socjaldemokratycznej Partii Ukrainy[11]. Symonenko zajął dopiero szóste miejsce, otrzymał 872 908 głosów (3,55% poparcia). 11 marca 2010 Komunistyczna Partia Ukrainy ponownie zawarła koalicję z Partią Regionów[12]. 27 kwietnia 2010 deputowani partii głosowali za ratyfikacją porozumienia ukraińsko-rosyjskiego w sprawie pobytu Floty Czarnomorskiej na terytorium Ukrainy[13].
30 stycznia 2013 KPU złożyła projekt ustawy o powrocie do kary śmierci za szczególnie ciężkie przestępstwa[14].
Partia ta sprzeciwiała się podpisaniu umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską, a także protestom, które doprowadziły do obalenia prezydenta Wiktora Janukowycza, uznając je za zamach stanu i wskazując na udział w nich ukraińskiej skrajnej prawicy.
W wyborach prezydenckich 2014 roku partia najpierw zgłosiła kandydaturę Petra Symonenki, lecz później ją wycofała. W wyborach parlamentarnych tego samego roku nie przekroczyła progu wyborczego.
16 grudnia 2015 roku okręgowy sąd administracyjny w Kijowie zakazał dalszej działalności partii, przychylając się do wniosku ukraińskiego ministerstwa sprawiedliwości[15]. KPU zapowiedziała odwołanie się od tej decyzji do sądu wyższej instancji oraz do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka[16][17]. Amnesty International skrytykowała działania przeciwko komunistom na Ukrainie, określając je jako cios dla wolności słowa w tym państwie[18].
Na początku 2019 ukraińska Centralna Komisja Wyborcza odmówiła zarejestrowania kandydatury Petra Symonenki w nadchodzących wyborach prezydenckich[19][20].
Program polityczny partii[21]
Sfera polityczna: likwidacja instytucji prezydenta, wzmocnienie demokratycznych środków państwa i życia publicznego, reforma ordynacji wyborczej zapewniająca odpowiednią reprezentację robotników, chłopów, inteligencji, kobiet oraz młodzieży w Radzie Najwyższej Ukrainy i samorządzie terytorialnym. Wprowadzenie praktyki odwoływania deputowanych i sędziów, którzy otrzymali wotum nieufności, zwalczanie korupcji, przestępczości zorganizowanej, eliminacja korzyści i przywilejów dla urzędników. Federalizacja Ukrainy, wszechstronny rozwój języka i kultury ukraińskiej, nadanie językowi rosyjskiemu statusu języka państwowego, zmiana symbolu państwowego Ukrainy oraz tekstu i muzyki hymnu państwowego.
Sfera ekonomiczna: modernizacja i kontrola publiczna nad gospodarką, nacjonalizacja strategicznych przedsiębiorstw, stworzenie konkurencyjnego państwowego sektora gospodarki, osiągnięcie niezależności energetycznej.
Sfera społeczna: likwidacja ubóstwa, sprawiedliwość społeczna, system progresywnego opodatkowania i państwowa regulacja cen, bezpłatna służba zdrowia oraz szkolnictwo średnie i wyższe.
Sfera duchowa: dobra polityka młodzieżowa; zachowanie dziedzictwa historycznego i kulturowego, w tym radzieckiego. Zwiększone kary za dystrybucję narkotyków, handel ludźmi, prostytucję, propagowanie pornografii, przemoc. Zwalczanie niemoralności, wulgarności, cynizmu, szowinizmu narodowego, ksenofobii, fałszowania historii, faszyzmu, neonazizmu, antykomunizmu, antysowietyzmu. Zakaz organizacji neonazistowskich na Ukrainie, sankcje karne za akty faszyzmu. Wolność światopoglądu i wyznania oraz świeckie państwo.
Polityka zagraniczna: Niezależna polityka zagraniczna, aktywne stanowisko w sprawie tworzenia nowego europejskiego systemu bezpieczeństwa zbiorowego, reforma Sił Zbrojnych Ukrainy, renegocjowanie umów międzynarodowych z Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Światową Organizacją Handlu. Członkostwo i aktywna pozycja we Wspólnocie Niepodległych Państw, a także w Euroazjatyckiej Unii Celnej i Euroazjatyckiej Wspólnocie Gospodarczej.
Członkostwo międzynarodowe
Komunistyczna Partia Ukrainy jest zrzeszona w Związku Partii Komunistycznych – Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego[22].
Przypisy
- ↑ a b Державна реєстраційна служба України [online], archive.vn, 6 lipca 2013 [dostęp 2020-08-09] .
- ↑ General official results of Rada election [online], Interfax-Ukraine [dostęp 2020-08-09] (ang.).
- ↑ Ukraine's Elections Mark a Historic Break With Russia and Its Soviet Past [online], Time [dostęp 2020-08-09] .
- ↑ Про затвердження Правового висновку Комісії з питань дотримання Закону України "Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки" [online], zakon.rada.gov.ua [dostęp 2020-08-09] .
- ↑ Мін'юст заборонив КПУ брати участь у виборах [online], www.unian.ua [dostęp 2020-08-09] (ukr.).
- ↑ Рішення щодо заборони КПУ брати участь у виборах є законним і справедливим - експерт [online], www.unian.ua [dostęp 2020-08-09] (ukr.).
- ↑ Рішення про заборону Компартії досі не набрало законної сили [online], zaxid.net [dostęp 2020-08-09] (ukr.).
- ↑ Про Укази Президії Верховної Ради України від 26 і 30 серпня… | від 14.05.1993 № 3220-XII [online], zakon.rada.gov.ua [dostęp 2020-08-09] .
- ↑ Рішення Коституційного Суду України у справі за конституційним поданням 139 народних депутатів України щодо відповідності Конституції України (конституційності) указів Президії Верховної Ради України «Про тимчасове припинення діяльності Компартії України» і «Про заборону діяльності Компартії України» (справа про укази Президії Верховної Ради України щодо Компартії України, зареєстрованої 22 липня 1991 року) від 27 грудня 2001 року [online], zakon.rada.gov.ua [dostęp 2020-08-09] .
- ↑ Комуністична партія України [online], Досьє [dostęp 2020-08-10] (ukr.).
- ↑ Social-Democratic Party supports Symonenko as single candidate for president post from left political forces [online], KyivPost, 17 października 2009 [dostęp 2020-08-10] .
- ↑ Повідомлення про сформування Коаліції депутатських фракцій «Стабільність і реформи» у Верховній Раді України шостого скликання [online], zakon.rada.gov.ua [dostęp 2020-08-10] .
- ↑ РАДА ЗДАЛА УКРАЇНУ [online], Українська правда [dostęp 2020-08-10] (ukr.).
- ↑ Итоги четверга - самое интересное за день [online], Finance.ua [dostęp 2020-08-10] (ros.).
- ↑ На Украине запретили Компартию, „Коммерсантъ” [dostęp 2021-03-30] .
- ↑ Петр Симоненко: Компартия Украины обжалует решение суда о своем запрете [online], web.archive.org, 4 marca 2016 [dostęp 2021-03-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .
- ↑ Петр Симоненко: Решение о запрете КПУ будет обжаловано в Европейском суде по правам человека [online], web.archive.org, 4 marca 2016 [dostęp 2021-03-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .
- ↑ Запрет Коммунистической партии Украины - это удар по свободе слова в стране [online], www.refworld.org.ru [dostęp 2021-03-30] .
- ↑ Симоненко подав документи кандидата в президенти України як висуванець від КПУ [online], Цензор.НЕТ [dostęp 2021-03-30] (ukr.).
- ↑ ЦВК відмовила у реєстрації майже півсотні “кандидатів” у президенти [online], Українська правда [dostęp 2021-03-30] (ukr.).
- ↑ Програма Комуністичної партії України [online], www.kpu.ua [dostęp 2020-10-02] .
- ↑ Компартія провела з’їзд у Мінську: Симоненко лякав усіх листівкою ПС [online], www.theinsider.ua [dostęp 2020-08-10] .
Linki zewnętrzne
- Oficjalny kanał Komunistycznej Partii Ukrainy w serwisie YouTube