Konstanty Tyzenhauz
![]() | |||
![]() Bawół | |||
Rodzina | Tyzenhauz | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 3 czerwca 1786 | ||
Data i miejsce śmierci | 16 marca 1853 | ||
Ojciec | Ignacy Tyzenhauz | ||
Matka | Anna Biegańska | ||
Żona | Waleria Wańkowicz | ||
Dzieci | Zbigniew, Helena, Maria, Władysław, Rajnold | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
Konstanty Tyzenhauz (ur. 3 czerwca 1786 w Żołudku koło Grodna, zm. 16 marca 1853 w Postawach) – polski hrabia, ornitolog, ziemianin, malarz (uczeń Jana Piotra Norblina).
Życiorys
Pochodził ze szlacheckiego rodu Tyzenhauzów, był synem Ignacego i Anny z Biegańskich. Po ojcu odziedziczył tytuł hrabiego. Studiował na Uniwersytecie Wileńskim, wśród jego nauczycieli byli Stanisław Jundziłł i Jan Rustem. Brał udział w wojnach napoleońskich 1812–1814. Podczas inwazji na Rosję w 1812 roku utworzył i poprowadził swój pułk. Brał udział w obronie twierdzy Modlin, w walce o Niemcy. W 1813 roku otrzymał Krzyż Legii Honorowej.
Był członkiem warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Członek korespondent Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego (1846–1853)[1].
Jako przyrodnik zajmował się głównie ornitologią:
- Zasady ornitologii albo nauki o ptakach (1841)
- Ornitologia powszechna, czyli opisanie ptaków wszystkich części świata (tom 1, tom 2, tom 3, 1843-1846)
- Catalogus avium et mammalium (1844) – obejmujący 351 gatunków ptaków i 167 gatunków ssaków z terenów obecnej środkowej i wschodniej Polski, Litwy, Białorusi, południowej i zachodniej Ukrainy.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Rokiskis_palace.jpg/240px-Rokiskis_palace.jpg)
Ponadto jest autorem ilustracji do Oologii ptaków polskich Władysława Taczanowskiego (1862) i twórcą kolekcji kilku tysięcy okazów spreparowanych ptaków z terenów obecnej Białorusi, Litwy i Ukrainy. Ów zbiór ornitofauny po śmierci Tyzenhauza przekazano (1858) Wileńskiej Komisji Archeologicznej.
W swojej posiadłości w Postawach pozostawił kolekcję obrazów. W tamtejszym parku pałacowym znajduje się jego pomnik.
Przypisy
- ↑ Provinzial-Handbuch der Königreich Galizien und Lodomerien für das Jahr 1850, s. 560; 1851, s. 625; 1852, s. 610; 1853, s. 618;
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Kanstantyn_Tyzenhaus._%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%B7%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%9E%D0%B7_%28V._Va%C5%84kovi%C4%8D%2C_1820-40%29.jpg/240px-Kanstantyn_Tyzenhaus._%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%B7%D1%8D%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%9E%D0%B7_%28V._Va%C5%84kovi%C4%8D%2C_1820-40%29.jpg)
Bibliografia
- Szyszka M., 2011: Konstanty Tyzenhauz (1786-1853) – pasjonat ptaków i malarstwa. Ptaki Polski, nr 2 (22): 40-41.
Linki zewnętrzne
- Tygodnik Ilustrowany 1862 nr 136 (3 maja 18612), s. 173-174, Konstanty Tyzenhauz
- Publikacje Konstantego Tyzenhauza w bibliotece Polona
- PWN: 3990664
- VLE: konstantinas-tyzenhauzas