Krajowa Izba Rozliczeniowa
![]() Siedziba KIR przy ul. rtm. W. Pileckiego 65 w Warszawie | |
Państwo |
|
---|---|
Adres | ul. rtm. W. Pileckiego 65, 02-781 Warszawa |
Data założenia | 1991 |
Forma prawna | |
Prezes | Piotr Alicki |
Przewodniczący rady nadzorczej | Piotr Szpunar |
Udziałowcy | Narodowy Bank Polski |
Nr KRS | 0000113064 |
Dane finansowe | |
Kapitał zakładowy | 5.445.000,00 PLN |
Położenie na mapie Warszawy ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. (KIR) – instytucja infrastruktury polskiego sektora bankowego, działająca na podstawie art. 67 ustawy Prawo bankowe. Priorytetowym obszarem funkcjonowania KIR są elektroniczne usługi z zakresu rozliczeń i płatności, realizowane w ramach systemów Elixir, Euro Elixir i Express Elixir oraz systemu bezpośrednich płatności internetowych Paybynet. KIR dostarcza również narzędzia służące wymianie informacji między organami uprawnionymi – system Ognivo, usługę zdalnej weryfikacji tożsamości – mojeID oraz kwalifikowany podpis elektroniczny – Szafir i mSzafir.
KIR jest autorem systemu teleinformatycznego, umożliwiającego automatyzację przepływu danych między bankami a Polskim Funduszem Rozwoju w rządowych programach pomocowych Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm[1], a także pionierskich zastosowań technologii blockchain, wykorzystywanych m.in. w usłudze trwały nośnik oraz środowisku testowym typu sandbox. Jako hub usług wspólnych, KIR wspiera banki w realizacji koncepcji otwartej bankowości, zgodnie z dyrektywą PSD2, umożliwiając m.in. optymalizację kosztów i lepszą ochronę całego sektora przed zagrożeniami sieciowymi (np. nieuprawnionym dostępem, atakami DDoS, etc.).
Z produktów i usług świadczonych przez KIR korzystają banki, instytucje finansowe, przedsiębiorstwa oraz administracja publiczna. Realizując obowiązki ustawowe w zakresie działań służących uszczelnianiu systemu podatkowego, firma jest operatorem systemów STIR i split payment.
KIR został powołany z inicjatywy Związku Banków Polskich, 16 banków oraz Narodowego Banku Polskiego w listopadzie 1991[2].
Usługi
- Elixir – system rozliczeń międzybankowych w złotych umożliwiający realizację przelewów, poleceń zapłaty oraz czeków. Transakcje kierowane do systemu rozliczane są w czasie jednej z trzech sesji, polegających na wymianie komunikatów płatniczych między bankami, odbywających się w dni robocze[3]. Elixir ma status systemowo ważnego systemu płatności (Systemically Important Payment System). System działa od 1994 r.
- Euro Elixir – międzybankowy system rozliczeń w euro umożliwiający realizację płatności zarówno w relacjach krajowych, jak i międzynarodowych[4]. System spełnia wymogi standardów europejskich, funkcjonuje w ramach zintegrowanej infrastruktury Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (Single Euro Payments Area – SEPA)[4]. System działa od 2005 r.
- Express Elixir – system obsługujący płatności natychmiastowe, umożliwiający realizację przelewów międzybankowych w czasie liczonym w sekundach, 24 godziny na dobę, 365 dni w roku[5]. Środki do rozliczania płatności w systemie Express Elixir utrzymywane są na rachunku powierniczym prowadzonym na potrzeby tego systemu przez Narodowy Bank Polski[6]. Dostępny dla klientów banków od 2012 r.[7]
- mojeID – kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. Pozwala podpisywać dokumenty PDF na dowolnym urządzeniu i umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych oraz certyfikatów ważnych 1 rok lub 2 lata z wybranym limitem podpisów. Mobilny, kwalifikowany podpis elektroniczny mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu[8]. Usługa uruchomiona przez KIR w 2019 r.[9]
- mSzafir – kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. Pozwala podpisywać dokumenty PDF na dowolnym urządzeniu i umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych oraz certyfikatów ważnych 1 rok lub 2 lata z wybranym limitem podpisów. Kwalifikowany podpis elektroniczny złożony w ramach mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS(inne języki) i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu[10]. Usługa uruchomiona w marcu 2020 r.
- Szafir – Centrum Obsługi Podpisu Elektronicznego oferujące usługi wydawania kwalifikowanych i niekwalifikowanych certyfikatów oraz znakowania czasem. Pakiet rozwiązań z zakresu podpisu elektronicznego umożliwia m.in. podpisywanie faktur VAT, umów i innych prawnie wiążących dokumentów w formie cyfrowej, przesyłanie do ZUS danych w systemie Płatnik, składanie deklaracji podatkowych[11], pobieranie informacji i zgłaszanie zmian w KRS oraz komunikację z urzędami drogą elektroniczną[12]. Dostępne od 1994 r.,
- Ognivo – system, który usprawnia elektroniczną wymianę informacji pomiędzy bankami, ZUS, Pocztą Polską, urzędami miast, administracyjnymi organami egzekucyjnymi oraz komornikami sądowymi, zgodnie z ich uprawnieniami. Umożliwia również poszukiwanie kont bankowych przez ich posiadaczy i spadkobierców, ułatwia przenoszenie rachunków między bankami oraz zarządzanie poleceniami zapłaty. Dostępny od 2007 r.
- Paybynet – system bezpośrednich płatności internetowych[13], zintegrowany z elektroniczną Platformą Usług Administracji Publicznej (ePUAP) oraz innymi systemami e-urzędów[14]. Paybynet umożliwia dokonywanie online płatności za zakupy internetowe bezpośrednio pomiędzy klientem banku a odbiorcą, tj. sklepem internetowym lub e-urzędem oraz wnoszenie opłat administracyjnych i generowanie Elektronicznego Poświadczenia Opłaty. Obsługuje także płatności w relacjach z e-Urzędem Skarbowym[15]. Udostępniony przez KIR w 2007 r.
- Trwały nośnik – usługa umożliwia przechowywanie dokumentów w sposób zgodny z wymogami regulacyjnymi określonymi dla trwałego nośnika. Usługa oparta na technologii blockchain, z zastosowaniem Hyperledger Fabric oraz WORM, pozwala na publikowanie dokumentów publicznych i prywatnych. Trwały nośnik gwarantuje niezmienność i niezaprzeczalność dokumentów, a także łatwy dostęp do nich w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te dokumenty służą[16]. Usługa uruchomiona w 2018 roku,
- Sandbox Blockchain – w listopadzie 2020 r. KIR wraz z partnerami projektu – tj. PKO Bankiem Polskim, IBM, Operatorem Chmury Krajowej, UKNF, Fundacją FinTech Poland oraz Fundacją KIR na Rzecz Rozwoju Cyfryzacji Cyberium, uruchomił pierwszą w Polsce platformę biznesowo-technologiczną, przeznaczoną do akceleracji innowacyjnych rozwiązań z wykorzystaniem technologii Hyperledger Fabric. Platforma, udostępniana uczestnikom nieodpłatnie, jest przeznaczona dla polskich i zagranicznych firm, chcących rozwijać pomysły biznesowe oparte na technologii blockchain w bezpiecznym środowisku testowym[17].
- STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) – narzędzie wspierające funkcjonowanie Krajowej Administracji Skarbowej. System działający na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych[18]. STIR został uruchomiony w styczniu 2018 r.
- Mechanizm podzielonej płatności VAT (split payment) – rozwiązanie, którego celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. MPP obowiązuje w Polsce od 1 lipca 2018 r.[19]. Dotyczy on wyłącznie transakcji dokonywanych pomiędzy podatnikami VAT[20]. Na potrzeby wdrożenia obsługi przelewów dla mechanizmu podzielonej płatności, KIR w systemie Express Elixir utworzył dedykowany kod zlecenia płatności RTSP. Dzięki temu rozwiązaniu płatności typu split payment mogą być wykonywane nie tylko standardowo w trybie sesyjnym za pośrednictwem systemu Elixir, ale również w sposób natychmiastowy.
- Swift – usługa dostępu do międzynarodowej platformy transmisji danych finansowych, która służy do realizacji krajowych i transgranicznych operacji pomiędzy bankami i innymi instytucjami finansowymi[21]. Od 2004 r. KIR, jest jedyną instytucja w Polsce, posiadającą status SWIFT Service Bureau[22] nadawany przez organizację SWIFT SCRL[23].
- SYBIR – system służący do rozliczeń za pomocą dokumentów papierowych – dostępny w ofercie KiR do 2004 r.
- Qlips – usługa, która pozwala klientom banku – zarówno osobom indywidualnym jak i firmom – wygodnie opłacać faktury za usługi masowe, bezpośrednio z serwisu transakcyjnego banku, zarówno poprzez strony www jak i aplikacje mobilne. Usługa, udostępniana przez Związek Banków Polskich, która działa w oparciu o system informatyczny utworzony i obsługiwany przez KIR.[24].
- HUB PSD2 – system teleinformatyczny KIR, umożliwiający dostęp do usług PSD2, z zachowaniem najwyższego poziomu bezpieczeństwa w ramach której oferowany jest bankom zainteresowanym rolą ASPSP (Account Servicing Payment Service Provider) integracja z TPP (Third Party Provider) za pośrednictwem interfejsów HUB i tym samym umożliwia spełnienie wymogów dyrektywy w zakresie usług compliance. Usługa w założeniu ma upraszczać wdrożenie standardu Polish API[25].
Nagrody
- 2018: nagrody IT@Bank w kategorii Produkt Roku za trzy projekty: usługę trwały nośnik wdrożoną w oparciu o technologię blockchain, system STIR umożliwiający przeciwdziałanie przestępstwom skarbowym dzięki wykorzystaniu analizy big data oraz mechanizm podzielonej płatności VAT[26]
- 2019: tytuł Partnera Roku (XIV Kongres Gospodarki Elektronicznej)[27]
- 2020: mSzafir otrzymał tytuły Projekt Fintech 2020 oraz Projekt Roku (XV Kongres Gospodarki Elektronicznej)[28]
- 2021: KIR otrzymał nagrodę za usługę Trwały nośnik w konkursie Mistrz Innowacyjnej Transformacji w kategorii Technologia i Rynek[29], godło "Teraz Polska" dla mojeID[30] oraz nagrodę Digital Excellence Awards w kategorii Digital Strategic Perspective za usługi mSzafir, mojeID i Trwały nośnik[31]
Zobacz też
- bankowość elektroniczna
- podpis elektroniczny
- polecenie przelewu
- polecenie zapłaty
- Rada Bankowości Elektronicznej
- Blockchain
- open banking
- WORM
- trwały nośnik
- Dyrektywa PSD2
Przypisy
- ↑ KIR: system do przesyłania wniosków o subwencję z Tarczy Finansowej PFR – gotowy [online], forsal.pl, 29 kwietnia 2020 [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ KIR, Od operatora płatności do huba technologicznego – 30 lat KIR [online], 21 lutego 2021 .
- ↑ Sesje Elixir – jak działają? Sprawdź ile zapłacisz i kiedy dojdzie przelew systemem Elixir [online], www.totalmoney.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ a b System Euro Elixir – co to jest? Najważniejsze informacje [online], Zadłużenia.com, 18 lipca 2020 [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Przelewy natychmiastowe na świecie – wyjątek nie reguła. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ Przelew natychmiastowy: Express Elixir, Sorbnet, BlueCash [online], smart.bankier.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Ruszyły przelewy natychmiastowe. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ mojeID, odpowiedź rynku na potrzebę zdalnego potwierdzania tożsamości konsumenta [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Rusza mojeID do potwierdzania tożsamości [online], www.rp.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Miesięcznik FinansowyM.F. BANK Miesięcznik FinansowyM.F., Karol JerzyK.J. Mórawski Karol JerzyK.J., Temat Numeru | Bezpieczeństwo Instytucji Finansowych – KIR | Bezpieczny podpis elektroniczny w chmurze to krok milowy ku cyfrowej gospodarce dla każdego [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2020-07-06] (pol.).
- ↑ Bez e-podpisu nie rozliczysz w styczniu firmowych podatków. Jak go otrzymać? [online], biznes.interia.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Już nie musisz chodzić do urzędu – IT i technologie – Newseria Biznes [online], biznes.newseria.pl [dostęp 2021-02-24] .
- ↑ Kupujesz w sieci? Poznaj swoje nowe prawa – Biznes w INTERIA.PL. biznes.interia.pl. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ Z Paybynet zapłacisz w e-urzędzie. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ To będzie największa rewolucja w polskiej skarbówce [online], biznes.interia.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Miesięcznik FinansowyM.F. BANK Miesięcznik FinansowyM.F., StanisławS. Brzeg-Wieluński StanisławS., Przełomowy trwały nośnik [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Sandbox Blockchain [online], sandboxblockchain.pl [dostęp 2021-02-25] (pol.).
- ↑ Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2021-02-24] .
- ↑ Ustawa z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2021-02-24] .
- ↑ Split payment, czyli podzielona płatność – warto wiedzieć! [online], Poradnik Przedsiębiorcy [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ Dlaczego dostęp do sieci SWIFT ma wpływ na kondycję gospodarki? – Biuro prasowe – Newseria Biznes. www.biznes.newseria.pl. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ SWIFT bez tajemnic. Jak przelać pieniądze za granicę?. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ Service Bureau. www.swift.com. [dostęp 2015-08-26].
- ↑ Qlips – czym jest i jak z niego skorzystać? – direct.money.pl [online], direct.money.pl [dostęp 2021-02-24] .
- ↑ KIR dostarczy usługi wspierające standard Polish API – finanse [online], wnp.pl [dostęp 2021-02-24] (pol.).
- ↑ IT@BANK: Znamy liderów technologii IT dla sektora finansowego [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2019-09-11] (pol.).
- ↑ SławomirS. Dolecki SławomirS., SławomirS. Dolecki SławomirS., Kongres Gospodarki Elektronicznej 2019. Wyróżnienia dla użytecznej technologii [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2019-09-11] (pol.).
- ↑ ZBP – Nagrody XV Kongresu Gospodarki Elektronicznej [online], zbp.pl [dostęp 2021-02-25] (pol.).
- ↑ Mistrzowie Innowacyjnej Transformacji 2021 | MIT SMRP [online], mitsmr.pl [dostęp 2021-12-31] (pol.).
- ↑ Od operatora płatności do huba technologicznego – 30 lat KIR [online], aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów [dostęp 2021-12-31] (pol.).
- ↑ LudwikL. Krakowiak LudwikL., Krajowa Izba Rozliczeniowa zwycięzcą Digital Excellence Awards 2021 [online], www.digitalexcellence.pl [dostęp 2021-12-31] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Strona Krajowej Izby Rozliczeniowej
- PWN: 3926937