Licznik osi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Frauscher_axle_counter.jpg/230px-Frauscher_axle_counter.jpg)
Licznik osi – element urządzeń sterowania ruchem kolejowym zliczający osie przejeżdżającego taboru. Umożliwia kontrolę niezajętości odcinków toru i rozjazdów.
Czujniki osi umieszczane są w miejscach, w których rozpoczyna się strefa badania niezajętości lub graniczą ze sobą dwie takie strefy. Strefy te nazywa się sekcjami, odcinkami torowymi bądź – przez analogię do starszych metod kontroli niezajętości – odcinkami izolowanymi.
Pojazd szynowy, wjeżdżając do danej strefy, przejeżdża nad czujnikiem zamontowanym po wewnętrznej stronie toru (głowica torowa musi zostać zamontowana na odpowiedniej wysokości względem przejeżdżających osi). Czujnik torowy wykrywa i liczy przejeżdżające osie. Sygnały z czujników zliczane są w jednostce centralnej. Podczas wyjeżdżania ze strefy ilość osi wyjeżdżających jest odejmowana od stanu licznika. Jeśli bilans osi jest równy zeru, licznik przekazuje sygnał do innych urządzeń, że strefa jest wolna[1]. Jeżeli bilans nie jest równy, może to oznaczać oderwanie wagonów od składu pociągu i pozostanie ich w strefie.
Czujnik umieszczony przy torze składa się z dwóch obwodów magnetycznych. Zastosowanie dwóch obwodów umożliwia wykrycie kierunku jazdy pociągu – do strefy lub ze strefy – i odpowiednie zliczenie osi. Jeżeli jeden czujnik jest wykorzystany przez dwie sąsiadujące ze sobą sekcje, przejeżdżająca nad nim oś będzie powodowała w jednej sekcji zmniejszanie stanu licznika, w drugiej zwiększanie.
Zaletą liczników osi w porównaniu z innymi, starszymi systemami stwierdzania zajętości torów, jest to, że tory nie są elektrycznie połączone z układem licznika. Dzięki temu są mniej awaryjne, gdyż są odporne na wyładowania atmosferyczne w okolicach torów. Inną zaletą jest możliwość łatwego tworzenia stref o różnej wielkości – obejmujących np. kilka rozjazdów lub kilkanaście kilometrów szlaku – co w rozwiązaniach opartych na odcinkach izolowanych było niemożliwe lub bardzo trudne.
Wadą liczników osi, która może się ujawnić w sytuacjach niewłaściwego zliczenia osi, jest konieczność zerowania. Czynność ta ma na celu usunięcie niezgodności między wskazaniami systemu i stanem rzeczywistym przez przywrócenie bilansu osi w danej strefie do poziomu zerowego i tym samym ręczne przekazanie przez obsługę ruchową do systemu informacji, że strefa ta jest wolna[2].