Linia kolejowa Semmering
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO | |||
![]() Wiadukt Fleischmann | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Typ | kulturowy | ||
Spełniane kryterium | II, IV | ||
Numer ref. | 785 | ||
Region[b] | Europa i Ameryka Północna | ||
Historia wpisania na listę | |||
Położenie na mapie Austrii ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Linia kolejowa Semmering (niem. Semmeringbahn) – kolej górska w Austrii prowadząca z Gloggnitz przez Semmering do Mürzzuschlag, uznawana, ze względu na bardzo trudne warunki terenowe i znaczne różnice wysokości, za pierwszą w świecie prawdziwą górską kolej; była pierwszą w Europie wysokogórską koleją normalnotorową (o rozstawie toru 1435 mm)[2].
Wyjątkowe walory tej linii kolejowej doceniono już w 1923 roku, kiedy to uznano ją za zabytek i objęto ochroną. Od 1998 roku znajduje się liście światowego dziedzictwa UNESCO[3].
Historia
Linia kolejowa została zbudowana w latach 1848–1854[4]. Pracowało przy niej ok. 20 tysięcy robotników; głównym inżynierem był Carl von Ghega, który samodzielnie opracował kilka alternatywnych linii. Ostatecznie wybrał tę, która nie wymagała wydrążenia wielu tuneli[3]. Współautorem projektu linii kolejowej był Polak Jan Antoni Lewicki[5]. Prace zostały podzielona na czternaście odcinków, a wykonanie każdego z nich powierzono innej firmie[3].
Trasa kolei przebiega przez Alpy Styryjskie; między Gloggnitz (436 m n.p.m.) a Mürzzuschlag (677 m n.p.m.) liczy 41 km długości i pokonuje 457 m różnicy wzniesień. Powstało na niej 14 tuneli o łącznej długości 1477 m, 16 wiaduktów (najdłuższy wiadukt ma 228 m, a najwyższy - 39 m wysokości), ponad sto wyciosanych w skale i jedenaście żelaznych mostów, 57 budynków zaplecza technicznego oraz XIX-wieczne stacje kolejowe i dworce. Znaczna różnica wysokości i ostre łuki torowisk były powodem zastosowania specjalnego wieloczłonowego parowozu Engertha[2]. Wraz z wybudowaniem linii kolejowej na przełęczy powstał pierwszy alpejski kurort – Semmering[3].
W 1851 r. Carl von Ghega za swoje zasługi otrzymał tytuł szlachecki Ritter. Później jego podobizna oraz widok fragmentu linii przez Semmering zdobiły austriacki banknot 20-szylingowy.
W latach 1945–1955 przez Semmering przechodziła granica stref okupacyjnych - radzieckiej i brytyjskiej. W roku 1952 wybudowano na tej linii jeszcze jeden, najdłuższy tunel, liczący 1,5 km długości. W latach 1957–1959 linia została zelektryfikowana.
Przypisy
- ↑ Polski Komitet ds Unesco: Austria [online], www.unesco.pl [dostęp 2018-06-27] (ang.).
- ↑ a b Wysokogórska linia kolejowa Semmering (Semmeringbahn) – Austria. bezmapy.pl. [dostęp 2016-12-30].
- ↑ a b c d Semmering Railway. unesco.org. [dostęp 2016-12-30].
- ↑ Semmeringbahn. Österreich-Lexikon. [dostęp 2018-06-25]. (niem.).
- ↑ Ryszard Dzieszyński. Spod Sanoka pod przełęcz Semmering. „Nowiny”, s. 3, Nr 184 z 9-10 sierpnia 1986.
Linki zewnętrzne
- Linia kolejowa Semmering – galeria
- p
- d
- e
Kulturowe |
|
---|---|
Przyrodnicze |
- ↑ Wspólnie z Francją, Niemcami, Słowenią, Szwajcarią, Włochami
- ↑ Wspólnie z Belgią, Czechami, Francją, Niemcami, Wielką Brytanią i Włochami
- ↑ Wspólnie z Albanią, Belgią, Bośnią i Hercegowiną, Bułgarią, Chorwacją, Czechami, Francją, Hiszpanią, Macedonią Północną, Niemcami, Polską, Rumunią, Słowacją, Słowenią, Szwajcarią, Ukrainą i Włochami
- PWN: 3973896