Michiel Sweerts
![]() Autoportret, ok. 1656 | |||
Data i miejsce urodzenia | przed 29 września 1618 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 1664 | ||
Narodowość | flamandzka | ||
Dziedzina sztuki | malarstwo | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Sweerts%2C_Michael_-1649-_-_Wrestling_Match.jpg/350px-Sweerts%2C_Michael_-1649-_-_Wrestling_Match.jpg)
Michiel Sweerts (ochrz. 29 września 1618 w Brukseli, zm. 1664 w Goa)[1] – flamandzki malarz barokowy.
Mało znany artysta, którego życie i twórczość owiane są tajemnicą i licznymi mitami. Uchodził za samotnika o melancholijnym usposobieniu, awanturnika, fanatyka religijnego i homoseksualistę. Po ponad 200-stu latach zapomnienia został odkryty ponownie na początku XX wieku i obecnie jego twórczość porównywana jest z dziełami Jana Vermeera[2].
Życiorys
O młodości i wykształceniu malarza nie zachowały się żadne wzmianki, około 1656 pojawił się w Rzymie i dołączył tam do grupy malarzy holenderskich i flamandzkich określanych jako Bamboccianti. Zachowały się informacje, że brał udział w zebraniach Akademii Świętego Łukasza i utrzymywał kontakty z rodziną bogatego kupca z Antwerpii Josepha Deutza, którego reprezentował w Rzymie. Książę Camillo Pamphili, bratanek papieża Innocentego X nadał mu tytuł szlachecki.
Około 1656 Sweerts powrócił w Brukseli z zamiarem utworzenia akademii rysunkowej. W 1659 został mistrzem w tamtejszej gildii św. Łukasza[3]. W 1661 związał się z grupą misyjną w Amsterdamie i jako zakonnik udał się do Azji. Podróżował przez Marsylię, Aleppo w Syrii, Tebriz do Isfahanu w Persji. W 1662 artystę usunięto z misji ze względu na trudny i konfliktowy charakter, pozostał jednak na Bliskim Wschodzie. W ciągu dwóch lat dotarł do Indii, gdzie zmarł na terenie misji portugalskiej w Goa. Okoliczności jego przedwczesnej śmierci pozostają nieznane.
Twórczość
Dokonania artystyczne Sweertsa trudno jednoznacznie zakwalifikować, gdyż poruszał różnorodną tematykę i stosował niejednolite środki wyrazu. W okresie rzymskim zbliżył się do Bambocciantich. Malował w tym czasie sceny rodzajowe często przedstawiające wnętrza pracowni malarskich, są to obecnie wartościowe źródła informacji historycznych.
Artysta był twórcą realistycznych portretów, jego spokojne i melancholijne prace oznaczają się analizą psychologiczną portretowanych osób i harmonijną kolorystyką. Krytycy sztuki doszukują się znacznych podobieństw do obrazów Vermeera, któremu przez lata przypisywano jeden z obrazów Sweertsa[4]. W muzeum Mauritshuis w Hadze Portret młodej kobiety Sweertsa zawieszono w pobliżu Dziewczyny z perłą Vermeera.
Inną charakterystyczną cechą twórczości malarza było umiejętne stosowanie tenebryzmu, co może świadczyć o jego związkach ze środowiskiem włoskich lub utrechckich caravaggionistów. Fascynacja twórczością Caravaggia widoczna jest szczególnie w cyklu obrazów pt. Uczynki miłosierdzia. Malarz tworzył również idylliczne, arkadyjskie pejzaże bliskie twórczości Pietera van Laera, jego obrazy świadczą też o znajomości rzeźby antycznej i klasycznych wzorów piękna.
Wybrane prace
- Partia warcabów, Amsterdam,
- Palacz, Monachium,
- Scena włoska z górskim pejzażem w tle, Haga,
- Cykl Uczynki miłosierdzia: Nakarmić głodnych, Amsterdam, Nagich przyodziać, Pommersfelden,
- Portret rodzinny, Londyn,
- Pracownia malarska, Amsterdam.
Przypisy
- ↑ Michael Sweerts [online], RKD – Netherlands Institute for Art History [dostęp 2024-04-09] (ang. • niderl.).
- ↑ Michiel Sweerts w Kunstpedia.com. [dostęp 2010-08-09]. (ang.).
- ↑ RoberR. Genaille RoberR., AntoniA. Ziemba AntoniA., Sweerts, Michiel, [w:] RobertR. Genaille, Encyklopedia malarstwa flamandzkiego i holenderskiego, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe; Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 346, ISBN 83-221-0686-6 (pol.).
- ↑ Portret dziewczyny z Leicestershire Museum and Art Gallery w Leicester
Bibliografia
- RobertR. Genaille RobertR. (red.), Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1975, s. 194 .
- Ian. Chilvers: Oksfordzki leksykon sztuki. Warszawa: Arkady, 2002, s. 637. ISBN 83-213-4157-8.
Linki zewnętrzne
- Michiel Sweerts w Artcyclopedia.com. [dostęp 2010-08-09]. (ang.).
- Web Gallery of Art – biogram i galeria. [dostęp 2010-08-09]. (ang.).
- J. Paul Getty Trust – biogram. [dostęp 2010-08-09]. (ang.).
- Michiel Sweerts w Artnet.com. [dostęp 2010-08-09]. (ang.).