Odpowiedzialność zbiorowa
Odpowiedzialność zbiorowa (znana również jako wina zbiorowa) – praktyka społeczna i orzecznicza obciążania odpowiedzialnością całych organizacji, grup, stowarzyszeń i społeczności za przewinienia jednostek.
Charakterystyka
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Bekanntmachung_Warschau_1943.jpg/220px-Bekanntmachung_Warschau_1943.jpg)
Odpowiedzialność zbiorowa w postaci kar zbiorowych jest często stosowana jako środek dyscyplinarny w instytucjach zamkniętych, m.in. szkoły z internatem (karanie całej klasy za działania jednego znanego lub nieznanego ucznia), jednostki wojskowe, więzienia (dla nieletnich i dorosłych), zakłady psychiatryczne itp. Skuteczność i surowość tego środka może się znacznie różnić, ale często rodzi nieufność i izolacje wśród członków grupy.
Z historycznego punktu widzenia kara zbiorowa jest przejawem tendencji autorytarnych w instytucji lub w jej rodzimym społeczeństwie[1][2]. Przykładem oficjalnie usankcjonowanej odpowiedzialności zbiorowej były rozstrzeliwania przypadkowo wyłapywanych grup ludzi za zamachy dokonywane na funkcjonariuszach III Rzeszy przez podziemny ruch oporu w miastach i wsiach na terenach okupowanej Polski (Sippenhaft)[3]. Do rozstrzeliwań zbiorowych „winnych” dochodziło często na podstawie decyzji dowódcy lokalnego oddziału wojsk niemieckich, czasem jednak była to zbrodnia sądowa – jak w przypadku egzekucji w Molkowym Rowie w Inowłodzu[4].
Przypisy
- ↑ Personality traits predict authoritarian tendencies, study finds [online], PsyPost, 29 września 2017 [dostęp 2022-02-12] (ang.).
- ↑ MarionM. Smiley MarionM., Collective Responsibility [online], plato.stanford.edu [dostęp 2022-02-12] (ang.).
- ↑ „Za jednego Niemca stu Polaków”. Niemieckie zbrodnie na cywilach w Bochni i Wawrze [online], dzieje.pl [dostęp 2022-02-12] (pol.).
- ↑ Instytut PamięciI.P. Narodowej Instytut PamięciI.P., Uroczystości upamiętniające 30 Polaków zamordowanych przez Niemców 9 lutego 1944 r. – Inowłódz, 9 lutego 2022 [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2022-02-12] (pol.).
Bibliografia
- Mellema, Gregory (1997), Collective Responsibility, Boston: BRILL ISBN 978-90-420-0311-8