Oliwenit
![]() | |||
Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
Skład chemiczny | Cu2[OH|AsO4] | ||
---|---|---|---|
Twardość w skali Mohsa | 3 | ||
Przełam | muszlowy | ||
Łupliwość | niewyraźna | ||
Układ krystalograficzny | rombowy | ||
Gęstość minerału | 4,3 g/cm³ | ||
Właściwości optyczne | |||
Barwa | od oliwkowej po żółtą i brązową | ||
Rysa | zielonożółta | ||
Połysk | szklisty | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Mineraly.sk_-_olivenit.jpg/220px-Mineraly.sk_-_olivenit.jpg)
Olivenit – minerał z gromady arsenianów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od oliwkowej barwy minerału (oliwenit ma kolor od oliwkowego po brązowy). Pierwszy raz o tym minerale wspomniał Martin Heinrich Klaproth, niemiecki mineralog i chemik w „Observations relative to the Mineralogical and Chemical History of the Fossils of Cornwall” (London 1787, strony 28–29), jednak nie nadając mu nazwy. Dopiero w 1820 roku Robert Jameson, geolog i mineralog szkocki, opisał i nazwał oliwenit (w „System of Mineralogy”, tom 2).
Charakterystyka
Właściwości
Tworzy niewielkie kryształy o pokroju słupa, tabliczkowe, pręcikowe, igiełkowe. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, groniastych, promienistych. Jest kruchy, przezroczysty. Teoretycznie zawiera 56,22% CuO, 40,60% As2O5, domieszki P2O5 i ZnO. Rozpuszcza się w kwasach i amoniaku.
Występowanie
Minerał wtórny w strefach utleniania arsenowych kruszców miedzi. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak konichalcyt, malachit, azuryt, kalcyt.
Miejsca występowania:
- Wielka Brytania (można go znaleźć w kopalni Carharrack obok miejscowości Gwennap w Kornwalii).
- Namibia – złoże Tsumeb
- Rosja – Ural
- USA – Utah, Nevada
- Chile, Niemcy, Grecja.
- W Polsce: występuje z malachitem na kryształach kwarcu w Miedziance koło Janowic Wielkich (Dolny Śląsk). Olivenit z domieszką cynku został rozpoznany wraz z antlerytem, brochantytem, tyrolitem w rudach miedzi dawnej kopalni Miedzianka koło Kielc.
Zastosowanie
- ma znaczenie naukowe,
- ma znaczenie kolekcjonerskie (minerał bardzo poszukiwany).
Bibliografia
- J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG Spirifer, W-wa 2005
- A. Bolewski, A. Manecki: Mineralogia szczegółowa, Wyd. PAE, W-wa 1993
- A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne, W-wa 1965
Linki zewnętrzne
- oliwenit na stronie Webmineral.com (ang.)
- oliwenit na stronie Mindat.org (ang.)