Pawło Skoropadski
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 15 maja 1873 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 26 kwietnia 1945 | ||
Hetman Ukrainy | |||
Okres | od 29 kwietnia 1918 | ||
Pierwsza dama | Oleksandra Skoropadska | ||
Poprzednik | Mychajło Hruszewski jako przewodniczący Ukraińskiej Centralnej Rady | ||
Następca | Wołodymyr Wynnyczenko jako przewodniczący Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej | ||
![]() | |||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Pawło Skoropadski (ukr. Павло Скоропадський, ur. 15 maja 1873 w Wiesbaden, zm. 26 kwietnia 1945 w Metten) – ukraiński polityk i wojskowy. Generał lejtnant Armii Imperium Rosyjskiego. Od 29 kwietnia 1918 do 14 grudnia 1918 samozwańczy hetman – głowa Państwa Ukraińskiego[1].
Życiorys
Służył w armii carskiej, uczestniczył w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904–1905. W 1906 otrzymał stopień pułkownika, w 1912 generała-majora, w 1916 generała-lejtnanta. Adiutant generalny Mikołaja II w 1905.
W czasie I wojny światowej dowodził m.in. 1 kawaleryjską dywizją gwardii i 34 korpusem armijnym Armii Imperium Rosyjskiego. 29 kwietnia 1918 z poparciem armii niemieckiej, okupującej Ukrainę od traktatu brzeskiego, przejął władzę w Ukraińskiej Republice Ludowej i obwołał się hetmanem. Nastąpiło to w konsekwencji porozumienia Skoropadskiego z gen. Wilhelmem Groenerem, wówczas szefem marszałka von Eichhorna, dowódcy wojsk okupacyjnych na Ukrainie[2].
Jako formalną nazwę swojego kraju Skoropadski wprowadził określenie Państwo Ukraińskie (ukr. Українська Держава). Państwo to pozostawało pod protektoratem wojsk niemieckich i austro-węgierskich, jednocześnie osłaniających kraj od agresji ze strony Rosji Sowieckiej i inwazji Armii Czerwonej. Władzę hetmańską sprawował do 14 grudnia 1918, mianując trzy gabinety rządowe, oparte na środowiskach konserwatywnych.
Po klęsce Państw Centralnych w I wojnie światowej, zawieszeniu broni na froncie zachodnim (11 listopada 1918 r.) i – w konsekwencji jego warunków – rozpoczęciu wycofywania wojsk niemieckich Ober-Ostu ze wschodu, Skoropadski (dotychczas znany z poglądów monarchistycznych) zmienił swoją taktykę i wypowiedział się za natychmiastowym zjednoczeniem Ukrainy z państwem rosyjskim[3]. W grudniu 1918 został obalony przez Symona Petlurę z pomocą korpusu Strzelców Siczowych. Wyjechał z Kijowa w przebraniu, razem z wycofującymi się Niemcami.
Wraz z rodziną przeniósł się do Berlina, następnie do Szwajcarii, by ostatecznie osiedlić się w Wannsee. Działał w emigracyjnych ukraińskich organizacjach politycznych. W 1939 krytykował zajęcie przez wojska węgierskie Zakarpacia. W czasie II wojny światowej zabiegał o uwolnienie z niemieckich obozów koncentracyjnych ukraińskich działaczy nacjonalistycznych, takich jak Stepan Bandera, Jarosław Stećko czy Andrij Melnyk. Skoropadski próbował zjednoczyć wszystkie siły ukraińskie, będące w diasporze. Nie podzielał nadziei niektórych na to, że Niemcy przywrócą ukraińską państwowość.
16 kwietnia 1945 został śmiertelnie ranny podczas alianckiego bombardowania. Zmarł kilka dni później w szpitalu w Metten. Pochowany został na cmentarzu w Oberstdorfie[4].
Galeria
- Skoropadski w 1904
- Pawło Skoropadski w stopniu pułkownika Armii Imperium Rosyjskiego
- Skoropadski w 1918
- Pawło Skoropadsky i cesarz Wilhelm II w 1918
- Grób Pawła Skoropadskiego w Oberstdorfie
Przypisy
- ↑ Skoropadsky, Pavlo [online], www.encyclopediaofukraine.com [dostęp 2020-08-14] .
- ↑ Jan JacekJ.J. Bruski Jan JacekJ.J., Petlurowcy, Kraków: Wyd. Arcana, 2004, s. 46–47, ISBN 83-86225-03-3, OCLC 749576912 .
- ↑ K. Grunberg, B. Sprengel, Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 250–251.
- ↑ Оберсдорф м-ко Могила гетьмана П.П.Скоропадського [online], www.pslava.info [dostęp 2020-08-14] .
Bibliografia
- Jan Jacek Bruski, Petlurowcy, Kraków 2004, Wyd. Arcana, ISBN 83-86225-03-3.
- Henryk Józewski, Zamiast pamiętnika, Zeszyty Historyczne, z. 59, 60, 63, Paryż 1982–1983
- Karol Wędziagolski, Pamiętniki: wojna i rewolucja, kontrrewolucja, bolszewicki przewrót, warszawski epilog, wyd. I krajowe, Warszawa 2007, Wydawnictwo Iskry, ISBN 978-83-244-0036-2.
- p
- d
- e
Zachodnioukraińska Republika Ludowa 1918–1919 |
|
---|---|
Ukraińska Republika Ludowa i Hetmanat 1917–1921 (na emigracji 1921–1992) |
|
Ukraina od 1991 |
|
- Wikiprojekt:Ukraina
- PWN: 3976045
- Britannica: biography/Pavlo-Skoropadsky
- БРЭ: 3624077
- Catalana: 0063080
- DSDE: Pavlo_Skoropadskyj