Rebelia RSF w Sudanie
transformacja demokratyczna w Sudanie | |||
![]() Sytuacja militarna (13 sierpnia 2024) Terytoria kontrolowane przez Siły Zbrojne Sudanu Terytoria kontrolowane przez Siły Szybkiego Wsparcia Terytoria kontrolowane przez Ludową Armię Wyzwolenia Sudanu - Północ - Al Hilu Terytoria kontrolowane przez Ruch Wyzwolenia Sudanu | |||
Czas | od 15 kwietnia 2023 | ||
---|---|---|---|
Miejsce | głównie Chartum, miasta strategiczne Sudanu | ||
Terytorium |
| ||
Przyczyna | plany wcielenia Sił Szybkiego Wsparcia do Sił Zbrojnych Sudanu | ||
Wynik | w trakcie; | ||
Strony konfliktu | |||
| |||
Dowódcy | |||
| |||
Siły | |||
| |||
Straty | |||
| |||
Położenie na mapie świata ![]() | |||
15°36′11,1600″N 32°31′35,4000″E/15,603100 32,526500 |
Rebelia RSF w Sudanie – konflikt zbrojny między wojskami rządowymi Sudanu a paramilitarnymi Siłami Szybkiego Wsparcia (RSF) rozpoczęty 15 kwietnia 2023 roku. Główne walki mają miejsce w Chartumie oraz w regionie Darfur[3][4]. Od początku konfliktu odnotowywane są ataki na cele cywilne, w tym szpitale[5]. Do 20 kwietnia zginęło ok. 330 osób, a ok. 3200 osób odniosło obrażenia[6].
Walki rozpoczęły się od ataków paramilitarnych Sił Szybkiego Wsparcia (RSF) na kluczowe obiekty rządowe. Wybuchy i strzały odnotowano w całym Chartumie. Zarówno przywódca RSF Mohamed Hamdan Dagalo, jak i pełniący obowiązki głowy państwa Abdel Fattah al-Burhan twierdzą, że kontrolują kluczowe obiekty rządowe, w tym pałac prezydencki, kwaterę główną wojska, lotnisko w Chartumie oraz telewizję Sudan TV(inne języki)[3][7][8][9].
Zaniepokojenie sytuacją w Sudanie wyraziły między innymi Stany Zjednoczone, Organizacja Narodów Zjednoczonych, Unia Europejska, Unia Afrykańska i Arabia Saudyjska, które zaapelowały o zakończenie walk oraz rozwiązanie kryzysu politycznego[3].
Kontekst
Główny artykuł: Historia Sudanu.
Trwający obecnie konflikt zbrojny jest efektem planów wcielenia paramilitarnych Sił Szybkiego Wsparcia do sudańskich sił zbrojnych. Strony konfliktu nie doszły do porozumienia w kwestii terminu, w którym miało nastąpić ich włączenie – dowódca Sił Zbrojnych Sudanu i pełniący obowiązki głowy państwa Abdel Fattah al-Burhan nalegał na okres dwóch lat, podczas gdy lider RSF Mohamed Hamdan Dagalo domagał się odroczenia terminu o dziesięć lat[5][10].
Sudan był w przeszłości miejscem licznych konfliktów zbrojnych, przede wszystkim konfliktów etnicznych, religijnych oraz wojen o surowce naturalne[11][12]. Wojny domowe, które miały miejsce w kraju od drugiej połowy XX w., pochłonęły życie ponad 2 milionów osób[13]. Trwająca od 2003 roku wojna w Darfurze w zachodniej części kraju doprowadziła do śmierci kolejnych 300 tysięcy osób[14]. Od czasu uzyskania przez kraj niepodległości miało miejsce 35 prób zamachu stanu, z czego sześć zakończyło się pomyślnie[15], w wyniku czego państwo przez większość jego istnienia było zarządzane przez wojsko[16].
Przebieg
![]() | Ta sekcja wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. Niektóre treści są na pewno lub najprawdopodobniej nieaktualne. Artykuł należy zweryfikować, wskazując w przypisach źródła informacji. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji. |
15 kwietnia 2023
Pierwsze walki rozpoczęły się w sobotę rano, kiedy odnotowane zostały strzały i eksplozje na terenie kraju, początkowo na południe od Chartumu[17], a następnie w innych miejscach w kraju, w tym w Marawi[18] i Chartumie Północnym[19]. O godzinie 10:00 rano czasu lokalnego Siły Szybkiego Wsparcia (RSF) wydały oświadczenie, że ich jednostki znajdujące się w kwaterze głównej w Sobie na obrzeżach Chartumu zostały zaskoczone w godzinach porannych przez liczne siły armii sudańskiej, które obległy znajdujące się tam jednostki RSF i zaatakowały je „wszelkiego rodzaju ciężką i lekką bronią”. Szturm milicja nazwała „brutalnym atakiem”, po czym wezwała Sudańczyków do zjednoczenia w „krytycznym momencie historycznym”, jednocześnie wzywając opinię publiczną do potępienia tego „haniebnego zachowania”[20]. Walki rozszerzyły się na miasto Omdurman, a w mediach społecznościowych zaczęły pojawiać się pierwsze filmy ukazujące ludzi uciekających z obszarów starć oraz rozmieszczenie sprzętu wojskowego[21]. Starcia w tym samym czasie miały miejsce pod rezydencją Abdela Fattaha al-Burhana i siedziby Dowództwa Generalnego[22]. Rzecznik armii Sudanu Nabil Abdallah zrzucił odpowiedzialność za wybuch walk na RSF, informując o ataku milicji na kilka baz wojskowych w Chartumie oraz na terenie kraju, w związku z czym zablokowane zostały drogi dojazdowe do pałacu prezydenckiego oraz miejsc kluczowych dla armii[23][24][25].
O godzinie 11:00 RSF poinformowały o zajęciu lotnisk w Chartumie, Marawi, Al-Ubajjid, rezydencji al-Burhana, siedziby Dowództwa Generalnego, pałacu prezydenckiego w Chartumie oraz „kilku baz w różnych prowincjach kraju”[26][27]. Doniesieniom zaprzeczają przedstawiciele armii sudańskiej, którzy zapewniają o kontroli nad obszarem Chartumu, w tym rzekomo zajętymi przez milicję budynkami, oraz prowadzeniu działań mających na celu zakończenie konfliktu[28][29]. Walki mają miejsce w pobliżu budynków rządowych i wojskowych w stolicy, między innymi pałacu prezydenckiego oraz siedziby Dowództwa Generalnego[30]. Centralny Komitet Lekarzy Sudanu informuje o pierwszych rannych przybywających do szpitali i apeluje o wstrzymanie ognia[31].
O 13:00 Siły Zbrojne Sudanu poinformowały o zniszczeniu obozów Tiba i Soba pod Chartumem oraz zniszczeniu 80 pojazdów milicji, zmuszając jej jednostki do ucieczki z obozu w Marawi w kierunku osiedli cywilnych[32][33].
W wyniku walk uszkodzone zostały samoloty cywilne znajdujące się na lotnisku w Chartumie, należące między innymi do linii lotniczych SkyUp Airlines[3], saudyjskich linii lotniczych Saudia[34] oraz misji humanitarnej ONZ[35]. Armia Sudanu oskarżyła RSF o zniszczenie samolotów[36].
16 kwietnia 2023
Komitet Bezpieczeństwa Państwowego w Chartumie ogłosił święto państwowe w mieście „w celu zachowania życia obywateli i ich własności”[37]. Około godziny 13:30 SAF ogłosił uratowanie generała majora i brygadiera, aresztowanie wielu oficerów RSF na lotnisku Merowe i zajęcie samego lotniska, jednocześnie twierdząc, że wielu przywódców RSF zdezerterowało lub poddało się SAF[38].
Armia Czadyjska zatrzymała i rozbroiła kontyngent 320 sudańskich żołnierzy, którzy przedostali się do kraju z Darfuru podczas ucieczki przed RSF[39].
17 kwietnia 2023
Starcia wznowiono w Chartumie, a artyleria była słyszana z północnej i południowej części stolicy, gdy walki trwały przed bramami kwatery głównej armii[40]. W Omdurmanie trwały walki z użyciem myśliwców przez wojsko i rakiet przeciwlotniczych przez RSF[41]. Amerykański konwój dyplomatyczny został ostrzelany w Darfurze, ale zdołał uciec bez szwanku[42].
18 kwietnia 2023
Poinformowano, że uzbrojony personel wszedł do kilku szpitali w Chartumie. Placówki medyczne zgłaszają również niedobór personelu medycznego, elektryczności i wody[43]. Marie-Roger Bellois, politolog powiedziała, że kraje na kontynencie są zaniepokojone sytuacją bezpieczeństwa w Sudanie[43]. Al-Dżazira poinformowała, że walki trwały w pobliżu pałacu prezydenckiego i głównej kwatery armii[43]. Dwie rakiety uderzyły w Instytut Yunus Emre w Chartumie, ale nikomu nic się nie stało[44].
W Merowe donoszono, że widać było kolumnę RSF zmierzającą z lotniska do Al-Multaqa po nalotach SAF[43].
19 kwietnia 2023
Walki trwały w Chartumie w pobliżu kwatery głównej armii, pałacu prezydenckiego i lotniska, z użyciem ciężkiej broni[45]. SAF poinformowało, że zostało zaatakowane przez RSF, ale odparły atak, zadając rebeliantom ciężkie straty[46]. Według ONZ w ciągu ostatnich pięciu dni zginęło co najmniej 270 cywilów, ale liczba ofiar jest prawdopodobnie wyższa, ponieważ wiele ciał zostało pozostawionych na ulicach, niedostępnych z powodu starć. rannych ma być już około 2,7 tys.[45] Wielu mieszkańców południowej dzielnicy Chartumu opuściło swoje domy[45].
15 czerwca 2023
Gubernator Darfuru Zachodniego Khamis Abdallah Abbakar został zamordowany po tym, jak publicznie skrytykował RSF za ludobójstwo. Za zbrodnię odpowiada prawdopodobnie RSF[47].
21 czerwca 2023
Ludowy Ruch Wyzwolenia Sudanu- Północ złamał wieloletnie porozumienie o zawieszeniu broni i zaatakował SAF w Kordofanie Południowym. SAF poinformował o odparciu ataków[48].
2 września 2023
W wyniku nalotu w Kalakla al-Qubba w południowo-zachodnim Chartumie zginęło 20 osób[49]. 4 września w walkach w Omdurmanie zginęło 25 osób, a RSF twierdziła, że zestrzeliła dwa samoloty Antonow należące do Sił Zbrojnych Sudanu w Chartumie. Tego samego dnia lokalne bojówki rebeliantów w El Fasher udaremniły próbę wejścia RSF na Wielki Rynek w mieście[50].
5 września 2023
32 osoby zostały zabite przez ostrzał Sudańskich Sił Zbrojnych w Ombada, Omdurman[51].
10 września 2023
Co najmniej 43 osoby zginęły, a dziesiątki innych zostało rannych w wyniku nalotu w Chartumie. Był to najbardziej śmiercionośny nalot od początku konfliktu[52][53].
17 września 2023
Zapaliła się wieża Greater Nile Petroleum Oil Company(inne języki) w Chartumie[54].
Reakcje
Czad – zamknięcie granicy z Sudanem „do odwołania” oraz apel „o przywrócenie pokoju”[3].
Egipt – po opublikowaniu przez RSF filmu pokazującego żołnierzy egipskich stacjonujących w Marawi, którzy poddali się sudańskiej milicji, rzecznik armii Egiptu płk Gharib Abdel Hafez poinformował, że wojsko egipskie uważnie śledzi sytuację w Sudanie i koordynuje swoje działania z władzami tego kraju, aby móc zagwarantować bezpieczeństwo sił egipskich[3][55].
Rosja – Ambasada Rosji w Sudanie informuje, że jest zaniepokojona eskalacją przemocy oraz apeluje o wstrzymanie ognia i podjęcie negocjacji[56]
Stany Zjednoczone – Sekretarz stanu Antony Blinken po rozmowach z ministrami spraw zagranicznych Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich Faisala bin Farhana Al Sauda(inne języki) i Abdullah bin Zayed Al Nahyan(inne języki) zaapelował o deeskalację i powrót do rozmów pokojowych oraz zapewnił personel Ambasady Stanów Zjednoczonych w Sudanie o odpowiedzialności strony amerykańskiej za ich bezpieczeństwo[3][57].
Przypisy
- ↑ Reuters, Factbox: Who are Sudan’s Rapid Support Forces?, „Reuters”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-17] (ang.).
- ↑ 2023 Sudan Military Strength [online], globalfirepower.com [dostęp 2023-04-17] (ang.).
- ↑ a b c d e f g Sudan w ogniu – generałowie walczą o władzę [online], Defence24, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-17] (pol.).
- ↑ Trzech pracowników ONZ zginęło wskutek walk w Sudanie. Polska wzywa do natychmiastowego zaprzestania starć [online], Polska Agencja Prasowa SA [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ a b „Duch wojny domowej” już tu jest. „Wszędzie czuć zapach śmierci” [online], TVN24 [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ Sudan fighting in its sixth day: Here is a list of key events [online], aljazeera.com [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Przewrót w Sudanie. Armia otwiera korytarz humanitarny. Zginęły dziesiątki cywilów [online], Rzeczpospolita [dostęp 2023-04-17] (pol.).
- ↑ Dantejskie sceny w Sudanie. Nie jest jasne, kto sprawuje władzę w kraju [online], dziennik.pl, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-17] (pol.).
- ↑ NimaN. Elbagir NimaN., JessieJ. Yeung JessieJ., RobR. Picheta RobR., Sudan military leader accuses rival of ‘attempted coup’ as vicious fighting grips capital [online], CNN, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (ang.).
- ↑ Sudan: Army and RSF battle over key sites, leaving 56 civilians dead, „BBC News”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Sudan: wojna religijna, etniczna czy po prostu rasistowska? [online], histmag.org [dostęp 2023-04-20] .
- ↑ Ankush B.A.B. Sawant Ankush B.A.B., Ethnic Conflict in Sudan in Historical Perspective, „International Studies”, 35 (3), 1998, s. 343–363, DOI: 10.1177/0020881798035003006, ISSN 0020-8817 [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Sudan [online], unic.un.org.pl [dostęp 2023-04-20] .
- ↑ Sudan [online], unic.un.org.pl [dostęp 2023-04-20] .
- ↑ Infographic: A History of Sudan Coups [online], Statista Infographics [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Military Rule No Longer Viable in Sudan: Analyst [online], VOA [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ اشتباك مسلح في منطقة المدينة الرياضية جنوب العاصمة السودانية الخرطوم | LebanonFiles [online], web.archive.org, 16 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-20] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-16] .
- ↑ الجزيرة مباشر الآن [online], Twitter [dostęp 2023-04-18] (arab.).
- ↑ الجزيرة مباشر الآن [online], Twitter, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (arab.).
- ↑ Rapid Support Forces – قوات الدعم السريع [online], Twitter [dostęp 2023-04-18] (arab.).
- ↑ الخرطوم.. هلع وإطلاق نار كثيف والدعم السريع تسيطر على المطار | سكاي نيوز عربية [online], web.archive.org, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-20] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-17] .
- ↑ الجزيرة مباشر الآن [online], Twitter [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ Sudan. Siły paramilitarne oświadczyły, że przejęły pałac prezydencki w Chartumie [online], Polska Agencja Prasowa SA [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ Sudan. Strzały w Chartumie, na niebie wojskowe samoloty. Są ranni i zabici [online], TVN24 [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ Sudanese army spokesman says army will respond to any ‘irresponsible’ actions, „Reuters”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (ang.).
- ↑ Rapid Support Forces – قوات الدعم السريع [online], Twitter [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ Rapid Support Forces – قوات الدعم السريع [online], Twitter, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (pol.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (arab.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ لجنة أطباء السودان المركزية CCSD’S [online], Twitter [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ Reuters, Saudi airline says plane came under fire at Khartoum airport, „Reuters”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Pucz w Sudanie. Zniszczone samoloty Saudii, SkyUp i ONZ [online], rynek-lotniczy.pl [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ القوات المسلحة السودانية [online], facebook.com [dostęp 2023-04-20] (pol.).
- ↑ CNN journalists inC. Sudan CNN journalists inC., Fighting between Sudan military rivals enters a second day, with dozens dead [online], CNN, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-30] (ang.).
- ↑ السودان.. اشتباكات عنيفة بين الجيش وقوات الدعم السريع [online], mubasher.aljazeera.net [dostęp 2023-04-30] (arab.).
- ↑ Africa Live this week: 17-23 April 2023 [online], BBC News [dostęp 2023-04-30] (ang.).
- ↑ Sudan: ‘I haven’t slept, I’m terrified,' says Khartoum resident as fighting rages [online], BBC News [dostęp 2023-04-30] (ang.).
- ↑ MersihaM. Gadzo MersihaM., UsaidU. Siddiqui UsaidU., Updates: More than 180 people killed in Sudan fighting – UN envoy [online], aljazeera.com [dostęp 2023-04-30] (ang.).
- ↑ Sudan fighting: Blinken says US diplomatic convoy fired upon, „BBC News”, 17 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-30] (ang.).
- ↑ a b c d NilsN. Adler NilsN., HamzaH. Mohamed HamzaH., Fighting continues despite planned ceasefire in Sudan [online], aljazeera.com [dostęp 2023-05-04] (ang.).
- ↑ Turkish citizens stuck in Sudan as clashes rage – Türkiye News [online], Hürriyet Daily News [dostęp 2023-05-04] (ang.).
- ↑ a b c Piąty dzień walk w Sudanie » Kresy – wiadomości, wydarzenia, aktualności, newsy.
- ↑ Sudan na żywo wiadomości: Starcia w pobliżu pałacu prezydenckiego w Chartumie | Aktualności | Al Jazeera (archive.is).
- ↑ Zeinab MohammedZ.M. Salih Zeinab MohammedZ.M., JasonJ. Burke JasonJ., Sudan: paramilitary forces blamed for assassination of West Darfur governor, „The Guardian”, 15 czerwca 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2023-06-24] (ang.).
- ↑ South Kordofan residents flee as Sudan war escalates [online], Al Arabiya English, 23 czerwca 2023 [dostęp 2023-06-24] (ang.).
- ↑ Sudan conflict: Air strike on Khartoum kills at least 20, „BBC News”, 3 września 2023 [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ AndrewA. Bergman AndrewA., Hemedti: ‘RSF does not seek control over Sudan but will fight on to the last soldier’ [online], Dabanga Radio TV Online, 6 września 2023 [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ At least 32 civilians killed in Sudan army attacks: Activists [online], www.aljazeera.com [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ At least 40 killed in air strike on Khartoum market, volunteers say, „Reuters”, 10 września 2023 [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ A drone attack on an open market has killed at least 43 people in Sudan as rival troops battle [online], AP News, 10 września 2023 [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ Sudan conflict: Landmark skyscraper in Khartoum engulfed in flames, „BBC News”, 17 września 2023 [dostęp 2023-09-30] (ang.).
- ↑ Egypt coordinating with Sudanese authorities on safety of Egyptian forces – statement, „Reuters”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (ang.).
- ↑ Russia’s embassy in Sudan says it’s concerned by escalation of violence – RIA, „Reuters”, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-20] (ang.).
- ↑ Update on the Situation in Sudan [online], U.S. Department of State, 15 kwietnia 2023 [dostęp 2023-04-18] (ang.).
Bibliografia
- Relacja w serwisie Al Jazeera Mubasher – 15–16 kwietnia 2023 roku (arab.)
- p
- d
- e
Afryka |
|
---|---|
Ameryka | |
Azja |
|
Bliski Wschód | |
Europa |
- p
- d
- e
|