Rosencrantz i Guildenstern nie żyją (film)
Gatunek | dramat, komedia |
---|---|
Data premiery | 1990 |
Kraj produkcji | USA |
Język | |
Czas trwania | 117 min |
Reżyseria | Tom Stoppard |
Scenariusz | Tom Stoppard |
Główne role | Gary Oldman |
Muzyka | Stanley Myers |
Zdjęcia | Peter Biziou |
Scenografia | Vaughan Edwards |
Kostiumy | Andreane Neofitou |
Produkcja | Emanuel Azenberg |
Nagrody | |
*Złoty Lew na 47. MFF w Wenecji (1990) *Fantasporto za reżyserię (1991) i inne |
Rosencrantz i Guildenstern nie żyją (ang. Rosencrantz & Guildenstern Are Dead) – film z 1990 roku w reżyserii Toma Stopparda, nakręcony na podstawie sztuki jego autorstwa o tym samym tytule.
Fabuła i interpretacje
W filmie opowiedziana jest historia dwóch postaci z tragedii Williama Szekspira Hamlet: Rosencrantza i Guildensterna. Reżyser tworzy wariację na temat sztuki Szekspira, rozwijając życiorysy wspomnianych bohaterów. Najważniejsze punkty dramatu ukazane są we fragmentach i wpisane w życiorysy Rosencrantza i Guildensterna. Sceny z oryginału są prezentowane w różnoraki sposób, z użyciem środków wyrazu zaczerpniętych z pantomimy, teatru cieni, czy kukiełek. Reżyser wyszedł z założenia, że odbiorca dobrze zna dzieło Szekspira i potrafi swobodnie łączyć ukazane w ten zróżnicowany i nie powiązany ze sobą sposób elementy. Dzieło analizowane było z różnych pozycji: teatru absurdu, tradycji egzystencjalnej, becketowskiej (np. Czekając na Godota), pirandellowskiej (np. Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora), jak również porównywano je do poematu Pieśń miłosna J. Alfreda Prufrocka autorstwa T. S. Eliota[1].
Dzieło jest przede wszystkim dramatem słowa, co powoduje, że dekoracje są skromne. Praca kamery jest zróżnicowana, zdarzają się m.in. sceny zwolnione lub przyspieszone[1].
Tytułowa para to osoby wzajemnie się uzupełniające, mylona wzajemnie przez otoczenie, skazana na siebie. Obaj nie są czasem pewni, kto jest kim, co może nasuwać podejrzenie, że stanowią jedną osobę, a ich dialogi, to rozmowy wewnętrzne. Próbowano ich interpretować jako lewą i prawą półkulę mózgową (Rosencrantz reprezentowałby w tej wykładni półkulę prawą). Ciągle ocierają się o prawdę o świecie, ale nie mogą jej poznać do końca. Świat jest dla nich niejasnym zbiorem przypadków, bez powiązań przyczynowo-skutkowych. Wiją się w tym świecie odnajdując się w sytuacjach, których zupełnie nie kontrolują. Ich główne zadanie, czyli wykrycie przyczyny przemiany Hamleta, nie ma znaczenia, na nic nie wpływa, wszystko jest już zapisane wcześniej (świadczą o tym latające często kartki z tekstem scenariusza lub sztuki). Podjęcie decyzji o działaniu przynosi szkodę. Mimo że bohaterowie chcieli pomóc Hamletowi, to ostatecznie przyprowadzają go do śmierci. Dobro zamienia się łatwo w zło, dobre chęci w klęskę. Do końca nie zyskują pełnej świadomości swych działań i motywacji, a podróż kończą kwestią: "Następnym razem rozegramy to lepiej"[1].
Rosencrantz i Guildenstern kręcą się w kadrach bez skrystalizowanych wskazówek, wiecznie czekając na jakieś wskazówki lub wyjaśnienia. Cały ich świat, to świat pytań. Ich imiona, tłumaczone jako Różany Wieniec i Złota Gwiazda, nawiązują do średniowiecznych kół wolnomularskich, posiadaczy wiedzy tajemnej. Rosencrantz to alternatywa dla nazwiska Christian Rosencreutz, który był symboliczną postacią gnostycznej szkoły różokrzyżowców[1].
Nagroda
Jest to pierwszy i jedyny film wyreżyserowany przez Stopparda. Obraz przyniósł mu główną nagrodę Złotego Lwa na 47. MFF w Wenecji.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d Maria MagdalenaM.M. Gierat Maria MagdalenaM.M., Uwięzieni w rzeczywistości. O filmie Rosencrantz i Guildenstern nie żyją, [w:] MarekM. Hendrykowski, AndrzejA. Szpulak, Konkurs dla Młodych Krytyków Filmowych im. KrzysztofaK.M.K.F.K. Mętraka, Młoda krytyka filmowa : antologia tekstów Konkursu im. Krzysztofa Mętraka, wyd. 1, Poznań: Wydawn. Naukowe UAM, 2003, s. 27-35, ISBN 83-232-1298-8, OCLC 53964432 [dostęp 2022-06-11] .
Linki zewnętrzne
- Rosencrantz i Guildenstern nie żyją w bazie IMDb (ang.)
- Rosencrantz i Guildenstern nie żyją w bazie Filmweb
![]() | Zobacz kolekcję cytatów z Rosencrantz i Guildenstern nie żyją w Wikicytatach |
- p
- d
- e
1946–59 |
|
---|---|
1960–79 |
|
1980–99 |
|
2000–19 |
|
2020–39 |
|
- Britannica: topic/Rosencrantz-and-Guildenstern-Are-Dead-film-by-Stoppard