Rudawka mariańska
Pteropus mariannus[1] | |||
Desmarest, 1822 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | nietoperze | ||
Podrząd | rudawkokształtne | ||
Rodzina | rudawkowate | ||
Rodzaj | rudawka | ||
Gatunek | rudawka mariańska | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[11] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
|
Rudawka mariańska[12], rudawka okinawska[12] (Pteropus mariannus) – gatunek ssaka z podrodziny Pteropodinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1822 roku francuski zoolog Anselme Gaëtan Desmarest nadając mu nazwę Pteropus mariannus[13]. Holotyp pochodził z Guam, na Marianach, w Stanach Zjednoczonych[14].
Pteropus mariannus należy do grupy gatunkowej griseus[15]. Taksony pelewensis, ualanus i yapensis są często wymieniane jako podgatunki P. mariannus, ale badania potwierdziły ich odrębny status gatunkowy[15]. Status taksonomiczny P. loochoensis z Okinawy (Riukiu, Japonia) pozostaje niepewny; jest znany z zaledwie dwóch okazów odłowionych w XIX wieku i uważany jest za konspecyficzny lub wymarły podgatunek P. mariannus[15]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają trzy podgatunki[15]. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek | Oryginalna nazwa | Autor i rok opisu | Miejsce typowe |
---|---|---|---|
P. m. paganensis | Pteropus marianus paganensis | Yamashina, 1932 | Pagan, Mariany, Stany Zjednoczone[16]. |
P. m. ulthiensis | Pteropus marianus ulthiensis | Yamashina, 1932 | Ulithi, zachodnie Karoliny, Mikronezja[17]. |
Etymologia
- Pteropus: gr. πτερόπους pteropous „skrzydłostopy”, od πτερον pteron „skrzydło”; πους pous, ποδος podos „stopa”[18].
- mariannus: Mariany, Ocean Spokojny[19].
- paganensis: Pagan, Mariany[10].
- ulthiensis: Ulithi , Mikronezja[10].
Zasięg występowania
Rudawka mariańska występuje w zależności od podgatunku[15]:
- P. mariannus mariannus – południowe Mariany (Saipan, Tinian, Aguijan, Rota i Guam).
- P. mariannus paganensis – północne Mariany (Farallon de Pajaros, Maug, Asuncion, Agrihan, Pagan, Alamagan, Zealandia Bank i Anatahan).
- P. mariannus ulthiensis – Ulithi (stan Yap, Mikronezja).
Morfologia
Długość ciała 195–250 mm, ogona brak, długość ucha 25–26 mm, długość tylnej stopy 52–54 mm, długość przedramienia 134–154 mm; masa ciała 270–577 g; samce są nieco większe od samic[20].
Znaczenie gospodarcze
Mięso tych rudawek (w języku czamorro określanych fanihi) stanowi element miejscowej kuchni, co wiązane jest z rzadką neurologiczną chorobą występującą w drugiej połowie XX wieku na Guam, lytico-bodig.
Status zagrożenia
Liczebność kolonii tego zwierzęcia znacznie się zmniejszyła w ostatnich latach.
Uwagi
Przypisy
- ↑ Pteropus mariannus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ J.R.C. Quoy & J.P. Gaimard: Description des Mammifères. W: L.C.D. de Freycinet (red.): Voyage autour du monde, entrepris par ordre du roi. Exécuté sur les corvettes de S.M. l’Uranie et la Physicienne, pendant les années 1817, 1818, 1819 et 1820. T. 3: Zoologie. Paris: Chez Pillet aîné, 1824, s. 51. (fr.).
- ↑ C.J. Temminck: Monographie de mammalogie. T. 1. Paris: 1824, s. 186. (fr.).
- ↑ J.R.C. Quoy & J.P. Gaimard: Genre Roussette. — Pteropus, Brisson. W: J.-S.-C. Dumont d’Urville (red.): Voyage de la corvette l’Astrolabe: exécuté par ordre du roi, pendant les années 1826-1827-1828-1829. T. 1: Zoologie. Paris: J. Tastu, 1830, s. 77. (fr.).
- ↑ J. E. Gray. A Revision of the Genera of Bats (Vespertilionidae), and the Description of some new Genera and Species. „Magazine of Zoology and Botany”. 2 (12), s. 503, 1838. (ang.).
- ↑ L. Oken: Allgemeine Naturgeschichte für alle Stände. Cz. 7. Stuttgart: Hoffman, 1838, s. 990. (niem.).
- ↑ J.E. Gray: Catalogue of Monkeys, Lemurs, and Fruit-eating Bats in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1870, s. 106. (ang.).
- ↑ A. Seitz. Vergleichende Studien über die Fauna von China und Japan. „Mitteilungen der Deutschen Gesellschaft für Natur- und Völkerkunde Ostasiens”. 5, s. 364, 1892. (ang.).
- ↑ a b A. Fritze. Die Fauna der Liu-Kiu-Insel Okinawa. „Zoologische Jahrbücher Abteilung für Systematik, Geographie und Biologie der Tiere”. 7, s. 854, 1894. (niem.).
- ↑ a b c d Y. Yamashina. New subspecies of bats from the mandated South Pacific islands. „Transactions of the Natural History Society of Formosa”. 22, s. 240–241, 1932. (ang.).
- ↑ T.T. Mildenstein T.T., Pteropus mariannus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2021-3 [dostęp 2022-06-11] (ang.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 85. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ A.G. Desmarest: Mammalogie, ou, Description des espèces de mammifères. Cz. 2. Paris: Chez Mme. Veuve Agasse, imprimeur-libraire, 1822, s. 547, seria: Encyclopédie méthodique. (fr.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Pteropus mariannus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-06-11].
- ↑ a b c d e C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 110. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ Zijlstra ↓, s. N#19848.
- ↑ Zijlstra ↓, s. N#19849.
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 596, 1904. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, mariannae [dostęp 2022-06-11] .
- ↑ N. Giannini, C. Burgin, V. Van Cakenberghe, S. Tsang, S. Hintsche, T. Lavery, F. Bonaccorso, F. Almeida & B. O’Toole: Family Pteropodidae (Old World Fruit Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 145–146. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
Bibliografia
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
- J.S. Zijlstra: Home. Hesperomys project. [dostęp 2022-06-11]. (ang.).