SS-Heimwehr Danzig
![]() | |||
Historia | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Sformowanie | sierpień 1939 | ||
Rozformowanie | kwiecień 1940 | ||
Dowódcy | |||
Pierwszy | Hans-Friedemann Götze | ||
Działania zbrojne | |||
II wojna światowa | |||
Organizacja | |||
Dyslokacja | Gdańsk | ||
Formacja | Waffen-SS | ||
Rodzaj wojsk | piechota zmotoryzowana | ||
|
SS-Heimwehr Danzig – niemiecka formacja wojskowa Waffen-SS działająca w latach 1939–1940.
Historia
Podczas wizytacji w czerwcu 1939 Wolnego Miasta Gdańska Reichsführer-SS Heinrich Himmler w czasie spotkania z Albertem Forsterem uznał, że miejscowe siły SS są za słabe i należy je wzmocnić. Wkrótce Senat Wolnego Miasta Gdańska za wiedzą władz III Rzeszy przegłosował wniosek o zorganizowaniu gdańskiej jednostki wojskowej pod pretekstem utworzenia własnych sił obronnych.
W rezultacie drogą morską w cywilnych ubraniach został przerzucony nielegalnie do Gdańska III batalion 4 Pułku SS Totenkopf, który stał się podstawą gdańskiej SS-Heimwehr. Wzmocniono go około 500 ochotnikami z Gdańska, pododdziałem przeciwpancernym (Panzerabwehr Lehrsturm der SS-Totenkopfstandarten) z Prettin w Saksonii oraz dywizjonem artylerii przeciwlotniczej z Prus Wschodnich. 18 sierpnia 1939 SS-Heimwehr Danzig była gotowa do działania. Tego dnia nastąpiło uroczyste wręczenie sztandaru, a następnie oficjalna defilada ulicami miasta. Od nazwiska dowódcy, SS-Obersturmbannführera Hansa-Friedemanna Götzego, był także zwany Batalionem „Götze”. SS-Heimwehr Danzig weszła w skład tzw. Brygady Ochotniczej gen. Friedricha Eberhardta (Grupa, Brygada Eberhardta)[1]. Posiadał znaczne walory bojowe ze względu na pełne zmotoryzowanie oraz dobre wyposażenie w broń ciężką i środki techniczne.
Dowództwo i skład
- dowódca – SS-Obersturmbannführer Hans-Friedemann Götze
- 1. Kompania – dowódca SS-Hauptsturmführer Karl Thier
- 2. Kompania – dowódca SS-Obersturmführer Willy Bredemeier
- 3. Kompania – dowódca SS-Hauptsturmführer Georg Braun
- 4. Kompania – dowódca SS-Hauptsturmführer Erich Urbanitz
- 5. Kompania – dowódca SS-Hauptsturmführer Otto Baier
- 13. Kompania dział piechoty – dowódca SS-Hauptsturmführer Walter Schulz
- 14. Kompania przeciwpancerna – dowódca SS-Hauptsturmführer Josef Steiner
- 15. Kompania przeciwpancerna – dowódca SS-Obersturmführer Otto Leiner
- dywizjon przeciwlotniczy
- służby i tabory
Działania bojowe
II wojna światowa
SS-Heimwehr Danzig liczył w sumie ok. 1550 żołnierzy w dniu wybuchu wojny. Przeznaczenie bojowe jakie otrzymał polegało w głównej mierze na ataki z terytorium Wolnego Miasta Gdańsk na pozycje polskie. Oddział SS-Heimwehr Danzig uczestniczył też w zadaniach na potrzeby dokumentacji propagandowej[1].
Już część pododdziałów uczestniczyło 1 września 1939 w ataku na budynek Poczty Polskiej w Gdańsku. W późniejszych dniach brał udział w dwóch nieudanych atakach na polską placówkę na Westerplatte (1–2 i 4–5 września), ponosząc znaczne straty[2][1]. Według części źródeł wykonywał tylko działania zabezpieczające[potrzebny przypis].
Osobny artykuł: Obrona Gdyni.
Jednakże głównie działanie bojowe skupiło jednostkę na Gdynię. 1 września od strony Sopotu zaczęła atakować tzw. Brygada Eberhardta, utworzona właśnie m.in. z oddziału SS-Heimwehr Danzig oraz dwóch pułków policji WMG przekształconych w piechotę. W drugim tygodniu walka grupy była wciąż kontynuowana na przedpolu portu w Gdyni, Orłowie i Kolibkach[2][1]. Dalej jednostka brała udział w walkach o Kępę Oksywską w okolicach Kazimierza[2][1].
Inna część jednostek SS-Heimwehr Danzig także w pierwszych godzinach wojny walczyła o zdobycie mostów w Tczewie i zajęcie miasta.
Po zakończeniu działań jednostka została podporządkowana Dywizji Pancernej Kempf. W październiku 1939 weszła w skład nowo powstałej 3 Dywizji Pancernej SS Totenkopf[potrzebny przypis].
W okresie od października 1939 do kwietnia 1940 roku grupa 12 członków SS Heimwehr Danzig pod dowództwem SS-Obersturmführera Wilhelma Fasta brała udział w masowych mordach polskiej inteligencji w Lesie Szpęgawskim pod Starogardem Gdańskim[3].
Galeria
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Atak_na_Polsk%C4%85_Poczt%C4%99_w_Gda%C5%84sku_1.09.1939.jpg/145px-Atak_na_Polsk%C4%85_Poczt%C4%99_w_Gda%C5%84sku_1.09.1939.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Bundesarchiv_Bild_183-E10457%2C_Polen%2C_Schlagbaum%2C_deutsche_Soldaten.jpg/180px-Bundesarchiv_Bild_183-E10457%2C_Polen%2C_Schlagbaum%2C_deutsche_Soldaten.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Granica-zrywanie_god%C5%82a.jpg/206px-Granica-zrywanie_god%C5%82a.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e Tomasz Stempowski. Walka o Danzig. „Pamięć.pl”, s. 10-13, 2015. Warszawa: IPN. ISSN 2084-7319. (pol.).
- ↑ a b c Piotr Celej: Obrona Orłowa we wrześniu 1939 roku. [dostęp 2022-02-07]. (pol.).
- ↑ Zbrodnia w Lesie Szpęgawskim. lasszpegawski.w.interia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-22)]..
Uwagi
- ↑ a b Zdjęcia podpisywane są datą 1 września (również przez samego autora Hansa Sönnke) faktycznie wykonane zostały na potrzeby propagandowe do 14 września 1939 już po zajęciu Gdyni przez Niemców.
Bibliografia
- 1939. Jak rozpętała się II wojna światowa. Wydanie specjalne tygodnika Polityka.