Suillus
![]() | Ten artykuł dotyczy grzybów. Zobacz też: inne znaczenia. |
![]() Maślak zwyczajny | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | grzyby | ||
Typ | podstawczaki | ||
Klasa | pieczarniaki | ||
Rząd | borowikowce | ||
Rodzina | maślakowate | ||
Rodzaj | maślak | ||
Nazwa systematyczna | |||
Suillus Gray Nat. Arr. Brit. Pl. (London) 1: 646 (1821) | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Suillus luteus (L.) Roussel | |||
|
Suillus Gray (maślak) – rodzaj grzybów należący do rodziny maślakowatych (Suillaceae)[1].
Charakterystyka
Naziemne grzyby mykoryzowe, występujące wyłącznie pod drzewami iglastymi. Wytwarzają owocniki z kapeluszami o przeważnie lepkiej powierzchni i rurkowatym hymenoforze, a rurki są łatwo oddzielające się od miąższu. Trzony wysmukłe, z pierścieniem lub widoczną śluzowatą strefą pierścieniową. Zarodniki maślaków są gładkie, mają pokrój eliptyczny lub wrzecionowaty i są pozbawione pory rostkowej. Wysyp zarodników jest barwy ochrowej lub oliwkowobrązowej[2][3].
Wszystkie gatunki maślaków są jadalne, jednak przez niektórych ludzi są źle tolerowane, ciężkostrawne[4].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1]. We wcześniejszych klasyfikacjach rodzaj ten zaliczany był do rodziny borowikowatych (Boletaceae)[2].
Synonimy: Boletinus Kalchbr., Boletopsis Henn., in Engler & Prantl, Boletus sect. Viscipellis Fr., Cricunopus P. Karst., Euryporus Quél., Fuscoboletinus Pomerl. & A.H. Sm., Gastrosuillus Thiers, Gymnopus (Quél.) Quél. ex Moug. & Ferry, Ixocomus Quél., Mariaella Šutara, Peplopus (Quél.) Quél. ex Moug. & Ferry, Pinuzza Gray, Rostkovites P. Karst., Solenia Hill ex Kuntze, Viscipellis (Fr.) Quél., Viscipellis subgen. Gymnopus Quél., Viscipellis subgen. Peplopus Quél.[5]
Polską nazwę nadał Józef Jundziłł w 1830 r.[6]
- Suillus americanus (Peck) Snell – maślak syberyjski
- Suillus bellinii (Inzenga) Watling – maślak białobrzegi
- Suillus bovinus (Pers.) Roussel – maślak sitarz
- Suillus bresadolae (Quél.) Gerhold – maślak alpejski
- Suillus cavipes (Opat.) A.H. Sm. & Thiers – maślak dęty[7][8], borowiec dęty.
- Suillus collinitus (Fr.) Kuntze – maślak rdzawobrązowy
- Suillus flavidus (Fr.) J. Presl – maślak błotny
- Suillus granulatus (L.) Roussel – maślak ziarnisty
- Suillus grevillei (Klotzsch) Singer – maślak żółty
- Suillus lakei (Murrill) A.H. Sm. & Thiers – maślak daglezjowy[9]
- Suillus luteus (L.) Roussel – maślak zwyczajny
- Suillus mediterraneensis (Jacquet. & J. Blum) Redeuilh 1992– maślak śródziemnomorski
- Suillus placidus (Bonord.) Singer – maślak wejmutkowy
- Suillus plorans (Rolland) Kuntze – maślak limbowy
- Suillus spraguei (Berk. & M.A. Curtis) Kuntze 1898 – maślak czerwonożółty
- Suillus tridentinus (Bres.) Singer – maślak trydencki
- Suillus variegatus (Sw.) Kuntze – maślak pstry
- Suillus viscidus (L.) Roussel – maślak lepki[10]
- Niektóre inne
- Suillus brevipes (Peck) Kuntze
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorume[11]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[6] i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym[12]..
![]() | Zobacz w Wikiźródłach przepisy na potrawy z maślaków |
Przypisy
- ↑ a b Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
- ↑ a b E.E. Gerhardt E.E., Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .
- ↑ BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 263–268, ISBN 83-09-00714-0 .
- ↑ AndreasA. Gminder AndreasA., Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, s. 80–83, ISBN 978-83-258-0588-3 .
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-04-25] (ang.).
- ↑ a b WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 639–642, ISBN 83-89648-09-1 .
- ↑ Atlas Grzybów [online], atlas.grzybiarze.eu [dostęp 2018-11-15] .
- ↑ Joanna, grzybland – Maślak dęty [online], www.grzybland.pl [dostęp 2018-11-15] .
- ↑ W. Wojewoda nie ujął taksonu w checkliście, pierwszy raz odnotowano go w Polsce dopiero w 2012 r.
- ↑ W. Wojewoda podał nazwę polską dla synonimu Suillus aeruginascens.
- ↑ Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
- ↑ Rekomendacja nr 3/2024 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2024-04-26] .
- Britannica: science/Suillus
- SNL: kusopp