Sydney Camm
![]() Sydney Camm (1915) | |||
Data i miejsce urodzenia | 5 sierpnia 1893 | ||
---|---|---|---|
Data śmierci | 21 marca 1966 | ||
Zawód, zajęcie | konstruktor lotniczy | ||
Narodowość | brytyjska | ||
Edukacja | Royal Free School, Windsor | ||
Pracodawca | Martinsyde, Hawker Siddeley | ||
Rodzice | Frederick Camm, Mary Smith | ||
Małżeństwo | Hilda Rose Starnes | ||
Dzieci | 1 córka | ||
|
Sydney Camm OBE (ur. 5 sierpnia 1893, zm. 21 marca 1966) – brytyjski konstruktor lotniczy, główny konstruktor przedsiębiorstwa Hawker, twórca sławnych myśliwców z okresu II wojny światowej, w szczególności Hawkera Hurricane.
Życiorys
Był najstarszym z dwunastu dzieci Fredericka Camma i Mary Smith; w latach 1901–1908 uczęszczał do Royal Free School. Mając doświadczenie w pracy z drewnem (ojciec był stolarzem), w czasie nauki budował modele samolotów i szybowców, łącznie z pełnoskalowym szybowcem, który Camm wyposażył w silnik – jednak zbyt słaby, by maszyna stała się funkcjonalnym samolotem, zdolnym do samodzielnego lotu. W 1914 rozpoczął pracę jako stolarz w przedsiębiorstwie Martinsyde, gdzie został szybko awansowany do pracy w biurze projektowym[1]. W tym czasie znaczny wpływ na niego miał George Handasyde, główny konstruktor zakładów Martinsyde[2].
W 1923 zatrudnił się jako starszy kreślarz w zakładach Hawker, gdzie pracował przez następne 43 lata. Jego pierwszym samodzielnym projektem był ultralekki Hawker Cygnet. W 1925 awansował na głównego projektanta[1].
Wraz z Fredem Sigristem zaprojektowali nowoczesny, lekki bombowiec o metalowej konstrukcji, Hawker Hart[1], który był szybszy i miał większy zasięg od używanych ówcześnie myśliwców. Camm osiągnął to, instalując najnowsze silniki rzędowe w stosunkowo niewielkich, dopracowanych aerodynamicznie płatowcach[3]. Konstrukcja Harta była łatwa do modyfikacji – można było na niej montować różne silniki w zależności od życzeń odbiorcy; dała także początek całej rodzinie zbliżonych samolotów, takich Demon i Audax, a także pokrewnej konstrukcji myśliwca Hawker Fury, pierwszego brytyjskiego samolotu, który przekroczył prędkość 200 mil na godzinę. Hart, Fury i ich warianty odniosły też znaczny sukces eksportowy, co umożliwiło zakładom Hawker przetrwanie okresu wielkiego kryzysu[3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Hawker_Hurricane_I_%27R4118_-_UP-W%27_%28G-HUPW%29_%2826899046775%29.jpg/220px-Hawker_Hurricane_I_%27R4118_-_UP-W%27_%28G-HUPW%29_%2826899046775%29.jpg)
Najbardziej znanym samolotem Camma był Hawker Hurricane, który wywodził się z dwupłatowego Hawkera Fury. Camm, konstruktor licznych dwupłatów, wcześnie dostrzegł konieczność wykorzystania samolotów jednopłatowych, stawiających mniejszy opór aerodynamiczny, a więc o potencjalnie lepszych osiągach, w lotnictwie wojskowym. Hurricane nie był maszyną nowatorską, wykorzystując w znacznej części podobną kratownicową konstrukcję kadłuba co Fury, ale był solidny, łatwy w naprawie i produkcji, a jak wykazała służba – bardzo uniwersalny. Po bitwie o Anglię, w czasie której Hurricane’y zestrzeliły więcej niemieckich maszyn niż wszystkie inne środki obrony powietrznej razem wzięte, samoloty te służyły też jako dość skuteczne maszyny szturmowo-bombowe i przeciwczołgowe[1].
W czasie II wojny światowej Camm kontynuował pracę nad maszynami myśliwskimi i myśliwsko-bombowymi – jego dziełem były samoloty Typhoon, Tornado i Tempest. Zgodnie ze swoją filozofią rozwijania udanych projektów, na bazie Tempesta Camm zbudował Sea Fury, ostatni brytyjski samolot pokładowy z napędem tłokowym. Po wojnie rozpoczął budowę maszyn z napędem odrzutowym, konstruując pokładowy myśliwiec Hawker Sea Hawk i niezwykle udany, lądowy Hawker Hunter. Ostatnim projektem Camma był samolot pionowego startu Hawker P.1127, który (już po śmierci Camma) dał początek innej sławnej maszynie Hawkera – Harrierowi[1].
Sydney Camm nie miał naukowo-teoretycznego przygotowania; posługiwał się wyczuciem i intuicją, ewolucyjnie raczej niż rewolucyjnie rozwijając kolejne modele samolotów na bazie poprzednich. Jego konstrukcje były jednak wśród najbardziej udanych w swoim czasie. Opisywany jako bardzo wymagający, czasem trudny we współpracy, jednak bardzo ceniony przez współpracowników[1].
W 1935 został członkiem rady nadzorczej Hawkera, którym pozostał do końca życia, awansując na dyrektora projektowania i dyrektora całej grupy Hawker Siddeley, które to stanowisko pełnił do śmierci[2]. Był też przewodniczącym rady technicznej SBAC (w latach 1951–1953), wiceprezydentem (1950–1951 i 1953–1954) i prezydentem Royal Aeronautical Society (RAeS) (1954–1955). Za swoje osiągnięcia otrzymał złoty medal RAeS (1949) i British Gold Medal for Aeronautics (1958)[2] oraz Daniel Guggenheim Medal (1965; Camm zmarł przed odebraniem nagrody)[4]. W 1953 otrzymał szlachectwo[2].
Kingston University nazwał swoją nową bibliotekę imieniem sir Sydneya Camma[5].
- Samoloty konstrukcji Sydneya Camma
- Hart – lekki bombowiec z okresu międzywojennego
- Fury – dwupłat myśliwski
- Typhoon i....
- ...Tempest – ciężkie myśliwce z II wojny światowej
- Hunter – jeden z najbardziej udanych powojennych myśliwców brytyjskich
- P. 1127 Kestrel – prototypowy pionowzlot
Przypisy
- ↑ a b c d e f Sydney Camm – the Designer of the Hurricane. W: David Coles: The four geniuses of the Battle of Britain: Watson-Watt, Henry Royce, Sydney Camm, and R.J. Mitchell. Barnsley, South Yorkshire: Pen & Sword Aviation, 2012. ISBN 978-1-78303-384-3. (ang.).
- ↑ a b c d Sydney Camm. „Flight and Aircraft Engineer”. 89 (2975), s. 410, 1966-03-17. (ang.).
- ↑ a b Francis K. Mason: Aircraft Profile No. 57: The Hawker Hart. Profile Publications Ltd., 1965, s. 3–6. ISBN 978-1-78303-384-3. (ang.).
- ↑ Sir Sydney Camm. [w:] AIAA Guggenheim Medal [on-line]. American Institute of Aeronautics and Astronautics. s. Past Guggenheim Medalists. [dostęp 2018-11-01]. (ang.).
- ↑ Humble opening for Hurricane hero. 2010-03-29. [dostęp 2018-11-01]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- The Sir Sydney Camm Commemorative Society (ang.)
- A Short History of Sir Sydney Camm CBE, FRAeS 1893 – 1966 (ang.)
- PWN: 3882892
- Britannica: biography/Sydney-Camm
- SNL: Sidney_Camm