System energetyczny Białorusi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Power_lines_in_Belarus_%E2%80%94_%D0%9B%D0%AD%D0%9F_%D0%B2_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8_%E2%80%94_%D0%9B%D0%AD%D0%9F_%D1%83_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.png/220px-Power_lines_in_Belarus_%E2%80%94_%D0%9B%D0%AD%D0%9F_%D0%B2_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%B8_%E2%80%94_%D0%9B%D0%AD%D0%9F_%D1%83_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96.png)
System energetyczny Białorusi – funkcjonujący na terenie Białorusi zbiór urządzeń przeznaczonych do wytwarzania, przesyłu, rozdziału, magazynowania i użytkowania energii elektrycznej, połączonych ze sobą funkcjonalnie w system umożliwiający realizację dostaw energii elektrycznej na terenie kraju w sposób ciągły i nieprzerwany.
Historia
Organizację systemu energetycznego na Białorusi rozpoczęto w 1931 roku. Zarządzało nim powołane 15 maja 1931 roku przedsiębiorstwo Belenergo. W 1933 roku uruchomiono pierwszą elektrownię w Mohylewie. Podczas II wojny światowej prawie cały system energetyczny na Białorusi został zniszczony. Po wojnie odbudowano stare i zbudowane nowe elektrownie. W 1965 roku, po zakończeniu budowy linii przesyłowych zakończono budowę systemu, a linią napowietrzną 330 kV Mińsk–Wilno przyłączono Białoruś do Jednolitego Systemu Energetycznego europejskiej części ZSRR[1][2].
W 2012 roku został przyjęty przez rząd program rozwoju systemu energetycznego do 2016 roku. Jego celem była modernizacja istniejących elektrowni i elektrociepłowni, likwidacja nieefektywnych zakładów i budowa nowych. Planowano dywersyfikację źródeł energii i zmniejszenie do 2020 roku zużycie gazu o 7 mld m³ rocznie[2]. Białoruś importuje z Rosji około 8–9% energii za pośrednictwem firmy Intier RAO JeES. W 2011 roku, gdy podpisano umowę z Gazpromem o sprzedaży firmie 50% akcji Biełtransgazu Rosja otrzymała prawo do kontroli eksportu energii wytworzonej poprzez spalanie rosyjskiego gazu poza granice Unii Celnej. W marcu 2011 roku powstała spółka Energoconnect, w której udziały mają Biełenergo i rosyjski Intier RAO JeES. Ma ona zajmować się eksportem białoruskiej i rosyjskiej energii. Obie firmy mają po połowie udziałów w spółce. W 2013 roku rozpoczęto budowę białoruskiej elektrowni jądrowej w Ostrowcu. Pierwszy blok został uruchomiony w 2020 roku, ale wkrótce wstrzymano jego pracę z powodu awarii. Elektrownia o mocy 1200 MW ma mieć dwa bloki. Uruchomienie drugiego zaplanowano w 2022 roku[3].
Struktura
Sieć obejmuje elektrownie, kotłownie, sieci elektryczne i ciepłownicze. Energetyka słoneczna, która w 2013 i 2014 była w początkowej fazie rozwoju[4] w kolejnych latach szybko się rozwijała[5]. W 2011 roku w ramach rozwoju energetyki wiatrowej otwarto pierwszą elektrownię wiatrową[6]. System jest zarządzany przez SPO Biełenergo, które w 2015 roku kontrolowało 90% rynku. Prąd jest produkowany głównie w elektrowniach zasilanych gazem[2]. W 2014 roku łączna moc wynosiła 9221,2 MW, z czego 8478,4 MW produkowały elektrownie cieplne, 26,3 MW elektrownie wodne, 1,5 MW jedna elektrownia wiatrowa, a 715 MW mogły wyprodukować elektrociepłownie przemysłowe[7]. Białoruski system energetyczny ma połączenia z systemami Rosji, Litwy i Ukrainy[2]. Z Rosją Białoruś jest połączona 4 liniami, w tym jedyna linia 750 kV prowadzi z elektrowni atomowej w Smoleńsku i 3 linie 330 kV. Cztery linie przesyłowe 330 kV, w tym linie z Ignalińskiej Elektrowni Jądrowej[7], która została zamknięta w 2009 roku[8] oraz kilka 110 kV Litwa planuje wyłączyć do 2025 roku[9]. Z Ukrainą Białoruś łączy 1 linia Czernichów – Homel 330 kV. Istnieje też nieczynna linia z Czarnobyla. Białoruski system energetyczny posiadał połączenia z Polską poprzez linię Białystok – Roś 220 kV, którą zarządzał PSE oraz prywatna linia Brześć – Wólka Dobryńska 110 kV zarządzana przez PGE Dystrybucja w Lublinie[7].
Przypisy
- ↑ Белорусской энергосистеме – 90 лет — РУП "Минскэнерго" [online], web.minskenergo.by [dostęp 2022-03-26] .
- ↑ a b c d Sektor energetyczny Białorusi [online], 15 lipca 2015 [dostęp 2022-03-25] .
- ↑ Białoruś. Elektrownia atomowa w Ostrowcu bez zasilania: zadziałał system ochrony - Polsat News [online], polsatnews.pl [dostęp 2022-03-25] .
- ↑ Могилевская правда - Газетные номера / Русская версия [online], web.archive.org, 4 marca 2016 [dostęp 2022-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] .
- ↑ Na Białorusi powstaje jedna z największych farm PV w Europie [online], gramwzielone.pl [dostęp 2022-03-26] .
- ↑ В Беларуси запущена первая ветроэнергетическая установка [online], web.archive.org, 3 września 2018 [dostęp 2022-03-26] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-03] .
- ↑ a b c Energetyka Białorusi [online] [dostęp 2022-03-25] .
- ↑ Energetyczne rozgrywki Bałtów - z Polską w tle - energetyka [online], wnp.pl [dostęp 2022-03-25] .
- ↑ Litgrid: Litwa nie odbiera energii z Białorusi, ale przepływy kołowe z Rosji [online], BiznesAlert.pl, 10 listopada 2020 [dostęp 2022-03-25] .