Tadeusz Smoleński
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 16 sierpnia 1884 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 29 sierpnia 1909 | ||
doktor nauk humanistycznych | |||
Specjalność: archeologia | |||
Alma Mater | |||
Doktorat | pośmiertnie 1912 | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Tadeusz_Smole%C5%84ski_gr%C3%B3b.jpg/240px-Tadeusz_Smole%C5%84ski_gr%C3%B3b.jpg)
Tadeusz Samuel Smoleński (ur. 16 sierpnia 1884 w Jaworzu[1], zm. 29 sierpnia 1909 w Krakowie) – historyk, pierwszy polski egiptolog.
Życiorys
Ukończył krakowskie III Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego i w 1902 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studiował historię i geografię. W 1904 roku ujawniał się choroba – gruźlica. Gdy leczenie w Rabce i Zakopanem nie przyniosło rezultatów, po kończeniu studiów w 1905 roku wyjechał do Egiptu. Tam pod kierunkiem Gastona Maspero rozpoczął studia z archeologii i filologii egipskiej, publikując następnie rozprawy naukowe. Przełożył na język polski papirus Westcar, który został opublikowany pt. Na dworze Cheopsa (1907). Brał udział w austro-węgierskiej ekspedycji w Szaruna i Gamhud. Część odkrytych wtedy zabytków w postaci sarkofagów antropoidalnych otrzymała Akademia Umiejętności. Obecnie wyeksponowane są one w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.
Aby pomóc Smoleńskiemu w sfinansowaniu pobytu w Egipcie powierzono mu funkcję sekretarza komitetu organizacyjnego II Międzynarodowego Kongresu Archeologów Klasycznych w Kairze w 1909 roku. Funkcję tę pełnił od 15 lipca 1908 do 15 maja 1909 roku[2].
Pod koniec maja wyjechał do kraju. Karierę 25-letniego Smoleńskiego przerwała przedwczesna śmierć. Pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie[3] (pas AC).
Upamiętnienie
Jego praca doktorska, poświęcona inwazji tzw. Ludów Morskich na Egipt za czasów XIX dynastii Północne ludy morskie za Ramzesa II i Minefty została wydana pośmiertnie z pozostawionych materiałów staraniem Akademii Umiejętności w Krakowie w roku 1912 w wersji polskiej oraz w roku 1915 w wersji francuskiej w Kairze. Dla upamiętnienia jego zasług władze Uniwersytetu Jagiellońskiego utworzyły specjalne stypendium, nazwane imieniem Tadeusza Smoleńskiego.
Przypisy
- ↑ data i miejsce urodzenia.
- ↑ Osobiste. Zmarli. Kurier Lwowski 1909 nr 406 s. 5.
- ↑ Pogrzeb śp. Smoleńskiego Kurier Lwowski 1909 nr 408 s. 3.
Bibliografia
- J.Śliwa Tadeusz Smoleński (1884–1909) W stulecie krakowskich wykopalisk w Egipcie Alma Mater nr specjalny 99/2008 s. 196–200
- Tadeusz Samuel Smoleński. Egiptologia.pl. [dostęp 2017-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-06-10)].
- Słownik historyków polskich (pod redakcją Marii Prosińskiej-Jackl), Warszawa 1994, s. 479
- PWN: 3976812