Ten artykuł dotyczy obrabiarki. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Tokarka uniwersalna
Tokarka – obrabiarka przeznaczona do obróbki skrawaniem przedmiotów najczęściej o powierzchni brył obrotowych (wałki, stożki, kule, gwinty wewnętrzne i zewnętrzne). Narzędziem obróbczym są najczęściej nóż tokarski, wiertło lub narzędzia do gwintowania. Obróbkę na tokarce nazywa się toczeniem. Toczenie wykonuje się poprzez wprawienie obrabianego przedmiotu w ruch obrotowy, a następnie skrawanie jego powierzchni narzędziem obróbczym. Obrabiany przedmiot mocuje się w tym celu w uchwycie bądź w kłach.
Wyposażenie elektroniczne, rozbudowa funkcji oraz sterowanie numeryczne przekształciły konwencjonalną tokarkę w obrabiarkę CNC będącą elementem struktur zintegrowanego wytwarzania CIM.
kłowe: służą do obróbki przedmiotów, które są przynajmniej sześciokrotnie dłuższe od swojej średnicy; obrabiany element jest umieszczany między wrzecionem a tzw. kłem (poziomą „podpórką” w kształcie stożka, pozwalającą na swobodny obrót). Tokarki kłowe dzieli się na:
stołowe – służą do precyzyjnej obróbki małych elementów np. w przemyśle zegarmistrzowskim, optycznym, precyzyjnym i drobnej wytwórczości
uniwersalne – używa się ich do obróbki (zgrubnej i precyzyjnej) metalowych przedmiotów i nacinania gwintów
produkcyjne – stosowane w mało- i średnioseryjnej produkcji; charakteryzuje je dość duża prędkość i szeroki zakres zastosowań, ale nie da się nimi gwintować
wielonożowe – używa się ich do dokładnej obróbki kilkoma nożami jednocześnie
ciężkie – służą do wszechstronnej obróbki bardzo dużych przedmiotów (nawet sześćdziesięciotonowych[2]); można na nich: toczyć (zgrubnie), frezować rowki wpustowe i płaszczyzny, nacinać gwinty, wytaczać, wiercić itp.
do obróbki gładkościowej – służą do obróbki wykańczającej za pomocą bardzo ostrych noży
kopiarki – służą do kopiowania kształtu przedmiotu ze wzornika
uchwytowe – w których obrabiany element jest trzymany w uchwycie wrzeciona. Dzieli się je na:
poziome – automatyczne, mogą obrabiać przedmiot kilkoma narzędziami jednocześnie
pionowe – zapewniają lepszy dostęp do obrabianego przedmiotu
tarczowe – służą do obróbki niskich przedmiotów o dużej średnicy (tarcz, kół)
karuzelowe – odmiana tokarki tarczowej o pionowej konstrukcji; zapewnia większą: stabilność obrabianego przedmiotu, dokładność i ergonomię
rewolwerowe – posiadają obrotową głowicę rewolwerową, na której są umieszczone narzędzia w kolejności ich użycia; są szybkie i wydajne
półautomaty tokarskie – cykl pracy jest zautomatyzowany, ale człowiek musi założyć i zdjąć obrabiany przedmiot
automaty tokarskie: (jedno- oraz wielowrzecionowe) – nie potrzebują obsługi podczas pracy
zataczarki – obrabiają zataczane zęby frezowe
specjalne (branżowe) – ich konstrukcja jest nastawiona na obróbkę części wykorzystywanych w konkretnej gałęzi przemysłu, do której są specjalizowane (np. hutnictwo, przemysł samochodowy)
↑JanuszJ.ŚliwkaJanuszJ., Maszynoznawstwo ogólne i maszyny technologiczne [online], slajdy: 42, 43 i 51 [dostęp 2017-12-01] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-22].