Tors Belwederski
![]() | Ten artykuł dotyczy Torsu Belwederskiego. Zobacz też: inne torsy. |
Autor | Apollonios z Aten | ||
---|---|---|---|
Rodzaj | rzeźba | ||
Data powstania | |||
Medium | marmur | ||
Wymiary | 1,59 m | ||
Miejsce przechowywania | |||
Miejscowość | Watykan | ||
Lokalizacja | Muzea Watykańskie | ||
|
Tors Belwederski – pochodząca z I wieku przed naszą erą grecka rzeźba autorstwa Apolloniosa z Aten, znajdująca się w zbiorach Muzeów Watykańskich (Museo Pio-Clementino, Sala Muz).
Opis
Wykonana z marmuru, ma 1,59 metra wysokości. Według różnych hipotez przedstawia herosa Heraklesa, cyklopa Polifema, tytana Prometeusza, boga wojny Marsa, boga przyrody Sylena lub króla Tesalii Filokteta[1].
Dokładne pochodzenie rzeźby jest nieznane; zdaniem niektórych badaczy może to być późniejsza rzymska kopia greckiego oryginału[1]. Najstarsza wzmianka na jej temat pochodzi z 1433 roku; wówczas znajdowała się w pałacu rodu Colonna[1]. Na początku XVI wieku weszła w posiadanie Watykanu i została umieszczona na dziedzińcu papieskiego Belwederu (stąd jej nazwa). W 1798 roku Francuzi wywieźli ją do Paryża jako zdobycz wojenną, do Włoch powróciła po upadku Napoleona w roku 1815[2].
Liczne rysunki z natury są świadectwem traktowania rzeźby jako obiektu studiów artystów pracujących w pałacu papieskim. Najbardziej do jej rozsławienia przyczynił się Michał Anioł, który był nią zachwycony i wielokrotnie ją studiował[3]. Podziwiał on dynamiczną pozę i starannie odtworzoną muskulaturę postaci, nawiązując do niej wielokrotnie w swoich pracach, między innymi w aktach nagich młodzieńców (ignudi) na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej[4]. Artysta planował nawet zrekonstruowanie brakujących elementów posągu, lecz ostatecznie zrezygnował z tego zamiaru[3]. Odmienne zdanie na temat rzeźby miał francuski pisarz Stendhal, nie odbierając emocjonalnie jej cech szczególnych i uznając, że sławna jest ona głównie zainteresowaniem Rafaela Santiego i Michała Anioła[3].
Przypisy
- ↑ a b c Muzea Watykanu. Warszawa: Arkady, 1983, s. 22-24. ISBN 83-213-3144-0.
- ↑ Ian Chilvers: The Oxford Dictionary of Art and Artists. Oxford: Oxford University Press, 2009, s. 56. ISBN 978-0-19-953294-0.
- ↑ a b c Barbara Furlotti: Muzea Watykańskie, Rzym. Warszawa: HPS/Rzeczpospolita, 2007, s. 16, seria: Wielkie muzea. ISBN 978-83-60688-25-0.
- ↑ Barbara Furlotti: Muzea Watykańskie, Rzym. Warszawa: HPS/Rzeczpospolita, 2007, s. 128.
Linki zewnętrzne
- The Belvedere Torso. Musei Vaticani. [dostęp 2023-05-27]. (ang.).
- Britannica: topic/Belvedere-Torso
- SNL: Torso_Belvedere
- Catalana: 0008962
- DSDE: Belvedere-torsoen